گروه جغرافیای متوسطه شهرستان دلفان (علمی- آموزشی)
تاریخ : جمعه بیست و نهم مهر 1390
نویسنده : اسد علی فلاحی

 

جغرافياي (2)

تصور شما از يك ناحيه چيست؟

1- ناحيه چيست؟ محدوده‌ي جغرافيايي كه در آن ميان خصوصيات طبيعي، انساني، اجتماعي و فرهنگي تجانس يا هماهنگي و وحدت نسبي وجود دارد.

2- در تعاريف ناحيه چه نكاتي وجود دارد؟ وحدت و همگوني نسبي در يك ناحيه – متفاوت بودن يك ناحيه با ناحيه مجاور

3- عامل تمايز واحدهاي جغرافيايي چيست؟ تفاوت مكان‌ها و پديده‌هاي موجود در آن

4- تقسيم‌بندي واحدهاي جغرافيايي به چه منظور صورت مي‌گيرد؟ شناخت بهتر و آسان‌تر و علمي‌تر كردن مطالعات و تحقيقات درباره‌ي مكان‌ها

5- جغرافيدانان براي تعيين حدود يك ناحيه چه اقدامي انجام مي‌دهد؟ يك يا چند معيار را در نظر گرفته و سپس با توجه به اين معيارها، حدود يا مرزهاي ناحيه را روي نقشه ترسيم مي‌كند.

6- معيارهاي ناحيه‌بندي كدامند؟ طبيعي - انساني

7- مهمترين معيارهاي طبيعي ناحيه‌بندي كدامند؟ توپوگرافي – آب و هوا – خاك – پوشش گياهي

8- مهمترين معيارهاي انساني ناحيه‌بندي كدامند؟ مذهب – زبان – نوع فعاليت اقتصادي

9- ناحيه‌بندي چگونه كاري است و بر چه اساسي صورت مي‌گيرد؟ كاري جغرافيايي كه بر اساس طرز فكر يك جغرافيدان و شيوه ي كار او صورت مي‌گيرد.

10- عامل مؤثر در انتخاب معيار براي تعيين حدود يك ناحيه چيست؟ فكر و ذهن جغرافي‌دان

11- مهمترين عامل تشكيل دهنده نواحي طبيعي كدامند؟ آب و هوا

12- مهمترين عناصر آب و هوايي كدامند؟ دما و بارش

13- سه عامل مؤثر در آب و هواي يك ناحيه چيست؟ ميزان انرژي تابشي در عرض‌هاي جغرافيايي مختلف – فاصله از دريا – وضعيت ناهمواري‌ها

14- اولين و مهمترين تأثير خورشيد بر اتمسفر كدام است؟ گرم كردن هواي اطراف كره زمين به ميزان مختلف

15- علت تفاوت دما در عرض هاي جغرافيايي مختلف چيست؟ نحوه‌ي تابش خورشي

16- ويژگي آب و هوايي سرد كوپن كدام است؟ پوشش گياهي درختان مخروطي، زمستان سرد، سردترين ماه

17- ويژگي آب و هوايي معتدل كوپن كدام است؟ جنگل‌هاي خزان‌دار – زمستان ملايم – سردترين ماه بن و

18- ويژگي آب و هوايي حارّه‌اي كوپن كدام است؟ جنگل‌هاي حاره‌اي – فقدان زمستان – دما در تمام سال بالاي

19- ويژگي آب و هوايي خشك كوپن كدام است؟ نامناسب براي رشد درخت – كمبود بارش -

20- ويژگي آب و هوايي قطبي كوپن كدام است؟ عدم رويش درخت به علت سرما – فقدان تابستان – هيچ ماهي بالاي 10 درجه نيست -

21- سه ناحيه‌ي كلي آب هوايي را بر اساس تابش خورشيد نام ببريد؟ گرم – معتدل - سرد

22- دماي ميانگين سالانه بالاي 20 درجه مربوط به چه نوع آب و هوايي است؟ گرم

23- دماي ميانگين سالانه 20-8 درجه مربوط به چه نوع آب و هوايي است؟ معتدل

24- دماي ميانگين سالانه كم‌تر از 8 درجه مربوط به چه نوع آب و هوايي است؟ سرد

25- چرا در محيط باز فشار هواي سرد بيش‌تر است؟ در اثر گرما مولكول‌هاي هوا از هم دور شده و تراكم مولكولي كاهش مي‌يابد كه نتيجه‌ي آن كم‌تر شدن تعداد ذرات در حجم معين است.

26- فشار هوا در سطح قاره‌ها چگونه است؟ در شب‌ها و زمستان بيش‌تر از روزها و تابستان است.

27- پيامد اختلاف فشار بين دو ناحيه چيست؟ چرا؟ وزش باد، زيرا هواي سرد سنگين‌تر و فشار بيش‌تري دارد.

28- علت پيدايش مركز پرفشار و كم‌فشار متوالي در زمين چيست؟چرخش زمين به دور خود

29- وجود كمربندهاي متوالي پرفشار و كم‌فشار چه مسأله‌اي را به وجود مي‌آورد؟ ايجاد بادهاي ثابت جهاني

30- علت بارندگي زياد درعرض‌هاي 40 تا 50 درجه چيست؟ برخورد بادهاي مخالف نواحي قطبي و معتدله.

31- معيارهاي تقسيم‌بندي آب‌و هوايي كوپن چيست؟ بر اساس بارش، دماي ماهانه و سالانه و تأثير آب و هوا در پوشش گياهي.

32- بخش زنده‌ي محيط زمين را چه مي ‌نامند؟ بيوسفر.

33- گياهان و جانوران چگونه با هم ارتباط برقرار مي‌كنند؟ از طريق مبادله‌ي ماده و انرژي ناشي از خورشيد

34- چرا گياهان سبز توليدكنندگان اصلي و مهم‌ترين بخش زنجيره‌ي غذايي به شمار مي‌روند؟ زيرا از طريق عمل فتوسنتر غذاسازي مي‌كنند و جانوران ديگر به آن‌ها وابسته‌اند.

35- در جغرافياي زيستي چه مسائلي مورد مطالعه قرار مي گيرد؟ پراكندگي گونه‌هاي گياهي و جانوري.

36- تأثير فراواني بارش در نواحي استوايي و كمبود بارش در نواحي عرض‌هاي بالا چيست؟ درختان متنوع با ارتفاع زياد تبديل به درختان كوتاه قد مي‌شوند.

37- عوامل مؤثر در پراكندگي گياهان و جانوران كدام‌اندو از اين ميان كدام يك مهم‌تر است؟ آب و هوا، خاك، ارتفاع (آب و هوا مهم‌تر است).

38- خاك چيست؟ محصول نهايي هوازدگي و تخريب فيزيكي و شيميايي سنگ‌ها.

39- هوموس چيست؟ به گياخاك يا بخش آلي خاك مي‌گويند كه حاصل باقيمانده گياهان و اجساد جانوران پوسيده است.

40- انواع خاك را نام ببريد؟ قطبي و نيمه سردسير – معتدل – مرطوب استوايي - بياباني

41- چند عامل مؤثر در تغيير نواحي مختلف خاك؟ قابليت كشاورزي داشتن – محل تشكيل – تركيب شيميايي

42- خاك‌هاي نواحي قطبي در كدام قسمت جهان مشاهده، مي‌گردد؟ شمال كانادا – اروپا و آسيا

43- پوشش گياهي نواحي قطبي كدام است؟ جنگل‌هاي مخروطي

44- خاك لاتريت از نظر رنگ چگونه است؟ زرد يا قرمز

45- خاك چرنوزيوم در كدام نواحي جهان ديده مي‌شود؟ جنوب روسيه – ناحيه‌ي پامپاي آرژانتين – پريري در آمريكاي شمالي

46- بهترين خاك كدام است و دليل آن؟ چرنوزيوم – به علت داشتن هوموس زياد

47- عيب خاك نواحي قطبي چيست؟ چرا؟ فقير بودن از نظر هوموس و تركيبات كربني به دليل يخ‌بندان و كند شدن عمل تجزيه

48- يك ويژگي مثبت و يك ويژگي منفي خاك بيابان چيست؟ مثبت، غني بودن مواد كاني – منفي: فقير بودن مواد آلي

49- چرا فشار هوا در سطح قاره‌ها در شب‌ها و زمستان بيش‌تر از روزها و تابستان است؟ زيرا در شب‌ها و در زمستان‌ هوا نسبت به روزها و تابستان سردتر بوده و تراكم مولكولي هوا در واحد حجم بيش‌تر مي‌شود.

50- عوامل تشكيل دهنده‌ي خاك؟ سنگ اوليه – اقليم – شيب زمين – زمان تشكيل – زندگي گياهان و جانوري

51- نام خاك ناحيه‌ي قطبي؟ پودزول

52- اكوسيستم چيست؟ به مجموعه‌اي از موجودات زنده و محيط فيزيكي غير زنده كه با هم در ارتباط هستند.

53- دليل مشكل بودن تعيين مرز نواحي جانوري؟ مهاجرت و جابه‌جايي دائم جانوران

54- ناحيه‌بندي يعني چه؟ تقسيم‌بندي يك فضاي جغرافيايي به واحدهاي كوچك‌تر بر اساس معيارهاي مختلف

55- بيش‌ترين تعداد و تنوع گونه‌ها مربوط به كدام زيست‌بوم است؟ استوا

نواحي انساني چگونه پديد مي‌آيند؟

1- منظور از نظريه‌ي جبر محيطي چيست؟ اعتقاد به نقش تعيين كننده محيط طبيعي بر روي زندگي انسان

2- كلمه‌ي فرهنگ در بر گيرنده‌ي چه ويژگي‌هايي مي‌باشد؟ زبان، دين، آداب و رسوم، عقايد و باورها، لباس، مسكن و شيوه‌هاي فعاليت اقتصادي، ساخت ابزار و نوع بهره‌برداي از محيط

3- فعاليت انسان در سطح كره زمين بر روي چشم‌اندازها چه تأثيري دارد؟ موجب تبديل جشم‌اندازهاي طبيعي به چشم‌اندازهاي فرهنگي مي‌شود.

4- يكي از مهم‌ترين شاخص‌هاي فرهنگي كه موجب ايجاد وحدت مي‌گردد؟ زبان

5- منظور از خانواده زباني چسيت؟ آن دسته از زبان‌هاي دنيا كه داراي يك ريشه ي اصلي هستند.

6- مهم‌ترين خانواده‌هاي زبان جهان كدام‌اند؟ زبان‌هاي هند و اروپايي، زبان‌هاي سامي و حامي، زبان‌هاي آسياي جنب شرفي

7- زبان‌هاي سامي و حامي در بين كدام ملت‌ها رايج است؟ سامي در بين اعراب و يهود، حامي در بين مردم شمال آفريقا

8- مهم‌ترين شاخه‌هاي زبان ايراني؟ فارسي، پشتو، كردي، اوستايي

9- منظور از اقليت (مركز) چيست؟ محلي كه پديده‌ در آن‌جا شكل گرفته است.

10- فرايند پخش (انتشار) چيست؟ فرآيندي كه طي آن يك موضوع يا پديده در طول زمان از يك مكان به ساير مكان‌ها گسترش مي‌يابد.

11- دو مذهب بزرگ اسلام كدام‌اند؟ سني و شيعه

12- اديان به چند گروه اصلي تقسيم مي‌شوند؟ دو گروه اديان متكي بر يكتاپرستي، اديان مبتني بر پرستش غير خداي يگانه

13- سه شاخه‌ي اصلي دين مسحيت كدام‌‌اند؟ كاتوليك، پروتستان، ارتدكس

14- اين دين در محدوده‌ي آسيا پراكنده شده است؟ بودا

15- سرزمين‌هاي مسيحيان جهان كدام‌اند؟ اروپا، آمريكا، استراليا، نيوزيلند، آفريقاي جنوبي

16- شاخه‌هاي ديني مردم چين: كنفوسيوس، تاوايي

17- گرايش مذهبي مردم ژاپن: شينتو

18- علت تخصصي شدن يك كالا يا استخراج يك معدن در يك ناحيه چيست؟ نزديكي به معادن – دسترسي به سرمايه – نيروي كار- بازار مصرف – امكان حمل و نقل آسان

19- معيارهاي توسعه‌ي انساني كدام‌اند؟ قدرت خريد – ميزان باسوادي – اميد به زندگي

20- منظور از كانون ناحيه چيست؟ جايي كه عوامل وحدت و تجانس به خوبي و وضوح درآن ديده مي‌شوند.

21- جغرافي‌دانان پس از تعيين معيارها و شاخص‌هاي ناحيه‌بندي دست به چه اقدامي مي‌زنند؟ با استفاده از روش‌هاي آماري و كمي ميزان وحدت و تجانس را در يك ناحيه تعيين كرده و به وسيله‌ي نقشه نمايش مي‌دهند.

22- تخصص ناحيه‌ي بوت آمريكا: مس

23- تخصص ناحيه‌ي جنوب شرقي آسيا: وسايل صوتي و تصويري و ابزارهاي الكترونيكي

24- امروزه براي ناحيه‌بندي از چه روش هايي استفاده مي‌شود؟ نقشه‌كشي – تفسير عكس‌هاي هواي – سيستم‌هاي اطلاعات جغرافيايي – روش آماري و رياضي

25- مهم‌ترين شاخه‌ي زباني: ماندراين (زبان چيني)

زندگي در سواحل

1- در كدام محيط هوا كره، آب كره و سنگ كره با هم ارتباط دارند؟ سواحل

2- اهميت سواحل به چه خاطر است؟ نقش ارتباطي، اقتصادي و بازرگاني آن‌ها در زندگي انسان

3- سواحل شرقي امريكا و مديترانه از نظر وسعت: سواحل شرق امريكا داراي عرض بيش‌تري نسبت به سواحل مديترانه است.

4- انواع ساحل كدام‌اند؟ سواحل سنگي و مرتفع با پهناي كم – سواحل پست و ماسه‌اي با پهناي زياد

5- سواحل صخره‌اي تحت تأثير چيست؟ امواج فرسايشي

6- عوامل مؤثر در پيدايش انواع ساحل؟ رسوب‌گذاري – فعاليت آتشفشاني – مرجان‌ها – تغييرات سطح آب دريا

7- عوامل تغيير دهنده سواحل كدام‌اند؟ امواج – جزر و مد – جريان‌هاي دريايي – يخچال‌هاي طبيعي

8- اَشكال مختلف تغيير سواحل: كاوش – حمل – رسوب‌گذاري

9- عوامل تغيير دهنده سواحل خود تحت تأثير چه عواملي قرار دارند؟ نوع سنگ‌ها و رسوبات، همگن يا ناهمگوني جنس سنگ‌ها – ارتفاع ساحل– فعاليت‌هاي آتشفشاني

10- آب دريا بر روي چه نوع سنگ‌هايي ايجاد شكاف و درز مي‌كند؟ سنگ آهك

11- اَشكال مختلف فرسايش دريايي: فرسايش كاوشي – فرسايش تراكمي

12- اَشكال مختلف فرسايش كاوشي دريا: دريابار – ستون‌هاي سنگي دريا – غارها – حفره‌ها

13- اَشكال مختلف فرسايش تراكمي دريا: تپه‌هاي ماسه‌اي ساحلي – باتلاق- مرداب‌هاي ساحلي- رشد مرجان‌ها


انسان و سواحل

1- علت تنوع آبزيان در دلتاها و خليج‌هاي كوچك: وجود مواد غذايي فراوان – آب كم‌عمق و نسبتاً آرام

2- ستون‌هاي سنگي دوازده‌گانه در سواحل كدام ناحيه قرار دارند؟ ساحل جنوبي ويكتوريا در استراليا

3- علت اهميت سواحل از ديدگاه مطالعات زمين‌شناسي چيست؟ داشتن سنگ‌هاي متنوع و داشتن اشكال متعدد

4- چرا در سواحل پست كم شيب شرايط مساعد براي زراعت وجود دارد؟ آب و هواي مناسب – آب كافي

5- چه عاملي موجب ايجاد بندرگاه و توسعه‌ي ارتباطات و بازرگاني مي‌گردد؟ نزديكي به دريا و دسترسي آسان به ساير مناطق

6- چهار مورد از توان‌هاي محيطي مناطق ساحلي: سيد ماهي – مطالعات زمين‌شناسي – ورزش – توليد انرژي

7- عوامل انساني تغيير دهنده‌ي سواحل كدام‌اند؟ اكتشاف و استخراج نفت- راه‌سازي – ايجاد بندر – ساخت موج‌شكن‌ها و سدهاي دريايي – تعميق كانال‌هاي كشتي‌راني – لايروبي بنادر

8- محيط‌هاي ساحلي چگونه در معرض تغييرات ناشي از عوامل طبيعي قرار دارند؟ فرسايش ساحل – حمل مواد در جريان طوفان‌ها- جابه‌جايي رسوبات رودخانه‌اي

9- يك نمونه از عملكرد مثبت انسان در سواحل: ايجاد موج‌شكن براي جلوگيري از امواج قوي

10- يك نمونه از عملكرد منفي انسان در سواحل: از بين بردن گياهان و درختان ساحلي

11- چرا بهره‌برداري ارتباطي از سواحل اهميت بيش‌تري دارد؟ زيرا يكي از راه‌هاي ارتباطي مهم در زمينه‌ي حمل كالا در دنيا در حال حاضر راه‌هاي دريايي است كه مبدأ و مقصد آن به سواحل ختم مي‌شوند.

12- بخش اعظم آلودگي نفتي چگونه حاصل مي‌گردد؟ از طريق حفاري چاه‌هاي نفتي در درياها – شكستن لوله‌هاي انتقال نفت خام – تصادف كشتي‌هاي نفت‌كش

13- منابع آلوده كننده‌ي سواحل كدام‌اند؟ الف) مواد آلوده كننده ناشي از فعاليت انساني ب) آلودگي ناشي از فعاليت‌هاي انساني در محيط دريايي كه به سواحل حمل مي‌شوند.

14- پيامدهاي منفي آلودگي نفتي درياها چيست؟ از بين رفتن جانوران و گياهان – تأثير منفي بر فعاليت‌هاي گردشگري

15- چهار مورد از منابع آلوده كننده‌ي سواحل: مواد راديواكتيو نيروگاه‌هاي اتمي – فاضلاب‌هاي كشاورزي – مواد شيميايي سمي صنايع – مواد نفتي

16- چرا فاضلاب‌هاي كشاورزي از منابع آلودگي سواحل هستند؟ زيرا حاوي مقادير اعظم مواد غذايي از جمله فسفرند كه تمركز آن‌ها در آب‌هاي ساحلي راكد و كم‌عمق موجب از بين رفتن آبزيان و كاهش كيفيت محيط ساحلي مي‌گردد.

17- مديريت ساحلي در چه زمينه‌اي مطرح مي‌گردد؟ استفاده‌ي عاقلانه از محيط‌هاي ساحلي – جلوگيري از نابودي توان‌هاي محيطي آن‌ها

18- مديريت ساحلي به چه مسائلي بستگي دارد؟ به شناخت درست از چگونگي فعاليت عوامل فرسايشي مانند امواج و… در سواحل

19- بهترين راه براي مبارزه با آلودگي نفتي كدام است؟ جلوگيري از وقوع آن

20- چگونه مي‌توان از ورود مواد آلاينده نفتي به سواحل جلوگيري كرد؟ با نگهداري صحيح و مراقبت از نفت‌كش‌ها و نظارت بر كارخانه‌ها

21- امروزه براي جلوگيري از دفع زباله فاضلاب‌ها به آب‌هاي ساحلي چه اقداماتي صورت مي‌گيرد؟ وضع كردن قوانين و ابداع روش‌هاي علمي براي دفع فاضلاب

22- براي مبارزه با آلودگي حاصل از مواد مغذي مثل فسفر چه بايد كرد؟ كنترل كردن مواد مذكور در آب‌هاي ساحلي – منظم كردن تركيب و كاربر كودها – جلوگيري از نفوذ فاصلاب‌ها به اين نواحي.


با كوهستان آشنا شويم

1- دو كمربند كوهستاني كره زمين كدام‌اند؟ جنوب قاره‌ي اوراسيا، غرب قاره‌ي امريكاي شمالي و جنوبي

2- كوه‌ها از نظر زمان پيدايش به چند دسته تقسيم مي‌شوند؟ دو دسته كوه‌هاي دوره‌ي ترشيا (جوان) كوه‌هاي دوران پالئوزوئيك (پير)

3- ويژگي كوه‌هاي جوان كدام‌اند؟ مرتفع، دندانه‌دار، پرشيب، نوك تيز، با دره‌هاي عميق

4- ويژگي كوه‌هاي پير كدام‌اند؟ كم‌ارتفاع، گنبدي شكل، كم شيب، با دره‌هاي باز و كم عمق

5- مهم‌ترين كوه‌هاي جوان كدام‌اند؟ البرز – زاگرس – آلپ – هيماليا – راكي - آند

6- مهم‌ترين كوه‌هاي پير كدام‌‌اند؟ عسير – اورال – گات - آپالاش

7- تعريف نقشه‌ي توپوگرافي؟ نقشه‌هايي كه پستي و بلندي زمين را نشان مي‌دهند.

8- نقشه‌هاي توپوگرافي چگونه تهيه مي‌شوند؟ از طريق رسم خطوط ميزان

9- منظور از خطوط ميزان چيست؟ خطوطي هستند كه از اتصال نقاط هم ارتفاع به دست مي‌آيند.

10- مبناي تعيين خطوط ميزان كدام است؟ سطح آب‌هاي آزاد (صفر متر)

11- منظور از نيم‌رخ توپوگرافي چيست؟ برشي از عوارض سطح زمين در يك امتداد مشخص و ثابت

12- نظريه جدايي قاره‌ها از كيست؟ آلفرد وگنر

13- بر اساس چه مسائلي وگنر نظريه‌ي جدايي قاره‌ها را مطرح نمود؟ تشابه سواحل برخي از خشكي‌ها و قاره‌ها به خصوص شرق آمريكاي جنوبي و غرب افريقا

14- قاره‌ي پانگه‌آ ابتدا به چند قاره تقسيم شد؟ دو قاره‌ي لوراسيا و گندوانا

15- قاره‌ي گندوانا شامل كدام قاره‌ها بود؟ هند – استراليا – قطب جنوب – امريكاي جنوبي – افريقا

16- دو ويژگي اصلي ساختمان زمين كه در پيدايش تكتونيك صفحه‌اي نقش اصلي را دارند: پوسته‌ي زمين و قطعات مجزا در كنار يكديگر – جبه‌ي زمين و جابه‌جايي مواد مذاب.

17- ضخامت لايه‌ي بيروني پوسته در زير اقيانوس‌ها و قاره‌ها: در زير اقيانوس‌ها حدود 10 كيلومتر و در قاره‌ها حدود 35 كيلومتر.

18- صفحه چيست؟ به هر يك از قطعات ليتوسفر گفته مي‌شود.

19- تعريف ليتوسفر: به بخش پوسته به همراه بخش جامد فوقاني جبه به ضخامت 100 كيلومتر گفته مي‌شود.

20- تعريف آستونسفر: قسمت پايين‌ ليتوسفر به ضخامت 700 كيلومتر كه مواد در آن به حالت نيمه مايع خميري تا مايع در حال حركت گفته مي‌شود.

21- حركات صفحات ليتوسفر در كدام قسمت‌ها مشهودتر است؟ در لبه‌ها و مرزهاي صفحات

22- حركات ليتوسفر به چند شكل اصلي منجر به ايجاد كوهستان مي‌گردد؟ به دو شكل 1- فشردگي و بسته شدن صفحات 2- جدايي و دور شدن صفحات

23- پيامد فشردگي و بسته شدن صفحات: كوچك شدن فضاي چاله‌ي بين دو صفحه و پيدايش كوه‌هاي جوان

24- پيامد دور شدن صفحات: بالا آمدن مواد مذاب و شكل گيري كوه‌هاي آتشفشاني

25- چگونگي شكل گيري كوه‌هاي آند: برخورد صفحه‌ي نازك و صفحه‌ي امريكاي جنوبي

26- عامل مؤثر در تغيير شكل كوهستان و كاهش ارتفاع آن: عمل فرسايش.

27- فرسايش چيست؟ فرآيند طبيعي سطح زمين كه موجب كاهش ارتفاع كوه‌ها و تغيير شكل آن‌ها مي گردد.

28- مراحل سه گانه‌ فرسايش: تخريب – حمل مواد – رسوب‌گذاري

29- هوازدگي چيست؟ تأثير جو بر سنگ‌هاي پوسته‌ي زمين به اشكال مختلف كه منجر به متلاشي شدن سنگ‌ها مي‌گردد.

30- دو شكل اصلي هوازدگي: عمل انجماد – تغييرات دما

31- عوامل مؤثر در حمل و جابه‌جايي مواد تخريب شده كدام‌اند؟ نيروي جاذبه و جابه‌جايي مواد -‌آب‌هاي جاري اصلي‌ترين عامل حمل – يخچال عامل حمل در كوهستان‌هاي مرتفع.

32- در كدام ناحيه حمل مواد به وسيله‌ي آب‌هاي جاري چشم‌گيرتر است؟ نواحي معتدله.

33- رودها مواد را به چند صورت جابه‌جا مي‌كنند؟ محلول – معلق – جهشي - غلتان

34- منظور از اشكال كارستي چيست؟ اشكالي كه بعد از حمل مواد به صورت محلول‌ در كوهستان‌هاي آهكي تشكيل مي‌گيرند.

35- مورن چيست؟ موادي كه توسط يخچال‌ها حمل مي‌شوند.

36- علت پديد آمدن يخرفت؟ فشار يخ بر جداره‌ي دره‌ها و بستر يخچال.

37- طرز تشكيل يخرفت كناره‌اي: جدا شدن سنگ‌هاي ديواره‌ها.

38- طرز تشكيل يخرفت مياني: به هم پيوستن دو يخچال و درهم آميختن يخرفت‌هاي كناره‌اي آن‌ها.

39- طرز تشكيل يخرفت زيرين: از طريق ته‌نشين شدن يخرفت به مرور در كف يخچال‌ها.

40- يخرفت‌هاي پاياني چگونه ايجاد مي‌گردند؟ در انتهاي يخچال‌ها، جايي كه يخ‌ها ذوب مي‌شوند و يخ‌رفت‌ها را به جاي مي‌گذارند.

41- يخرفت‌ها از چه نظر با هم تفاوت دارند؟ مواد تشكيل دهنده – ساختمان - اندازه

42- يخرفت‌هاي سرگردان در كدام نواحي يافت مي‌شوند؟ جلگه‌هاي اروپاي شمالي، مركزي و ايالات متحده‌ي امريكا

43- حجم و سرعت آب در قسمت بالاي رود به ترتيب: كم – خيلي زياد.

44- حجم و سرعت آب در قسمت مياني رود به ترتيب: زياد – زياد.

45- حجم و سرعت آب در قسمت پايين رود به ترتيب: زياد – بسيار كم.

انسان و كوهستان

13- علت اهميت داشتن گردش گري براي دولت: درآمدزا بودن

14- جاذبه‌هاي گردشگري ناحيه‌ي كوهستاني: ورزش زمستاني – وجود چشم‌اندازهاي زيبا – وجود درياچه‌هاي كوهستاني – وجود چشمه‌هاي آب گرم

15- چرا چشمه‌هاي آب گرم در نواحي كوهستاني موجب ايجاد جاذبه گردش‌گري مي‌گردد؟ به دليل خواص درماني آن‌ها

16- چه عواملي موجب دگرگون شدن چشم‌اندازهاي كوهستاني مي‌شود؟ ازدياد جمعيت از يك سو و پيشرفت‌هاي شگرف فناورانه از سوي ديگر

17- كوهستان‌ها در چه زمينه‌هايي مشكل‌زا مي‌باشند؟ آب و هوا – مخاطرات طبيعي – آب - خاك

18- آب و هواي ناحيه‌ي كوهستاني چگونه مي‌تواند مشكل زا باشد؟ كاهش فشار و رقيق شدن گازها- افزايش و ميزان انرژي دريافتي خورشيد

19- نقش كوهستان در مخاطرات طبيعي: زلزله – آتش فشان – لغزش و رانش كوه – سقوط بهمن

20- اثر منفي كوهستان بر روي خاك: فرسايش خاك به دليل شيب تند

21- تأثير منفي كوهستان بر روي انسان: ايجاد مشكل در تنفس – آفتاب‌سوختگي – گرماي زياد روز و سرماي شديد شب

22- چرا دره‌ها و دشت‌هاي پايكوهي شرايط مساعدي را براي استقرار جمعيت و فعاليت اقتصادي فراهم مي‌كنند؟ به علت كاهش ارتفاع و شيب زمين

فرسايش در بيابان‌ها، تنوع زيستي در نواحي گرم و مرطوب

1- عامل فرسايش مسلط در نواحي بياباني؟ باد

2- انواع فرسايش بادي؟ فرسايش كاوشي – فرسايش تراكمي

3- فرآيندهاي فرسايش كاوشي: رگ - ياردانگ

4- فرآيندهاي فرسايش تراكمي: بَرخان - سيف

5- فرسايش كاوشي چگونه صورت مي‌گيرد؟ از طريق هوازدگي ناشي از انبساط و انقباض طولاني مدت و حمل به وسيله‌ي باد

6- بادبرگي چيست؟ جابه‌جايي و دور شدن ذرات ماسه از محل پيدايش به وسيله‌ي باد

7- بادبرگي در چه نواحي اهميت دارد؟ نواحي فاقد پوشش گياهي

8- عمق گودال‌هاي حاصل بادبرگي چگونه كنترل مي‌شود؟ به وسيله‌ي سطح آب‌هاي زيرزميني

9- چه زماني قدرت فرسايشي باد زيادتر است؟ وقتي كه باد ذرات ماسه را به همراه داشته باشد.

10- چرا زمين‌هاي مرتفعي كه در معرض فرسايش بادي هستند داراي حواشي پرشيب يا عمودي هستند؟ زيرا بيش‌ترين تأثير سايش در قسمت پايين و نزديك به سطح زمين بر موانع سنگي است

11- چرا سطح كناره‌هايي كه در معرض فرسايش بادي هستند صاف نيستند؟ متفاوت بودن مقاومت لايه‌هاي مختلف رسوبي

12- اثر فرسايش بادي بر موانع سنگي منفرد: پيدا كردن شكل سندان كفاشي يا قارچ

13- ياردانگ چيست؟ برجستگي‌هاي حاصل از فرسايش كاوشي كناره‌هاي فرو رفته شكل كه توسط آب ايجاد شده‌اند.

14- ويژگي ياردانگ: داشتن رأس مسطح – پرشيب بودن طرف رو به باد و كم شيب بودن طرف ديگر- تشكيل شده از رسوبات نرم درياچه‌هاي گذشته

15- نواحي داراي ياردانگ؟ ببابان غربي مصر- بيابان لوت ايران

16- چگونگي تشكيل تپه‌هاي ماسه‌اي؟ از دست دادن سرعت باد

17- متداول‌ترين نوع تپه‌هاي ماسه‌اي؟ برخان

18- ويژگي برخان: هلالي شكل بوده و دو زايده طويل در جهت باد دارند.

19- شرايط تشكيل تپه‌هاي ماسه‌اي: وجود مقداري ماسه – وحود يك مانع

20- سيف چيست؟ تپه‌هاي ماسه‌اي طولي كه در جاهايي كه بادهاي غالب از دو جهت بوزند تشكيل مي‌شود.

21- رس چيست؟ خاك نرم و بسيار ريز كه توسط باد جابه‌جا شده‌ است.

22- ويژگي‌هاي رس: بسيار ريزدانه – زردرنگ – لايه لايه – تشكيل شده توسط باد.

23- نام جنگل‌هاي استوايي: سلوا

24- منشاء لوس: گرد و خاك بيابان – رسوبات خشك شده‌ي كف رودها – درياچه‌هاي خشك شده‌ي يخچالي

25- در حاشيه‌ي شمالي و جنوبي جنگل هاي استوايي چه نوع پوشش گياهي قرار دارد؟ جنگل هاي مداري

26- ويژگي مهم جنگل‌هاي استوايي؟ وجود تعداد بسيار زياد گونه‌هاي درختي

27- انجير وحشي چگونه گياهي است؟ گياهي چسبنده كه ريشه خود را در خاك فرو برده و رشد آن‌ها به حدي است كه درخت ميزبان را محصور كرده و جايگزين آن مي‌شود.

28- دليل تنوع و كثرت انواع حشرات در نواحي استوايي: يكنواختي محيط و نبود فشارهاي طبيعي

29- شرايط لازم براي فرسايش بادي كدام‌اند؟ شرايط آب و هوايي خشك – بادهاي شديد – مواد سطحي نرم

توان‌ها و محدوديت‌هاي زندگي در نواحي خشك و مرطوب

1- توان‌مندي‌هاي محيطي نواحي گرم و خشك؟ ساعات آفتابي زياد – آسمان صاف و درخشان – وسعت زياد و جمعيت كم – معادن انرژي – محيط دست نخورده

2- چه عواملي دستيابي سريع به محيط‌هاي گرم و خشك را فراهم كرده است؟ پيشرفت اقتصادي و فن‌آوري ارتباطي

3- نقش مثبت آسمان صاف و درخشان نواحي گرم و خشك. براي مطالعات و تحقيقات نجومي و مشاهده‌ي اجرام فضايي

4- اثر مثبت وسعت زياد و كمي جمعيت نواحي گرم و خشك؟ براي آموزش‌هاي نظامي- آزمايش‌هاي اتمي و برخي فعاليت‌هاي ورزشي

5- شهرهاي جديد استراليا به دنبال استخراج كدام معادن شكل گرفته‌اند؟ طلا و نقره

6- استخراج نفت در بيابان‌هاي ساحلي خليج‌فارس چگونه گسترش يافته است؟ با شيرين كردن آب درياها - ايجاد پالايشگاه – صنايع وابسته به نفت

7- معدن مؤثر در توسعه‌ي كشور مراكش: وجود بادهاي شديد و هميشگي براي انرژي بادي و وجود هواي صاف و آفتابي در اكثر ايام سال براي انرژي خورشيد

8- عوامل مؤثر در استفاده از انرژي بادي و خورشيدي؟ وجود بادهاي شديد و هميشگي براي انرژي بادي و وجود هواي صاف و آفتابي در اكثر ايام سال براي انرژي خورشيدي

9- محدوديت‌ها و مشكلات نواحي گرم و خشك؟ شكننده بودن محيط – خشك‌سالي – فقر خاك و فرسايش آن – حركت ماسه‌هاي روان – دشواري ارتباط – كم‌آبي

10- نشانه‌هاي گسترش بيابان: كاهش پوشش گياهي – افزايش فرسايش خاك – حركت ماسه‌‌هاي روان

11- نكات مهم در مورد بيابان‌زايي: اقدامات انسان گسترش بيابان را تشديد مي‌كند – نواحي بيابان شده را مي‌توان از طريق مديريت منظم و حفاظت آب باز‌سازي نمود.

12- نقش انسان در خشك‌سالي: افزايش بيش از حد دام‌ها – حفر چاه‌هاي متعدد – كشت محصولات به جاي دام‌پروري – شخم زدن زمين – حفظ پوشش گياهي

13- نقش آب هاي سطحي در نواحي گرم و خشك: بسيار كم – به صورت هرز آب‌هاي موقتي

14- مشكلات آب‌هاي زيرزميني نواحي گرم و خشك: نداشتن عمق يكسان و شور و غيرقابل استفاده

15- مسائل مربوط براي تأمين آب: نياز به سرمايه، تخصص و فن‌آوري دارد – هدف آن‌ها رفع يا كاهش مشكل آب است.

16- در كدام كشورها با استفاده از فن‌آوري جديد به كشت محصولاتي چون مركبات، گل و پنبه در نواحي خشك اقدام كردند؟ امريكا و استراليا

17- با چه اقدامي امكان استخراج انواع منابع معدني در نواحي گرم و خشك پديد آمده است؟ انتقال آب از نواحي مجاور

18- عوامل مؤثر در تغيير كاربري‌هاي جنگل‌هاي استوايي؟ افزايش جمعيت – پيشرفت فن‌آوري – توليد چوب - كشاورزي

19- كشورهاي پيشتاز در زمينه‌ي توليد چوب در نواحي استوايي: برزيل – اندونزي – هند – نيجريه – فيليپين - مالزي

20- زمينه‌هاي كاري مديريت جنگل هاي استوايي: جنگل كاري مصنوعي – مبارزه با آفات گياهي – مديريت حيات وحش

21- دليل محسوس بودن خطر فرسايش در جنگل‌هاي آمازون: به دليل احداث شبكه‌ي راه‌هاي سراسري آمازون و تبديل به چراگاه‌هاي كم ظرفيت

22- سهم برزيل – اندونزي و زئير در جنگل‌هاي آمازون: برزيل 30 درصد- اندونزي 10 درصد – زئير 9 درصد

23- اثر انسان بر روي پوشش گياهي: قطع بي‌رويه درختان جنگل‌هاي استوايي و انهدام تدريجي آن‌ها

24- دلايل مشكل‌زا شدن انهدام جنگ‌ها براي انسان و محيط: محافظ طبيعي خاك جنگل در برابر قطرات باران – امكان نفوذ و جذب بيش‌تر آب در درون خاك – مانع شدن از ايجاد جريان سطحي شديد – جلوگيري از توسعه‌ي رودها و مانع شدن از افزايش مقدار آبرفت

25- آبرفت‌ها چه تأثيراتي را همراه دارند؟ شكل رودخانه – عمر مفيد سدها – اكوسيستم‌هاي دريايي ساحلي و زندگي انسان

26- فوايد آتش‌زدن بوته‌هاي جنگلي توسط بوميان آفريقا؟ تعقيب شكار – آماده كردن زمين براي چراي حيوانات

27- شكننده بودن محيط نواحي گرم و خشك يعني چه؟ تغييري كوچك در محيط، اختلال و نابساماني محيطي سريعي را ايجاد مي‌كند.

ويژگي‌هاي طبيعي نواحي قطبي

1- بادهاي قطبي با كدام هوا برخورد و اثر اين برخورد چيست؟ با هواي معتدل و مرطوب كه موجب رانش آن به سمت بالا و ريزش جوي به ويژه برف مي‌گردد.

2- وزش باد در نواحي قطبي چگونه است؟ از نواحي پرفشار ساحلي به سمت نواحي داخلي

3- قطب شمال سردتر است يا قطب جنوب؟ چرا؟ قطب جنوب، زيرا اطراف قطب شمال را درياها و اقيانوس‌ها در بر گرفته‌اند.

4- پيامدهاي گرم شدن قطب؟ آب شدن يخ‌هاي قطبي – بالا آمدن آب اقيانوس‌ها و به زير آب رفتن بخشي از خشكي‌ها

5- طولاني‌ترين روز جهان در ناحيه‌ي قطب شمال در مدار 66 درجه و 33 دقيقه: اول تير

6- هر چه از قطب به مدارهاي قطبي مي‌رويم اختلاف طول روز و شيب چه تغييري مي‌كند؟ كاهش مي‌يابد

7- نواحي واقع شده در ناحيه‌ي شمالگان؟ شمال اروپا – آلاسكا – سيبري – كانادا - گرينلند

8- دو خليج در قطب جنوب: ودل - راس

9- نام شبه جزيره‌اي در قطب جنوب: پالمر

10- ويژگي‌هاي آب و هوايي نواحي قطبي و مهم‌ترين آن‌ها؟ سرماي شديد (مهم‌ترين ويژگي) – وزش بادهاي سرد دائمي – بارش كم

11- علت سرماي شديد ناحيه قطبي: كمبود انرژي دريافتي و بازتاب انرژي خورشيدي از روي زمين پوشيده از يخ و برف

12- پيامد سرماي شديد قطب: ايجاد فشار زياد هوا – كاهش بخار آب – بارندگي هوا

13- دليل كمبود بخار آب در نواحي قطبي: تبخير كم و سردي هوا

14- يخچال‌ها چند درصد مساحت كره‌ي زمين را تشكيل مي‌دهند؟ 10 درصد

15- عوامل مؤثر در تشكيل يخچال: دماي زير صفر درجه – شدت و جهت وزش باد – وضع تابش خورشيد – شيب محل

16- مراحل تشكيل يخچال: يخ برف (نوه) – يخ حبا‌ب دار – يخ بلوري - يخچال

17- مناطق تشكيل يخچال: نواحي قطبي و ارتفاعات كوهستاني با دماي زير صفر درجه

18- انواع يخچال: جريان‌هاي يخي (كوهستاني و دره‌اي) – كلاهك‌هاي قطبي

19- كلاهك‌هاي قطبي: توده‌هاي عظيم يخ كه در مناطق قطبي قرار دارد و 95 درصد يخچال‌هاي كنوني جهان را در برمي‌گيرند.

20- يخ‌سازچيست؟ شكل كلاهك‌هاي قطبي به صورت سرپوش يا كلاهك‌هاي پهن.

21- عظيم‌ترين يخچال: قطب جنوب.

22- آيسبرگ چيست؟ توده‌هاي يخ شناور در آب.

23- پرمافروست چيست؟ زمين‌هاي يخ‌زده.

24- چه عاملي موجب حفاظت بدن پنگوئن‌ها در آب‌هاي سرد مي‌شود؟ پوششي از پرها و لايه‌اي از چربي.

25- اولين زنجيره‌ي غذايي: پلانكتون‌ها كه غذاي ميگويي به نام كريل مي باشند.

26- گياه قطب جنوب: خزه.

27- ويژگي جانوران قطبي: داشتن پوست ضخيم براي ثابت نگه داشتن دماي بدنشان

28- دليل فشار يخچال‌هاي قطبي به اطراف: سنگيني توده‌ي يخ.

29- منبع تغذيه‌ي جانوران قطبي: دريا

30- حجم آيسبرگ‌ها در آب: در آب‌هاست.

انسان در نواحي قطبي

1- اولين اكتشاف در زمينه قطب از چه زماني آغاز شد؟ اوايل قرن بيستم

2- نام كاشف نروژي قطب جنوب: رابرت فالكون اسكات

3- نام كاشف قطب جنوب: روآلد آموندس

4- نام ساكنان قديمي قطب شمال: اسكيمو

5- نام ساكنان تخصصي اسكيموها: ماهي‌گيري، دريانوردي، ساختن قايق‌هاي سبك و تهيه‌ي لباس گرم

6- شيوه و محل زندگي اسكيموها نسبت به چه چيزي تغيير مي‌كند؟ متناسب به فصل

7- ايگلو چيست؟ كلبه‌هاي يخي اسكيموها

8- محل و شيوه‌ زندگي اسكيموها در زمستان: در كلبه‌هاي يخي در نزديكي سواحل و به شكار شيردريايي و نهنگ مي‌پردازند.

9- محل و شيوه زندگي اسكيموها در تابستان: در زير چادر و در كنار رودها اقامت مي‌كنند و ماهي آزاد و گوزن شمالي شكار مي‌كنند.

10- تابستان و زمستان در فرهنگ اسكيموها: تابستان مذكر و زمستان مؤنث

11- انيوويك: شهري زيبا در كانادا كه با امكانات دولت در منطقه اُكلاميك ساخته شده است.

12- زندگي و فعاليت در نواحي قطبي نيازمند چيست؟ برنامه‌ريزي دقيق و منطبق با شرايط ويژه‌ي محيطي آن

13- توان‌هاي محيطي نواحي قطبي؟ انرژي گرمايي درون زمين – جريان‌هاي گرم دريايي- صيد و شكار – منابع و معادن

14- شيوه جلوگيري از خراب شدن لوله‌ها در هنگام استفاده از انرژي گرمايي زمين: دادن گرماي آب زيرزميني به آبي كه مواد شيميايي ندارد و سپس از گرماي اين آب تازه استفاده مي‌كنند.

15- جريان دريايي گلف استريم كدام نواحي را تحت تأثير قرار مي‌دهد؟ كناره‌هاي غربي شبه جزيره اسكانديناوي تا درياي بارنتز در شمال روسيه

16- اثرات مهم جريان گلف استريم: تعديل درجه حرارت – افزايش بارش – فراهم كردن امكان كشتي راني در اقيانوس منجمد شمالي

17- بندر روسه در قطب شمال: آرخانگلسك

18- دو بندر مهم نروژ در قطب شمال: تورنتهايم - برگن

19- اهميت جانوران دريايي نواحي قطبي: منبع مهم تأمين پروتئين و مواد دارويي ساكنان

20- محل زندگي گوزن شمالي: سرزمين لاپلند بين مرز نروژ و روسيه

21- بزرگترين تشكيلات زغال سنگي جهان در كجاست؟ قطب جنوب

22- دستاوردهاي حفاري لايه‌هاي يخ قطبي براي دانشمندان؟ تاريخچه تحولات آب و هواي منطقه – تركيبات جو در طول هزار سال قبل – آتشفشان‌ها و ميزان مواد شيميايي موجود در كره زمين.

23- پديده‌هاي زيباي قطب جنوب؟ پديده شفق قطبي – خورشيد نيمه شب – اجتماع پنگوئن‌ها وال‌هاي‌هاي غول‌پيكر

24- مجمع‌الجزاير اسپپتزبرگن متعلق به چه كشوري است؟ نروژ

25- منطقه اورانيم‌دار در قطب: آلاسكا و جنوبگان

سكونت‌گاه‌هاي شهري و روستايي چگونه پديد مي‌آيند؟

1- محل زندگي اولين گروه‌هاي انساني و چگونگي امرار معاش آن‌ها: در نواحي جنب حاره و از طريق شكار و گرد‌آوري خوراك

2- چگونگي شكل گيري اولين سكونت‌گاه‌هاي روستايي: در اثر انقلاب نوسنگي گردآورندگان خوراك و شكارچيان كوچنده به كشاورزان يك‌جانشين تبديل شده و اولين سكونت‌گاه‌هاي روستايي را پديد آوردند.

3- عوامل مؤثر در بهبود كشاورزي و پيدايش مازاد غذايي: توسعه‌ي ابزار كشاورزي – تكميل سيستم‌هاي آبياري – اختراع چرخ

4- شهرها به دنبال چه مسائلي شكل گرفته‌اند؟ تقسيم كار – توسعه روستا

5- اولين تمدن‌هاي بشري در كنار كدام رودها شكل گرفتند؟ دجله و فرات، رود سند، رود هوانگهو، رود نيل

6- ويژگي شهرهاي اوليه: وسعت كم و قرار گرفتن زمين‌هاي كشاورزي و روستايي در مركز شهر

7- كدام طبقات در اثر تبادل مواد غذايي بين روستا و شهر و ذخيره كردن آن‌ها به وجود آمدند؟ كاهنان – نظاميان – پادشاهان – صنعتگران - معماران

8- منظور از مكان (مقر) يك روستا يا شهر: محلي كه ساكنان يك ناحيه تصميم مي‌گيرند شهر يا روستا را در آن جا بنا كرده و سپس شهر و روستا از آن نقطه توسعه مي‌يابد.

9- موقعيت يك سكونت‌گاه ارتباط آن را با چه پديده‌اي بيان مي‌كند؟ پديده‌هاي پيرامون اعم از طبيعي و انساني

10- منظور از موقعيت جغرافيايي شهر: منظور وضعيت آن شهر نسبت به ناهمواري‌هاي اطراف، راه‌هاي ارتباطي، مواد اوليه، منابع انرژي و نيروي انساني موجود در آن است.

11- توسعه شهر به چه عواملي بستگي دارد؟ به موقعيت آن شهر يعني ارتباط با يك‌سري از عوامل

12- چهار مورد از موقعيت مناسب براي ايجاد سكونت‌گاه: داشتن ساختار زمين‌شناسي مناسب – منابع آبي – خاك حاصل‌خيز – موقعيت دفاعي خوب

13- مهم‌ترين عامل در توسعه شهر: راه‌هاي ارتباطي و حمل و نقل

14- اغلب سكونت‌گاه‌هاي شهري در كجا به وجود مي‌آيند؟ در كنار آبراهه‌ها

15- چگونگي از دست دادن اعتبار سكونت‌گاه: انجام يك رويداد سياسي، تاريخي – از دست دادن موقعيت ساحلي يا بندري به علت بالا آمدن آب

16- متداول‌ترين ملاك تشخيص شهر و روستا: ملاك جمعيتي

17- كدام گروه براي تشخيص شهر و روستا مجموعه‌اي از ملاك‌ها را به كار مي‌برند؟ جغرافيدانان

18- يكي از ويژگي‌هاي بيش‌تر روستاها: فعاليت كشاورزي

19- دو نوع سكونت‌گاه‌ اصلي روستايي: متمركز (مجتمع) – پراكنده (متفرق)

20- ويژگي روستاهاي متمركز: خانه‌ها نزديك به هم و مزارع دور

21- در آسياي جنوب شرقي مركز سكونت‌گاه بيش‌تر چيست؟ پرستشگاه

22- در حاشيه صحراي بزرگ آفريقا و جنگل‌هاي آمازون كدام نوع روستا فراوان ديده مي‌شود؟ ميدان گاهي

23- مهم‌ترين نابرابري بين شهر و روستا؟ نابرابري اقتصادي

24- چه ميزان از جمعيت فقير جهان در روستاها ساكن هستند؟

25- سه مورد از عوامل مهاجرت روستا به شهر: عامل اقتصادي – رشد جمعيت در روستاها – ماشيني شدن كشاورزي

26- يكي از عوامل كمي درآمد دهقانان: نداشتن زمين و نابرابري در مالكيت زمين

27- تعريف اصلاحات ارضي: توزيع مجدد زمين يا حق استفاده و بهره‌برداري از زمين به نفع دهقانان كوچك و كارگران زراعي

28- دليل ناموفق بودن اصلاحات ارضي در ايران: عدم حمايت دولت از كشاورزان – تقسيم نادرست زمين – توجه به بخش صنعت مونتاژ وابسته به خارج

29- انقلاب سبز چيست؟ مجموعه‌اي از روش‌هاي كاربرد ماشين آلات كشاورزي، انتخاب گونه‌هاي پربازده، استفاده از كودها و بهبود روش‌هاي آبياري

30- دليل ناموفق بودن انقلاب سبز در هندوستان: گران بودن به كارگيري روش‌هاي جديد- فقدان سرمايه گذاري از طرف دهقانان فقير – گرايش كشاورزان براي اخذ وام – پايين آمدن قيمت محصولات كشاورزي

31- تعريف برنامه‌ريزي روستايي؟ برنامه‌اي به منظور بهبود در زندگي اقتصادي و اجتماعي روستانشينان

32- بيش‌ترين درصد روستانشيني مربوط به كدام قاره‌ها است؟آفريقا و آسيا

33- مهم‌ترين علت مهاجرت در بنگلادش؟ عامل اقتصادي

34- كدام نهاد پس از انقلاب در راه ارائه خدمات و تسهيلات به روستائيان گام‌هاي مهمي برداشت؟ جهاد سازندگي

35- طرح‌هاي روستايي به چه هدفي و به وسيله كدام نهاد دنبال مي شود؟ با هدف توسعه و عمران روستا و به وسيله بنياد مسكن انقلاب اسلامي

36- مهم‌ترين عامل توسعه اقتصادي روستا: توسعه كشاورزي

37- دو تغيير عمده كه به انقلاب دوره‌ي نوسنگي منجر شد؟ اهلي كردن حيوانات – كشت غلات

38- عوامل مؤثر در مكان‌گزين سكونت‌گاه‌هاي اوليه: سرزمين‌هاي مسطح و جلگه‌اي – خاك آبرفتي و حاصل‌خيز – آب و هواي ملايم – آب فراوان و وجود كوهپايه‌ها

39- مهم‌ترين اجزاي هر سكونت‌گاه: خانه‌ها – مزارع، مراتع، باغ‌ها – مكان‌هاي عمومي و ميدان گاهي – شبكه معابر (راه‌ها)

پراكندگي و نقش شهرها

1- درصد جمعيت شهرنشين در اوايل قرن بيستم: 15 درصد

2- رشد شهرنشيني به مفهوم گسترده‌ي آن از چه زماني و با چه رويدادي و در كجا آغاز شد؟ در قرن نوزدهم با وقوع انقلاب صنعتي و از انگلستان

3- نواحي داراي جمعيت شهرنشين 75 درصد به بالا: كشورهاي توسعه يافته آمريكاي شمالي – اروپاي غربي و اقيانوسيه

4- عوامل رشد روند شهرنشيني: رشد طبيعي جمعيت – مهاجرت از روستا

5- دو شهر ميليوني در 150 سال پيش: لندن - پاريس

6- پديده شهرگريزي در كدام كشورها امروزه مشاهده مي‌گردد؟در كشورهاي توسعه يافته

7- منظور از متروپل (مادر شهر) چيست؟ شهر يا سكونت گاه اصلي يك كشور يا ناحيه كه معمولاً بر ساير سكونت‌گاه‌ها برتري دارد.

8- ويژگي‌هاي شهرهاي متروپل: تراكم بيش از حد جمعيت – وجود انواع آلودگي‌ها – وجود شهرك‌هاي اقماري و حومه‌ها در داخل مادر شهرها

9- منظور از حومه شهر چيست؟ بخش پيراموني شهر كه از نظر اشتغال و مصرف كالاها و خدمات به شهر وابسته‌اند و به صورت منطقه‌اي مسكوني و خوا‌ب‌گاهي هستند.

10- مهم‌ترين عامل توسعه حومه نشيني: بهبود وسايل حمل و نقل

11- تعريف مگالاپليس: شهرهاي زنجيره‌اي كه در اثر پيوند بين دو مادر شهر به وجود مي‌آيند.

12- چه تغييراتي در وسايل ارتباطي موجبات اقامت مردم در پيرامون شهرها را فراهم نموده است؟ احداث بزرگ راه‌ها – افزايش تعداد اتومبيل‌هاي شخصي وسايل نقليه عمومي – توسعه وسايل ارتباطي نظير تلفن

13- مگالا پليس‌ها معمولاً چه شكل دارند؟ خطي يا كريدوري

14- سه مگاپليس معروف جهان؟ بستن – واشنگتن: توكيو – يوكوهاما، اُزاكا - كوبه

15- كدام قاره از نظر داشتن مگاپليس و متروپل در جهان مقام اول را دارد؟ آسيا

16- چهار مورد از ويژگي‌هاي بخش مركزي شهر : تمركز فعاليت‌هاي اقتصادي و تجاري- گران بودن زمين – ترافيك سنگين – وجود واحدهاي مسكوني كم و قديمي

17- دو شهري كه بيش از يك بخش مركزي دارند: توكيو - لندن

18- منظور از نقش شهر چيست؟ هر شهر داراي نوعي عملكرد و كار اصلي است كه به آن نقش شهر گويند كه بر اساس ديدگاه و نگرش جغرافي‌دانان با هم متفاوت هستند.

19- پيامد عدم ايجاد صنايع تبديلي در شهرهاي معدني: پديده مهاجر فرستي رخ مي‌دهد و شهر به محل سكونت بازنشستگان تبديل مي‌گردد.

20- سه شهر معروف به موزه شهر: اصفهان – فلورانس - ونيز

21- برف شهر چيست؟ شهرهايي كه داراي امكانات ورزش زمستاني هستند.

22- نكات مورد توجه در ارتباط با نقش شهرها؟ چند نقشي شدن شهرها – تأثير نقش شهرها در چهره و سيماي شهر – تغيير نقش شهر در طول زمان

23- شهرهاي اداري – سياسي: تهران (ايران) آنكارا (تركيه) مسكو (روسيه) نيويورك (آمريكا)

24- شهرهاي بندري: بندر امام خميني و بندر خرمشهر (ايران) بندر هنگ كنگ (هنگ كنگ)

25- شهرهاي صنعتي: تهران (ايران) منچستر (انگلستان – صنايع نساجي)

26- شهرهاي معدني: ژوهانسبورگ (آفريقاي جنوبي - طلا) مسجد سليمان و آبادان (ايران – نفت)

27- شهرهاي مذهبي: مشهد و قم (ايران ) لورد (فرانسه) بنارس (هند)

28- شهرهاي دانشگاهي و علمي: كمبريج (انگلستان) بركلي (آمريكا) – تسوكوبا (ژاپن)

29- شهرهاي توريستي: سن موريتز(سوئيس)– سرعين (ايران) – نيس (فرانسه)

30- شهرهاي بازرگاني: قشم و كيش (ايران)

31- تعريف اصطلاح شهرنشيني: افزايش نسبت جمعيت شهرها و شهرك‌هاي يك كشور يا ناحيه به روستاهاي آن

32- پرجمعيت‌ترين شهر جهان در سال 1999: توكيو

33- بيش‌تر شهرهاي پرجمعيت جهان چه نقشي دارند؟ بندري

34- كدام نقش شهر تقريباً در همه شهرها وجود دارد؟ بازرگاني

رشد سريع شهرنشيني چه مشكلاتي را به وجود مي‌آورد؟

1- ويژگي‌هاي زاغه‌ها؟ بنا شدن در زمين‌هاي كم‌ارزش – عدم مالكيت ساكنان بر روي زمين – مطالعه ارزان قيمت – كثيف بودن و فاقد امكانات بهداشتي

2- شهر مردگان به قبرستان كدام شهر گفته مي‌شود؟ قاهره

3- دليل عدم استفاده از آپارتمان‌هاي جديد در حومه شهر؟ گراني اجاره و هزينه حمل و نقل به شهر

4- دو مورد از مشكلات حمل و نقل شهرها: كافي نبودن وسايل حمل و نقل عمومي – ترافيك سنگين

5- مهم‌ترين مشكلات شهرها در كشورهاي در حال توسعه جهان: تأمين آب آشاميدني

6- عوامل مؤثر در فقر شهري: درآمد كم – بيكاري – مسكن نامناسب

7- پيامدهاي افزايش فقر شهري: افزايش بزهكاري و جرم و جنايت – افزايش تعداد ولگردان خياباني – ناهنجاري‌هاي اجتماعي – از هم پاشيدن خانواده‌ها

8- منظور از ميكروكليماي شهري چيست؟ تأثير شهرها بر آب و هواي پيرامون خود

9- نقش شهرها در تغيير آب و هوا: ايجاد آلودگي – اغتشاش در مسير بادها در اثر ساختمان‌هاي بلند – كمبود انرژي دريافتي از خورشيد

10- هدف نهايي از برنامه‌ريزي شهري: تأمين رفاه شهرنشينان از طريق ايجاد محيطي دلپذيرتر و سالم‌تر در شهرها

11- مسائلي مورد بررسي در برنامه‌ريزي شهري: چگونگي توسعه فيزيكي شهر، نحوه‌ي استفاده از اراضي شهر، محله‌بندي، مسكن، ترافيك، فضاي سبز و ساير موارد در رابطه با جمعيت و عملكرد شهر.

12- يكي از طرح‌هاي مقابله با رشد شهرهاي بزرگ: ايجاد شهرهاي جديد

13- اولين بار در اين كشور طرح ايجاد شهرهاي جديد به اجرا درآمد؟ انگلستان در شهر لندن

14- دليل ناموفق بودن ايجاد شهرهاي جديد در اطراف قاهره: پيش‌بيني امكانات اشتغال و قرار گرفتن دو شهر در حاشيه غربي صحرا

15- هر يك از شهرهاي مجلسي – گل بهار و صدرا در كنار كدام شهر بزرگ ايجاد شده است؟ مجلسي (اصفهان) – گلبهار (مشهد) – صدرا (شيراز)

16- شهرهاي جديد به چه منظوري در ايران ايجاد مي شوند؟ جلوگيري از جذب مهاجران به شهرهاي بزرگ و كاهش جمعيت ما در شهرها

17- يكي از مسائل مهم مورد توجه در برنامه‌ريزي شهري: مشاركت ساكنان شهر يا شهروندان

18- جهات رشد شهر اهواز: شمال و جنوب

19- منظور از اقتصاد دوگانه در شهرها چيست؟ داشتن بخش رسمي شامل اداره‌ها، كارخانه و بخش غير رسمي كه نياز به مهارت، سواد يا سرمايه‌ي زيادي ندارد و اقشار كم درآمد را در برمي‌گيرد.

20- علت پديد آمدن جزيره حرارتي بر فراز بخش مركزي شهرها: فعاليت‌هاي صنعتي، مصرف سوخت‌هاي فسيلي و ساخت و سازهاي به هم فشرده كه سبب جذب گرما مي‌شود.

واحدهاي سياسي و مرزها

1- كشور چگونه واحدي است؟ واحدهاي سياسي كه سرزمين مشخص دارد و داراي جمعيت دائم و حكومت است.

2- ويژگي حكومت: حاكميت – سرزمين – مشروعيت – شبكه‌ي ارتباطي – جمعيت – دولت – اقتصاد سازمان يافته

3- حاكميت يعني چه؟ داشتن استقلال، مستقل بودن و بركنار بودن از نظارت و دخالت دولت‌هاي خارجي

4- منظور از مشروعيت حكومت: به رسميت شناخته شدن از طرف تعدادي از حكومت‌ها

5- دلايل ايجاد مرز در روزگاران قديم: دفاع از جان – مشخص كردن حد و حدود مالكيت خود

6- مهم‌ترين مرزي كه دو قلمرو يا سرزمين را از هم جدا مي‌كند؟ مرز بين دو كشور

7- مرزها از چه جهاتي با هم متفاوت هستند؟ قابليت مشاهده، دوام – اهميت، شدت مراقبت و دقت

8- ويژگي‌هاي مرز: مشخص كردن محدوده‌ي حاكميت يك كشور – وضع قوانين در محدوده داخل مرز مشخص شدن نحوه دفاع – اجرا گذاشتن امور دولتي

9- انواع مرزهاي بين‌المللي: طبيعي – غيرطبيعي (هندسي)

10- چهار نمونه از مرزهاي طبيعي. كوه‌ها – آب‌ها – بيابان‌ها – جنگل‌ها

11- چهار نمونه از مرزهاي طبيعي. غير قابل عبور بودن و اهميت داشتن از نظر نظامي و دائمي بودن

12- تعريف خط الرأس. خطي كه از متصل كردن نوك بلندترين نقاط كوهستاني به يك‌ديگر به وجود مي‌آيد.

13- دو نمونه‌ از مرزهايي كه بر اساس خط‌الرأس تعيين شده‌اند: كوه پيرنه مرز بين اسپانيا و فرانسه – كوه آرارات مرز ايران و تركيه

14- منظور از درياي سرزميني؟ بخشي از دريا به عرض 5 تا 22 كيلومتر كه از پايين‌ترين حد جزر شروع مي‌شود.

15- روش هاي تعيين مرز در روي رودها: خط منصف – خط تالوگ

16- خط منصف چيست؟ خطي كه از وسط رودي مي‌گذرد و فاصله مرز از هر دو ساحل به يك اندازه است.

17- تعريف خط تالوگ: خطي كه از اتصال عميق‌ترين نقاط رود به دست مي‌آيد.

18- دليل بهتر بودن خط تالوگ نسبت به خط منصف: اجازه كشتيراني براي هر دو كشور اطراف رود.

19- منظور از مرزهاي هندسي (غيرطبيعي) چيست؟ با ذكر مثال: نواحي كه بر اساس خطوط نصف النهار، مدار يا خطوط مستقيم مرز آن تعيين مي‌شوند مانند مرز كانادا و آمريكا در مدار 49 درجه عرض شمالي

20- مرزهاي تحميلي: مرزهايي كه بدون توجه به سيماي فرهنگي و قومي ناحيه و تنها بنا بر سياست‌هاي بين‌المللي به وجود مي‌آيند.

21- مرزهاي پيشين با ذكر مثال: مرزهايي كه قبل از سكونت انسان ترسيم شده‌اند مانند ميان كانادا و آلاسكا

22- مرزهاي تطبيقي با ذكر مثال: مرزهايي كه بعد از استقرار اجتماعات انساني و منطبق با الگوهاي فرهنگي و قومي تعيين شده‌اند مانند مرز ميان هند و پاكستان

23- مرز اكثر كشورهاي آفريقايي اين گونه است: تحميلي

24- تعريف مرز: خطوطي كه حاكميت ارضي و قانوني هر كشور را معين و آن را از همسايگان خود مشخص و جدا مي‌كند.

قدرت ملي و تحولات سياسي بيست سال اخير

1- قدرت امري است ..... نسبي نه مطلق

2- در چه صورتي قدرت يك كشور از قدرت‌هاي ديگر بيش‌تر خواهد بود؟در صورتي كه دايره نفوذش از مرزهاي خود و منطقه‌اي كه در آن واقع شده است فراتر رود.

3- بازتاب قدرت حكومت‌ها .حاكميت ملي (توانايي حكومت‌ها براي رسيدن به نتايج مطلوب در امور داخلي) سياست خارجي (روابط خارجي با ساير كشورها)

4- عوامل مؤثر در قدرت ملي. قدرت ناشي از ساختار جغرافيايي – قدرت جمعيتي – قدرت اقتصادي – قدرت نظامي – قدرت سازمان‌دهي – قدرت ناشي از روابط خارجي

5- قدرت ناشي از ساختار جغرافيايي كدام مورد را شامل مي‌گردد. شكل – وسعت – موقع – وضع ناهمواري‌ها

6- نقش وسعت در قدرت ملي. اولاً باعث تنوع آب و هوايي، پوشش گياهي و منابع معدني مي‌گردد. ثانياً امكان وجود جمعيت بيش‌تر براي بهره‌برداري از منابع طبيعي وجود دارد. ثالثاً زمينه براي حملات دشمن وجود دارد.

7- عيب كشورهاي وسيع. دشوار بودن اداره امور داخلي و نياز به وجود انواع شبكه‌هاي ارتباطي منظم و مديريت پيشرفته

8- بهترين شكل كشورها. فشرده (جمع و جور)

9- انواع شكل در زمين: جمع و جور (فشرده) – پاره پاره – طويل – دنباله‌دار – دورن‌گان

10- منظور از كشورهاي طويل با ذكر مثال: طول آن‌ها حداقل شش برابر عرض متوسط آن‌هاست، نروژ – شيلي

11- مزاياي شكل فشرده: داشتن كم‌ترين مرز براي دفاع- دسترسي از مركز به تمام نقاط اطراف – با صرفه بودن احداث جاده و راه‌آهن

12- كشورهاي فشرده: لهستان – الجزاير – اوروگوئه - روماني

13- دليل كمي توان كشاورزي در كشورهاي وسيعي چون كانادا و روسيه: موقع رياضي كه در عرض‌هاي بالا قرار گرفته‌اند.

14- انواع موقع جغرافيايي: موقع رياضي (طول و عرض جغرافيايي) – موقع نسبي (طرز قرار گرفتن كشوري نسبت به كشورهاي ديگر – درياها – منابع اقتصادي – كانال‌ها – آبراهه‌ها)

15- كدام كشور در اثر وضع ناهمواري‌ها تجزيه شد؟ چكسلواكي

16- يكي از تغييرات بسيار مهم در ايجاد واحدهاي سياسي جديد: فروپاشي سوسياليسم در كشور شوروي و تجزيه آن به جمهوري‌هاي مستقل

17- منظور از جنگ سرد چيست؟ رقابت‌هاي سياسي، اقتصادي، تكنولوژيكي – فرهنگي و تسليحاتي بلوك غرب و شرق كه با فروپاشي شوروي پايان گرفت.

18- مردم كدام ناحيه‌خواهان پيوستن به اوسيتاي شمالي در روسيه هستند؟ اوسيتاي جنوبي گرجستان

19- تعداد اعضاء محل تأسيس و سال تأسيس اتحاديه اروپا : 12 كشور – 1992 در هلند

20- معناي آپارتايد: جدا كردن

21- منظور از سياست آپارتايد چيست؟ جدا كردن نژادها و جلوگيري از برخورد سفيدپوستان و غيرسفيدپوستان در آفريقاي جنوبي

22- براساس سياست آپارتايد مردم آفريقاي جنوبي به چند گروه تقسيم مي‌شدند؟ سياه‌پوستان – سفيدپوستان – دورگه‌ها – آسيايي‌ها

23- هدف اصلي از ايجاد هوم‌لند در آفريقاي جنوبي؟ متمركز كردن سياهان در يك محدوده‌ي مشخص جهت كنترل شورش‌هاي آنان عليه سفيدپوستان

24- اولين شورش در آفريقاي جنوبي مربوط به اين شهر است: شارپويل

25- رهبر سياه‌پوستان آفريقاي جنوبي؟ نلسون ماندلا

26- منظور از جهاني شدن چيست؟ وحدت جهان و يك‌پارچه و همگون شدن آن در ابعاد اقتصادي، اجتماعي، سياسي، فرهنگي و افزايش مبادله در اين ابعاد

27- دليل ضعف دولت‌هاي ملي در اثر فرآيند جهاني شدن: انقلاب در فن‌آوري و مبادله‌ي اطلاعات و عدم كنترل بر روي مرزها

28- پيامدهاي جهاني شدن: سلطه اقتصادي كشورهاي توسعه يافته – تضعيف دولت‌هاي ملي – از بين رفتن تدريجي برخي الگوهاي فرهنگي سنتي و بومي

29- از تجزيه يوگسلاوي كدام كشورها شكل گرفتند؟ صربستان – كرواسي – بوسني و هرزگوين – اسلووني – مونته‌نگرو - مقدونيه

30- علت بروز ناآرامي و جو در چچن و بوسني و هرزگوين: وجود اقوام و اديان مختلف و نيز اقليت‌ها

كشاورزي، صنعت و تجارت

1- منظور از فعاليت‌هاي نوع اول: فعاليت‌هايي كه به طور مستقيم با انواع منابع طبيعي در ارتباط هستند مانند كشاورزي، دامپروري و …

2- منظور از فعاليت‌هاي نوع دوم: فعاليت‌هاي كه در آن منابع و مواد اوليه در كارخانه‌ها تغيير شكل يافته و به كالاي جديد تبديل مي‌شوند.

3- فعاليت‌هاي نوع سوم چه مواردي را در بر مي‌گيرد؟ فروش و مبادله‌ي كالاها و خدمات.

4- انواع سيستم‌هاي كشاورزي؟ سيستم معيشتي (سنتي) – سيستم تجاري (ماشيني)

5- انواع سيستم‌هاي كشاورزي سنتي (معيشتي): كشت نوبيتي (كوچنده) – كشت برنج غرقابي – گله‌داري و شباني

6- انواع سيستم‌ كشاورزي تجاري (ماشيني): كشت تخصصي تك محصولي (پلانتيشن) – كشت غله و باغ‌داري تجاري – دامداري تجاري

7- ويژگي‌هاي سيستم معيشتي (سنتي): استفاده بيش تر از نيروي انساني و ابزار ابتدايي – پايين بودن ميزان توليد و سود – توليد به منظور رفع نياز خانواده – رواج در كشورهاي در حال توسعه

8- ويژگي‌هاي سيستم كشاورزي تجاري (ماشيني): استفاده از فن‌آوري پيشرفته – سود اقتصادي بالا – زمين كشاورزي وسيع و توليد زياد – توليد به منظور فروش و صادرات – رواج دركشورهاي توسعه يافته

9- كشت نوبتي (كوچنده) در كدام مناطق جهان رواج دارد؟نواحي استوايي آمريكا – آفريقا – جنوب شرقي آسيا و اندونزي

10- چهار ويژگي كشت نوبتي (كوچنده): عدم نياز به كار و هزينه زياد تا قبل از برداشت محصول – عدم استفاده از كود حيواني و شيميايي – رها كردن زمين پس از كاهش حاصل‌خيزي خاك – پايين بودن ميزان محصول

11- مشخصه عمده گله‌داري شباني: جابه‌جا شدن دائمي مردم به همراه دام به منظور دسترسي به علوفه

12- سه ويژگي كشت برنج غرقابي: وجود مزارع كوچك – كم محصول بودن – استفاده بيش از حد از زمين

13- نواحي كشت برنج غرقابي در جهان: نواحي مرطوب آسيا شامل هند – بنگلادش – چين – ژاپن - اندونزي

14- در كدام كشور آسيايي شيوه ماشيني در كشت برنج غرقابي رواج دارد؟ ژاپن

15- ويژگي كشت تخصصي تك محصولي (پلانيشن): گسترش در نواحي استوايي – جنبه تجاري داشتن محصول – نياز به كارگر فراوان – وجود شركت‌هاي چند مليتي براي مديريت و اداره‌ي آن

16- ويژگي‌هاي كشت غله و با‎‎‎غ‌داري تجاري: وجود مزارع و باغ‌هاي بزرگ – استفاده از ماشين براي برداشت محصول – توليد صرفاً جهت فروش در بازار – وجود كارخانه‌هاي تبديل، بسته‌بندي و توزيع محصول

17- از خصوصيات عمده دامداري تجاري: توليد محصول و نگه‌داري دام در محدوده يك مزرعه

18- از مهم‌ترين مراكز دامداري تجاري: آمريكا - اروپا

19- كشورهاي متخصص در پرورش گوسفند: استراليا – زلاندنو – آرژانتين – آفريقاي جنوبي

20- منظور از صنعت چيست؟ فعاليتي كه در آن مواد اوليه و خام در كارخانه‌ها تغيير شكل مي‌يابند و به كالاي مورد استفاده تبديل مي‌شوند.

21- عوامل مؤثر در مكان‌يابي صنعتي كدام‌اند؟ عوامل طبيعي و عوامل انساني

22- عوامل طبيعي مؤثر در مكان‌يابي صنعتي: مواد اوليه – انرژي – زمين

23- عوامل انساني مؤثر در مكان‌يابي صنعتي: نيروي كار – سرمايه – بازار مصرف – حمل و نقل

24- كدام دسته از صنايع در كنار معادن يا مزارع مستقر مي‌شوند؟ چرا؟ صنايع ذوب فلزات به دليل سنگين وزن بودن – صنايع غذايي به دليل زود فاسد شدن

25- ابعاد اهميت نيروي كار: كمي (تعداد كارگران) – كيفي (مهارت و تخصص كارگران)

26- شيوه‌هاي نامناسب براي به دست گرفتن بازار فروش: تبليغات گسترده – جنگ - جاسوسي

27- نواحي مختلف از چه نظراتي براي فروش كالا با هم تفاوت دارند؟ ميزان درآمد – قيمت كالاها – حجم فروش و نيز كشش تقاضا براي كالا

28- از عوامل مؤثر در انتخاب وسايل حمل و نقل و راه: وزن كالا- بُعد مسافت – ارزش و خسارت‌پذيري كالا

29- نواحي تجمع صنايع: آمريكاي شمالي – اروپا – شرق و جنوب شرقي آسيا

30- ناحيه صنعتي ايالات متحده آمريكا: شمال شرق از آپالاش تا درياچه‌هاي پنج‌گانه

31- نواحي صنعتي اروپا: روهر آلمان – شمال ايتاليا – فرانسه – انگلستان.

32- نواحي كه گله‌داري شباني در آن‌جا رواج دارد: در بيابان‌ها – استپ‌ها – ساوان‌ها در قاره آفريقا- كشورهاي عربستان، ايران و بخشي از خاورميان و آسياي مركزي


تاریخ : جمعه بیست و نهم مهر 1390
نویسنده : اسد علی فلاحی

 


ماهيت و قلمرو دانش جغرافيا

1- مراحل چهارگانه‌ي سياره ي زمين را از ديدگاه علم جغرافيا بيان كنيد؟ 1- مرحله‌ي اول
سيستم بي‌جان 2- مرحله‌ي دوم سيستم طبيعي جاندار 3- مرحله‌ي سوم سيستم زمين انسان 4- مرحله‌ي چهارم سيستم جغرافيايي

2- در مرحله‌ي سيستم بي‌جان كره‌ي زمين از چه بخش‌‌هايي تشكيل شده بود؟ ليتوسفر (سنگ كره)
هيدروسفر (آب كره) اتمسفر (هوا كره)

3- مرحله‌ي سيستم طبيعي جان‌دار را توضيح دهيد. در مرحله ي دو م تكوين سياره‌ي زمين، حيات گياهي و جانوري بر سطح خاك پديد آمد كه در تعامل با سه بخش قبلي، بخش زيست كره (بيوسفر) شكل گرفت.

4- مرحله‌ي سيستم زمين انسان را توضيح دهيد. در مرحله ي سوم تكوين سياره ي زمين انسان‌هاي اوليه بر روي كره خاكي نمايان شدند كه چون فاقد ابزار لازم براي تغيير چهره‌ي زمين در مقياس زياد بودند همانند ساير موجودات زنده تابع محيط طبيعي خود گرديدند.

5- با ورود بشر به عصر تمدن چه تغييراتي به وجود آمد؟ انسان‌ها با گرايش به زندگي اجتماعي و توسعه‌ي فرهنگي و تمدني خود، موفق شدند محيط‌هاي كوچك و بزرگ اجتماعي را ايجاد كرده كه در واقع حاصل تركيب عوامل جمعيتي، نوع جهان‌بيني انسان‌ها و سطح دانش و فن‌آوري آنان در محيط طبيعي بوده است.

6- شاخه‌هاي فرعي جغرافيايي انساني كدام‌اند؟جغرافياي تاريخي
جغرافياي سياسي جغرافياي اقتصادي جغرافياي جمعيت- جغرافياي رفتاري

7- شاخه‌هاي فرعي جغرافيايي طبيعي كدام‌اند؟ جغرافياي زيستي
آب و هواشناسي ژئومورفولوژي جغرافياي خاك‌ها، جغرافياي آب‌ها

8- هر يك از شاخه‌هاي كارتوگراف، ژئومورفولوژي، سنجش از دور و جغرافياي سياسي با كدام‌يك از علوم ديگر به ترتيب در ارتباط مي‌باشند؟ كارتوگرافي (هندسه)
ژئومورفولوژي (زمين‌شناسي) سنجش از دور (مهندسي) و جغرافياي سياسي (علوم سياسي)

9- علم هواشناسي و آب و هواشناسي را با هم مقايسه كنيد. هواشناسي اصول و قوانين حاكم بر حو را به صورت مجزا و انفرادي مورد مطالعه قرار مي‌دهد. در صورتي كه آب و هواشناسي اثر اين اصول و قوانين را بر مكان و زندگي انسان مورد مطالعه قرار مي‌دهد.

10- چرا بررسي كاهش دما در زندگي مردم شهرهاي كوهستاني يك موضوع آب و هواشناسي در قلمرو جغرافيا است؟ زيرا تأثير‌گذاري اين كاهش را در مصالح ساختماني، نوع خانه‌سازي، كشاورزي، منابع آب، جاذبه‌هاي گردش‌گري بررسي كرده و در برنامه‌ريزي و بهبود شرايط زندگي انسان مورد توجه قرار مي‌دهد.

11- يكي از اهداف مهم علم جغرافيا را بيان كنيد. كسب مهارت بهره‌برداري بهينه از زمين و آموزش آن

12- مراحل رسيدن به قانون علمي در جغرافيا: 1- مشاهده‌ي پديده‌ي جغرافيايي
2- طراحي فرضيه 3- استنتاج از آزمايش فرضيه




1- اصلي‌ترين پرسشي كه در جغرافيا مطرح مي‌شود چيست؟ چرا؟ «كجا»؟ مي باشد زيرا همه‌ي فعاليت‌هاي انسان در مكان شكل مي‌گيرد.

2- دومين پرسش بنيادي در جغرافيا كدام است؟ چگونگي پراكندگي‌ها

3- جغرافي‌دانان علاوه بر مكان چه مسايل ديگري را مطالعه مي‌كند؟ شكل و نحوه‌ي پراكندگي پديده‌هاي مكاني

4- پاسخ به كدام سؤال يكي از زمينه‌هاي اصلي مطالعات جغرافيايي است؟ پاسخ به سؤال چرا؟

5- به ترتيب مراحل هفت‌گانه‌ي يك پژوهش جغرافيايي را ذكر نماييد. 1- طرح پرسش 2- بيان مسئله
3- اهميت موضوع و اهداف 4- ارايه‌ي يك مدل تحليلي از تحقيق 5- تدوين فرضيه‌ ‌ 6- جمع‌آوري داده‌ها 7- پردازش داده‌ها

6- چهار مورد از عوامل فرهنگي و هنري و تاريخي و اقتصادي و سياسي در تصميم‌گيري كشاورز را بيان كنيد. آداب و رسوم
آموزش سرمايه سياست‌هاي تشويقي دولت

7- پيامدهاي فقر و كمي درآمد كشاورزي را بنويسيد. (سه مورد) ركورد
مهاجرت رها كردن كشاورزي

8- چرا در اولين گام در راه پژوهش جغرافيايي، اقدام به طرح پرسش مي‌شود؟ زيرا در هر پژوهش ابتدا پرسش يا پرسش‌هايي مطرح مي‌شود، آن‌گاه اين پرسش‌ها به موضوع و مسئله‌ي پژوهش تبديل مي شود.

9- منظور از تدوين فرضيه چيست؟ يعني اين كه پژوهش‌گر حدس يا پيش‌بيني علمي خود را در ارتباط با موضوع پژوهش، با توجه به دانسته‌ها و يافته‌هايش مطرح مي‌كند.

10- به چه دليل پژوهش‌گر به جمع‌آوري داده‌ها مي پردازد؟ براي مشخص شدن درستي يا نادرستي فرضيه‌ها

11- متغيرها در يك تحقيق كشاورزي كدام‌اند؟ نوع كشت
ميزان عمل كرد توليد سطح زير كشت محصولات نزديكي به راه ارتباطي و بازار فروش حمايت دولت

12- جمع‌آوري داده‌ها در يك پژوهش جغرافيايي به چه طريقي صورت مي گيرد؟ از طريق آمارگيري يا مصاحبه پرسش‌نامه‌ها يا مشاهده مستقيم.

13- منظور از پردازش داده‌ها چيست؟ يعني حذف اطلاعت غيرضروري و حفظ اطلاعات مرتبط با موضوع تحقيق.

14- دلايل كشت گندم در روستاي محمد‌آباد چه بود؟ عادت و علاقه‌ي روستاييان به كشت اين محصول و نيازمند مناطق اطراف

15- دلايل عمل كرد پايين بعضي از مزارع در روستاي محمد‌آباد كدام‌اند؟ عدم استفاده از ماشين‌آلات به علت كوچ‌بودن مزارع، ناآشنايي كشاورزان با روش‌هاي جديد كشت و برداشت.

16- به ترتيب كدام عامل در كشت خيار و چغندر قند نقش داشته است؟ براي كشت خيار نزديكي به راه‌هاي ارتباطي و براي چغندرقند وجود كارخانه در نزديكي روستا.

17- نقش مراكز خدمات روستايي چيست؟ بالا بردن سطح آگاهي كشاورزان و تأمين نيازهاي آن‌ها.

18- بهبود وضعيت كشاورزي روستاي محمد‌آباد به چه دليل بوده است؟ وجود راه‌هاي ارتباطي مناسب.

19- براي بهبود وضعيت كشاورزي سه پيشنهاد مطرح كنيد. تأسيس كارخانه‌هاي صنايع غذايي در مجاورت مزارع
يك‌پارچه كردن اراضي به منظور استفاده‌ي بهتر از ماشين‌آلات، آموزش و بالا بردن سطح آگاهي كشاورزان.

نقشه و فرآيند تهيه‌ي آن

1- نقشه را تعريف كنيد. نقشه عبارت است از تصويري افقي از پديده‌هاي طبيعي يا انساني سطح زمين كه بر روي يك ورق كاغذ يا هر سطح ديگري با مقياس مشخص ترسيم مي‌شود.

2- سه مورد از تفاوت نقشه‌ها با يكديگر را بيان كنيد. شكل
اندازه - هدف

3- به چه نقشه‌هايي، نقشه‌ي ذهني گفته مي‌شود؟ نقشه‌اي كه انسان در ذهن خود تصور كرده و بر اساس آن ذهنيت، محدوده‌ي بوم و مكان زيستن خود را تصوير مي‌كند.

4- قديمي‌ترين نقشه‌ي معتبر مربوط به كجا و چند سال پيش است؟ باقي مانده‌ي لوحي از گل رس است كه در بابل به دست آمده است و 5000 سال قدمت دارد.

5- نقشه‌اي كه از دره‌ي نيل مصر به دست آمد نشان دهنده‌ي چه چيزي بود؟ نشان دهنده‌ي حدود املاك كشاورزان

6- چه كسي را بنيان‌گذار علم تهيه‌ي نقشه مي دانند؟ بطلميوس از علماي يونان

7- چرا علاقه‌ي مردم به نقشه‌هاي جغرافايي بيش‌تر گرديد؟ اكتشافات جغرافيايي و تهيه‌ي نقشه‌ي سرزمين‌هاي تازه كشف شده

8- علت رشد استفاده از نقشه در قرن بيستم را بنويسيد؟ وقوع دو جنگ جهاني اول و دوم كه طرفين براي نيل به اهداف نظامي خود مجبور به استفاده از نقشه بودند.

9- براي تهيه‌ي نقشه اولين اقدام چيست؟ جمع‌آوري داده‌هاي جغرافايي مورد نياز

10- چهار روش گرد‌آوري اطلاعات جغرافيايي براي تهيه‌ي نقشه كدام‌اند؟ زميني، هوايي، دريايي
تلفيقي

11- چگونگي جمع‌آوري داده‌ها به كمك دوربين نقشه‌برداري (تئودوليت) را بيان كنيد. ابتدا موقعيت و ابعاد پديده‌ها را مستقيماً در روي زمين اندازه‌گيري مي‌كنند (برداشت ) و سپس با يك نسبت مشخص آن‌ها را كوچك كرده (مقياس) و به روي كاغذ منتقل مي‌كنند.

12- در نقشه‌برداري‌ زميني، 2 عد قرائت مي‌شود آن دو كدام‌اند؟فاصله‌ي گوشه‌ها از ايستگاه محل استقرار دوربين و انحراف زاويه‌ي هر يك از گوشه‌هاي چهارگانه نسبت به يكي از نقطه‌هاي گوشه‌ي زمين.

13- چرا از نقشه‌برداري هوايي استفاده مي‌شود؟ محدوديت‌هاي جغرافيايي همانند گسترش منطقه‌هاي مورد نظر

14- چگونگي تهيه‌ي نقشه‌هاي هوايي را توضيح دهيد. ابتدا دوربيني را در هواپيما نصب كرده و سپس در يك ارتفاع معين از پديده‌ها با پوشش مشترك 50 درصدي به صورت افقي عكس گرفته مي شود و چون داراي نقاط مشترك مي باشند، پديده‌ها به صورت برجسته ديده مي شوند و آن را به صورت نقشه ترسيم مي‌كنند.

15- فتوگرامتري را تعريف كنيد. فرآيند تبديل عكس‌هاي هوايي به نقشه.

16- در نقشه‌برداري دريايي، عمق آب چگونه تعيين مي‌شود؟ از طريق ارسال امواج و اندازه‌گيري مدت زمان رفت و برگشت آن.

17- موارد استفاده از نقشه‌برداري دريايي را بيان كنيد. جهت ترسيم شكل سواحل، تهديد مرزهاي دريايي و هدايت كشتي‌ها، اندازه‌گيري ابعاد پنهان آيسبرگ‌ها

18- منظور از مقياس نقشه چيست؟ عبارت است از نسبت بين فاصله‌ي دو نقطه روي نقشه و فاصله‌ي حقيقي همان دو نقطه بر روي زمين.

19- انواع مقياس نقشه را نام برده و بنويسيد كدام يك از آن‌ها ساده‌تر و متداول تر مي‌باشد؟ مقياس بياني
مقياس ترسيمي و مقياس كسري (عددي)كه ميان آن‌ها، مقياس كسري ساده‌ترين و متداول‌ترين روش است.

20- منظور از مقياس بياني چيت؟ با ذكر مثال بيان كنيد. اگر مقياس نقشه را كنار نقشه به شكل يك جمله بنويسند، به آن مقياس بياني گويند. مثلاً هر يك سانتي‌متر برابر با 3 كيلومتر.

21- مقياس ترسيمي در مقايسه با ساير مقياس‌ها چه برتري دارد؟ برتري آن اين است كه چنانچه نقشه در مراحل چاپ يا كپي‌برداري كوچك يا بزرگ شود با استفاده از مقياس ترسيمي مي‌توان فواصل واقعي را روي زمين محاسبه نمود.

22- نقشه‌ها بر اساس مقياس به چند دسته تقسيم مي‌شوند؟ نام ببريد. بسيار بزرگ مقياس ( تا ) بزرگ مقياس تا ) متوسط مقياس ( تا ) ، كوچك مقياس (كوچك‌تر از )

23- نقشه‌ها از نظر موضوع به چند دسته تقسيم مي‌شوند؟ سه دسته طبيعي (توپوگرافي) انساني (مانند معادن) و تلفيقي (كاربري اراضي)

24- دليل دشواري طبقه‌بندي نقشه چيست؟متنوع بودن عوامل دسته‌بندي نقشه

نمايش كره‌ي زمين

1- منظور از ترسيم كردن چيست؟ يعني ترسيم شكل كره‌ي زمين بر روي سطوح مخروطي و استوانه‌اي

2- سيستم تصوير را تعريف كنيد؟ عبارت است از روش‌هاي ترسيم شكل كره ي زمين بر روي سطوح مخروطي، استوانه‌اي

3- معروف ترين سيستم‌هاي تصوير را نام ببريد. 1- سيستم تصوير مسطح (قطبي) 2- سيستم‌ تصوير مخروطي 3- سيستم تصوير استوانه‌اي

4- سيستم تصوير مسطح را توضيح داده و بنويسيد در چه مواردي قابل استفاده است؟ در سيستم تصوير مسطح، مدارات، دواير متحدالمركزي هستند كه مركز دواير، تصوير قطب شمال است و نصف‌النهارات به شكل خطوطي متقاطع هستند كه همگي از قطب شمال عبور مي‌كنند و براي تهيه‌ي نقشه‌ي قطب‌ها، كشورهاي كوچك، جزاير و نظاير آن از اين سيستم استفاده مي‌شود.

5- عيب سيستم تصوير مسطح چيست؟ اين است كه هر چه از مركز قطب دور مي شويم، تصوير قاره‌ها و كشورها كشنده شده و از شكل عادي و معمولي خارج مي شوند.

6- سيستم تصوير مخروطي را توضيح دهيد. در اين سيستم، مخروط به گونه‌اي بر سطح كره‌ي جغرافيايي مماس مي‌كنند كه سطح تماس يكي از مدارات مي‌باشد و رأس مخروط بالايي يكي از قطب‌ها قرار مي‌گيرد و مداري كه در اين سيستم با مخروط مماس مي‌گردد به نام مدار استاندارد ناميده مي شود.

7- انواع علايم اصلي در نقشه را با ذكر مثال بيان كنيد. 1- علايم نقطه‌اي مانند شهرها و روستا و حلقه‌ي چاه 2- علايم خطي مانند مسيرها، رودها، جاده‌ها، مرزها 3- علايم سطحي مانند مناطق كوهستاني، درياچه‌ها، نمك‌زارها، مناطق مسكوني و صنعتي.

8- يكي از مهم‌ترين و مشكل ترين وظايف كارتوگرافي در گذشته: نماي ناهمواري‌هاي سطح زمين.

9- چند نمونه از شيوه‌هاي نشان دادن ارتفاع در روي نقشه: هاشور زدن
سايه روشن رنگ‌آميزي كردن- منحني‌هاي ميزان

10- اشكال كار استفاده از سايه روشن يا هاشور براي نمايش ارتفاع: محاسبه‌ي ارتفاع هر نقطه و يا تعيين شيب زمين امكان‌پذير نيست.

11- به ترتيب نواحي پست مانند جلگه و دشت و نواحي كم‌ارتفاع و نواحي بلند را در روي نقشه با چه رنگي نمايش مي‌دهند؟ نواحي پست مانند جلگه و دشت را رنگ سبز، نواحي كم‌ارتفاع را با رنگ زرد و نواحي بلند را با رنگ قهوه‌اي

12- علمي‌ترين و رايج‌ترين شيوه‌هاي نمايش ناهمواري كدام است؟استفاده از خطوط هم‌تراز (منحني ميزان)

13- خطوط هم‌تراز را تعريف كنيد. مجموعه‌اي از نقاط هم‌ارتفاع كه با خطي به يك‌ديگر متصل شده‌اند.

14- در منحني‌هاي ميزان چه زماني دامنه كم‌شيب و چه زماني پرشيب است؟ وقتي خطوط منحني ميزان به هم نزديك مي‌شوند دامنه پرشيب و وقتي از هم فاصله دارند دامنه كم شيب مي‌شود.

كاربرد رايانه در جغرافيا

1- از موارد كاربرد رايانه در علم جغرافيا به چهار مورد اشاره كنيد. پردازش داده هاي جغرافيايي
استفاده از اينترنت- طراحي و ساخت مدل هاي سه بُعدي ، توليد نرم‌افزارهاي كمك آموزشي جغرافيا

2- دو مورد از نرم‌افزارهاي كمك آموزشي در زمينه‌ي جغرافيا: نرم‌افزارهاي شناخت منظومه شمسي و سيارات نرم‌افزارهاي شناخت كشورها (اطلس كشورها)

3- قابليت چند رسانه‌اي داشتن يعني چه؟ قابليت چند رسانه‌اي داشتن يا يعني به كمك صدا، فيلم، نمودار. گزارش و… اطلاعات را با كيفيت مناسب به شكل متنوعي براي استفاده كنندگان فراهم مي‌سازند.

4- نرم‌افزارهاي آموزشي كه به صورت تهيه گرديده است: 1- كاوش در آسمان 2- ايران در فضا نقشه‌هاي توپوگرافي و تصاوير ماهواره‌اي ايران 4- 5-

5- نرم‌افزارهاي و در چه زمينه‌اي مي‌باشند؟ در زمينه‌ي پردازش آماري اطلاعات

6- مهم‌ترين مزيت اينترنت چيست؟ جست و جوي موضوعات مختلف در رايانه

7- سايت‌هاي جست و جوي معروف را نام ببريد. - - - -

سنجش از دور

1- پس از جنگ جهاني كدام عامل در گسترش استفاده از سنجش دور مؤثر بوده است؟ استفاده وسيع از عكس‌هاي هوايي كه توسط هواپيماهاي ويژه‌ي عكس‌برداري فراهم مي‌شد.

2- منظور از سنجش از دور چيست؟ دريافت و ثبت اطلاعات فيزيكي و شيميايي از پديده‌هاي مختلف زمين از فاصله‌ي «سنجش از دور» مي‌گويند.

3- گسترش چه فناوري در تحول علم سنجش از دور تأثير بسزايي داشت؟ گسترش فناوري عكاسي.

4- چه عاملي باعث گرديد تا انسان بتواند از تشعشعات حرارتي زمين عكس بگيرد؟ ابداع فيلم‌هاي حساس عكاسي نسبت به ناحيه فروسرخ.

5- منبع داده‌هاي سنجش از دور چه مي باشد؟ انعكاس تابش نور آفتاب از پديده‌هاي زميني كه از آن پديده يا شي‌ء گسيل مي‌شود.

6- منظور از سنجنده چيست؟ وسيله‌اي كه در ماهواره‌ها، تابش هاي بازتابيده يا گسيل شده از يك پديده را آشكارسازي مي‌كنند «سنجنده» نام دارد.

7- مشخصه‌هاي يك شيي يا پديده را چگونه مي‌توان تعيين كرد و چرا؟ با استفاده از تابش‌هاي نور مرئي از آن پديده زيرا معمولاً هر شي‌ء مشخصه‌هاي بازتاب يا گسيل متفاوتي دارد.

8- منظور از تابش‌هاي الكترومغناطيسي چيست؟ به طيف وسيعي از امواج فرو سرخ (مادون قرمز) و فرابنفش (ماوراي بنفش) كه مرئي نيستند گفته مي شود.

9- كم‌ترين و بيش ترين طول موج مربوط به چيست؟ كم‌ترين اشعه‌ي گاما
بيش‌ترين امواج راديويي.

10- پس از اشعه‌ي گاما به ترتيب كدام امواج بلندتر هستند؟ اشعه‌ي ، ماوراي بنفش، ناحيه‌ي مرئي، مادون قرمز، مايكروويو
امواج راديويي

11- امواج كوتاه مانند گاما و امواج بلند (مانند مايكروويو) داراي چه مشخصه‌اي هستند؟ امواج كوتاه داراي انرژي زياد و امواج بلند حاوي انرژي كم هستند.

12- انواع سيستم‌هاي سنجنده براي سنجش امواج مرئي و نامرئي را نام ببريد. سيستم فعال
سيستم غيرفعال

13- سنجنده‌ي سيستم فعال را توضيح دهيد. مثال بزنيد. در اين سيستم، سنجنده خود داراي منبع انرژي است و با ارسال انرژي در ميدان ديد خود نسبت به ثبت ميزان انرژي منعكس شده اقدام مي‌كند مانند رادار

14- سنجنده‌ي سيستم غيرفعال را توضيح دهيد. در اين سيستم، سنجنده فاقد منبع انرژي خودي است و براي سنجش ميزان انرژي منعكس شده از پديده‌ها، از انرژي خورشيدي استفاده مي‌كند.

15- چگونه پژوهش‌گران نوع پديده را در سيستم غيرفعال مشخص مي‌كنند؟ در اثر امواج نور خورشيد در سيستم غيرفعال به اشياء انرژي مشخص با شدت و ضعف خاصي منعكس مي‌گردد كه پژوهش‌گران از طريق مقايسه‌ي ويژگي‌هاي بازتاب طيفي پديده‌هاي مختلف، نوع آن را مشخص مي‌كنند.

16- در ارتباط با ماهواره‌ي اسپات به سؤالات زير پاسخ دهيد:

الف) نام كشور پرتاب كننده ب) ارتفاع مستقر شده ج)ويژگي ماهواره

الف) فرانسه ب)830 كيلومتري ج) برجسته نمايي و تصوير برداري مايل

17- در ارتباط با ماهواره‌ي نوا به سؤالات زير پاسخ دهيد:

الف) ارتفاع مستقر شده ب) زمان چرخش به دور زمين ج) زمينه‌ي كاربرد

الف) 870 كيلومتري ب) هر 101 دقيقه يك‌بار- ج) امور هواشناسي

18- منظور از پيكسل چيست؟به پهنه‌ي اندازه‌گيري پديده‌هاي كوچك يك تيره‌تر گويند.

19- تأثير كوچكي اندازه‌ي يك پيكسل را بيان كنيد. هر چه اندازه‌ي يك پيكسل كوچك‌تر باشد، قدرت تفكيك آن بيش تر و عوارض و پديده‌هاي كوچك‌تري را مي‌توان بررسي كرد.

20- چرا علم جغرافيا از مزاياي فن سنجش از دور بيش‌ترين استفاده را مي‌كند. زيرا با علوم مختلف زمين و چگونگي بهره‌برداري انسان از محيط سرو كار دارد و نيازمند اطلاعات جديد و مطمئن است.

21- چهار مورد از كاربردهاي سنجش از دور در جغرافيا را بنويسيد. 1- تهيه‌ي داده‌هاي مطمئن از پديده‌هاي سطح زمين و دسته‌بندي دقيق آن‌ها - ايجاد ارتباط بين پديده‌ها به دليل داشتن تصوير جامع 3- تهيه‌ي نقشه‌هاي پايه و موضوعي با سرعت و دقت بيش‌تر 4- تهيه‌ي مدل‌هاي دقيق از سطح زمين

22- چهار مورد از مزاياي داده‌هاي سنجش از دور را بيان كنيد. فراهم آوردن ديدي كلي نگر و وسيع. امكان بررسي ارتباط بين پديده‌ها، امكان مقايسه‌ي تغييرات در پديده‌هاي مختلف، به روز، سريع و دقيق بودن اطلاعات.

با سيستم اطلاعات جغرافيايي

1- عوامل مؤثر در طراحي يك سيسم رايانه‌اي اطلاعات مكان جغرافيايي توسط جغرافي‌دانان را بيان كنيد. محدود بودن ذهن انسان براي پردازش و نتيجه‌گيري از آن‌ها 2- سرعت زياد پردازش داده‌ها به وسيله‌ي رايانه‌ها3- فراواني و حجم زياد اطلاعات مورد نياز براي برنامه‌ريزي‌ها

2- به كارگيري رايانه‌ها براي تحليل‌هاي مكاني جغرافيايي چه مسائلي را به همراه مي‌آورد؟ 1- ارتقاء سطح كارايي 2- امكان دسترسي سريع به اطلاعات وجود داشته باشد 3- ويرايش و تغيير مداوم و نيز به روز كردن اطلاعات ممكن باشد 4- بافته‌هاي تحليل مكاني به اشكال متنوع (نقشه‌ها و گزارش‌ها) منتشر شوند.

3- پنج مرحله‌ي گردش كار در يك سيستم اطلاعات جغرافيايي را به ترتيب نام ببريد؟ 1- مرحله‌ي اول (جمع‌آوري داده‌ها) 2- مرحله‌ي دوم (ورود داده‌ها به رايانه و ذخيره كردن آن) 3- مرحله‌ي سوم (تجزيه و تحليل داده‌ها و دريافت آن با تركيب تازه) 4- مرحله‌ي چهارم (خروج اطلاعات براي تصميم‌گيري به صورت نقشه، نمودار، متن و جدول) 5- استفاده‌ي كاربران از نتايج كار.

4- سيستم اطلاعات جغرافيايي شامل چهار مرحله است. آن‌ها را به ترتيب بنويسيد. 1- منابع 2- ورودي 3- پردازش
تجزيه و تحليل 4- خروجي

5- چهار مورد از منابع ورودي به رايانه را نام ببريد. نقشه
گزارش‌هاي ميداني سيستم تعيين موقعيت جهاني جدول داده‌هاي آماري

6- در مرحله‌ي ورودي داده‌ها به چه صورتي در مي‌آيند؟ كدبندي
طبقه‌بندي اصلاح رقومي كردن اسكن كردن

سيستم‌ها و مدل‌هاي جغرافيايي

1- سيستم را تعريف كنيد. سيستم واژه‌اي انگليسي است و از مجموعه‌ي منظمي از اجزاي گوناگون تشكيل شده است كه در ارتباط با هم ديگر بوده و اهداف خاصي را دنبال مي‌كنند.

2- منظور از و در سيستم چيست؟ به مواد يا اطلاعاتي كه وارد سيستم مي‌شوند «ورودي» يا و به مواردي كه در درون سيستم تغيير شكل داده و به صورت‌هاي مختلفي از آن خارج مي‌شوند« خارجي» يا مي‌گويند.

3- در سيستم خاك، ورودي و خروجي را مثال بزنيد. ورودي مانند: آب، هوا، انرژي خورشيد، خروجي مانند: محصول كشاورزي ، تبخير و تعرق.

4- بر اساس چگونگي مبادله‌ي ماده
انرژي يا اطلاعات كالا سيتم‌ها به چند دسته تقسيم مي‌شوند؟ دو دسته: سيستم باز سيستم بسته

5- تفاوت سيستم باز و سيستم بسته را بيان كنيد.در سيستم باز مواد جديد دائماً به سيستم برمي‌گردند در حالي كه در سيستم بسته ماده يا انرژي جديدي به آن وارد نمي‌شود. از طرف ديگر در سيستم‌هاي بسته بر خلاف سيستم باز تأثير متقابل سيستم ومحيط ديده نمي‌شود.

6- دو نمونه از يك سيستم باز و دو نمونه از يك سيستم بسته را مثال بزنيد. سيستم باز (سيستم خاك
سيستم شهر) سيستم بسته (چرخه‌ي كربن چرخه‌ي آب).

7- منظور از پسخوراند منفي چيست؟ مثال بزنيد. اگر ورودي سيستم كم‌تر از خروجي آن باشد به آن پسخوراند منفي گويند مثلاً اگر در اثر بهره‌برداري سطح آب زيرزميني كاهش يابد به آن پسخوراند منفي گفته مي‌شود.

8- منظور از پسخوراند مثبت و منفي را بر عمل كرد فرآيند بيان نماييد. اگر ورودي يك سيستم بسيار بيش‌تر از خروجي آن باشد به آن پسخوراند مثبت گويند. مثلاً در گسترش شبكه‌ي ارتباطي، افزايش سرعت نقل و انتقال جزء پسخوراند مثبت محسوب مي‌گردد.

9- توجه به تغييرات سيستم از طريق ورودي‌ها و خروجي‌ها چه فايده‌اي دارد؟ پسخوراند مثبت بر شدت عملكرد فرايند مي‌افزايد و موجب ازدياد ناپايداري مي‌شود. اما پسخوراند منفي از شدت فرآيند مي‌كاهد و موجب ثبات داخلي يا تعادل سيستم مي‌شود.

10- از فوايد نگرش سيستمي به چهار مورد آن اشاره نماييد. درك مشكلات محيطي را آسان كرده و به ارايه‌ي راه حل مناسب كمك مي‌كند.

11- از فوايد نگرش سيستمي به چهار مورد آن اشاره نماييد. شناسايي بهتر و دقيق‌تر محيط زندگي خود و ديگران 2) تك‌بعدي فكر نكردن 3) آمادگي بيش‌تر براي پذيرش تغيير يا تحوّل در جهت مطلوب 4) استفاده‌ي بيش‌تر از روش‌هاي كمي و آماري براي پيش‌بيني و آينده‌نگري آسان‌تر و دقيق‌تر.

12- چرا در جغرافيا مشاهده‌ي مستقيم پديده‌ها اهميت بسياري دارد؟ زيرا افراد در محيط واقعي همه‌ي پديده‌ها و اجزا را در مقياس اصلي خود به صورت تركيبي مي‌بينند و ارتباط آن را با ساير اجزا درك مي‌كنند.

13- پيچيدگي و تنوع سيستم‌هاي جغرافيايي چه مشكلاتي را موجب گرديده است؟ باعث شده تا درك روابط بين اجزاي آن و پيش‌بيني رويدادهاي احتمالي آن‌ها در آينده به راحتي امكان‌پذير نباشد.

14- چهار مورد از ويژگي‌هاي يك مدل را بيان كنيد. 1) نشان دادن پديده‌هاي واقعي به شكل ساده 2) شباهت داشتن مدل‌ها با واقعيت 3) دراختيار قرار دادن اطلاعات مورد نياز توسط مدل‌ها 4) برخوردار بودن از دقت كافي

15- ويژگي مدل‌هاي رياضي را با ذكر مثال توضيح دهيد. در مدل‌هاي رياضي پديده‌ها و سيستم‌هاي واقعي به صورت خلاصه و با استفاده از اعداد و نمادها ارائه مي‌شود و به همين علت دقيق‌تر بوده و وضوح و صراحت بيش‌تري دارند. مانند تراكم نسبي جمعيت

16- مدل فون‌تانن را توضيح دهيد. براساس اين مدل كه يكي از ساده‌ترين و معروف‌ترين مدل‌هاي به كار رفته در جغرافيا است. رابطه‌ي بين فاصله از مركز شهر، قيمت محصولات كشاورزي و كاربري‌هاي زمين با دواير متحدالمركز نشان داده شده است.

نقش جغرافيا در مديريت محيط

1- چند نمونه از مخاطرات پيرامون كره‌ي زمين را ذكر كنيد. كاهش ضخامت لايه‌ي ازن، بحران منابع آب، نابودي گونه‌هاي گياهي و جانوري، جنگل‌زدايي، انفجار جمعيت، گرسنگي مزمن، افزايش روند فرسايش خاك‌ها و بيابان‌زايي.

2- به ترتيب بالاترين ميزان اتلاف آب در چه بخش‌هايي مي‌باشد؟ كشاورزي و سپس صنايع

3- جغرافيدانان براي استفاده‌ي بهينه از توان‌هاي محيطي چگونه برنامه‌ريزي مي‌كنند؟ آن‌ها براي استفاده‌ي بهينه از سرزمين ابتدا ويژگي‌هاي آن را دقيقاً بررسي كرده و به نقش عوامل طبيعي توجه مي‌كنند. هم‌چنين معيارهاي مناسب براي فعاليت‌هاي كشاورزي، مكان‌يابي شهرها، جاده‌ها، مكان‌گزيني بندرها و كارخانه‌ها را مشخص مي‌كنند و چگونگي استقرار نيروگاه‌ها و انجام فعاليت‌هاي گردش‌گري و ... را نيز برنامه‌ريزي مي‌كنند.

4- بي‌توجهي به بعد مكاني تصميم‌گيري‌ها چه پيامدي را به دنبال دارد؟ سبب افزايش نابرابري‌هاي اجتماعي و اقتصادي و برهم خوردن تعادل‌هاي منطقه‌اي مي‌شود.

5- در جغرافيا مديريت جغرافيايي محيط مبتني بر چيست؟ مبتني بر شناسايي و برنامه‌ريزي متناسب با قابليت‌هاي مناطق مختلف است.

6- هدف مديريت جغرافيايي محيط زيست كدام است؟ حفاظت و بهره‌برداري از منابع طبيعي، بدون به هم خوردن تعادل محيط به منظور بهبود زندگي انسان‌ها.

7- جغرافياي كاربردي در ارتباط با مديريت محيط زيست چه وظيفه‌اي بر عهده دارد؟ كاربرد علمي تحقيقات جغرافيايي در برآوردن نيازهاي ملي، اجتماعي، اقتصادي و نظامي.

8- محيط زيست چگونه مجموعه‌اي است؟ مجموعه‌اي بسيار بزرگ و پيچيده‌اي از اجزا و عوامل گوناگوني است كه بر اثر تكامل تدريجي موجودات زنده و اجزاي سازنده‌ي سطح زمين شكل گرفته است.

9- منظور از مديريت محيط زيست چيست؟ مجموعه‌ي برنامه‌ريزي‌هايي است كه فعاليت‌هاي انساني را براي استفاده‌ي بهينه از محيط زيست و حفاظت از منابع طبيعي سازماندهي مي‌كند.

10- كلمه‌ي آزمايش از چه مصدري بوده و به چه معنا است؟ از مصدر آزمودن به معناي آميختن، درهم ريختن، آراستن و نظم دادن.

11- منظور از آزمايش سرزمين چيست؟ برنامه‌اي است كه به تنظيم رابطه‌ي بين انسان و فضا و فعاليت‌هاي انسان به منظور بهره‌برداري منطقي از تمام امكانات، براي بهبود وضعيت مادي و معنوي اجتماع بر اساس ارزش‌هاي اعتقادي با توجه به سوابق فرهنگي و ابزار علم و تجربه در طول زمان مي‌پردازد..

12- كدام شاخه از جغرافيا نقش مهمي در آزمايش سرزمين دارد؟ جغرافياي كاربردي

13- چه عاملي موجب طرح آمايش سرزمين در اروپا گرديد؟ وقوع جنگ جهاني دوم و بروز وقايع سياسي و نظامي و زيست محيطي كشورهاي صنعتي غرب را به استفاده‌ي بهينه از سرزمين و توان‌هاي آن سوق داد.

14- مراحل پيشرفت آمايش سرزمين در جوامع صنعتي غرب را بيان كنيد. گردآوري اطلاعات مرتبط با سرزمين
تجزيه و تحليل اطلاعات سرزمين تهيه‌ي نقشه‌هاي آمايش سرزمين و برنامه‌ريزي براي اجراي آن

15- شوراي آمايش سرزمين اروپا، برنامه‌هاي آمايش سرزمين اين قاره را در چه زمينه‌هايي مشخص كرده است؟ حمل‌ونقل محيط زيست و برنامه‌ريزي‌هاي محلي و منطقه‌اي

16- چهار هدف اساسي منشور آمايش سرزمين اروپا براي يكپارچه‌سازي الگوهاي توسعه را بنويسيد. 1) تقويت توسعه‌ي متوازن اجتماعي و اقتصادي مناطق 2) افزايش كيفيت سطح زندگي شهروندان 3) بهره‌برداري آگاهانه و مسئولانه از منابع طبيعي و حفاظت آن 4) استفاده‌ي عاقلانه از فضاي ملي و قاره‌اي

17- براي رسيدن به اهداف آمايش سرزمين چه چيزي نياز مي‌باشد؟ وجود هماهنگي بين نهادهاي گوناگون

18- آمايش سرزمين در اروپا در چه سطوحي صورت مي‌گيرد؟ 1) در سطح محلي 2) در سطح منطقه‌اي 3) در سطح ملي 4) در سطح قاره

19- بهترين سطح براي آمايش سرزمين كدام است؟ سطح منطقه‌اي

20- در حال حاضر آمايش سرزمين در اروپا بر چه محوري استوار است؟ مشاركت مردم، هماهنگي بخش‌هاي مختلف جامعه و نيز فرهنگ و منافع مشترك كليه‌ي كشورهاي قاره‌ي اروپا

آمايش سرزمين در ايران

1- با توجه به چه عواملي پرداختن به آمايش سرزمين ضروري است؟ با توجه به وسعت، تنوع جغرافيايي، پراكندگي، توان‌هاي محيطي و نيروي انساني متنوع كشور

2- مرحله‌ي اول سازمان‌يابي فضايي در ايران قبل از انقلاب را توضيح دهيد. در اين مرحله كه تا اواسط حكومت رضاشاه را در برمي‌گيرد. شكل‌گيري فضايي بدون برنامه‌ريزي و مطالعات كارشناسي صورت مي‌گرفت و برنامه‌ريزي شهري و روستايي وجود نداشت و لزوم برنامه‌ريزي در عرصه‌هاي اجتماعي و اقتصادي محسوس نبود.

3- مرحله‌ي دوم سازمان‌يابي فضايي در ايران قبل از انقلاب را توضيح دهيد. اين مرحله از اواسط سلطنت رضاشاه تا اوايل برنامه‌ي عمراني پنجم را دربرمي‌گيرد كه فقط معدودي از مناطق كشور رشدي بدون برنامه داشتند. هم‌زمان با افزايش بهاي نفت به ضرورت برنامه‌ريزي‌هاي فضايي پي برده شد.

4- مرحله‌ي سوم سازمان‌يابي فضايي در ايران قبل از انقلاب را توضيح دهيد. در اين مرحله پاسخ‌گويي به مشكلات برنامه‌ريزي‌هاي دوره‌ي قبل آغاز و لزوم ساماندهي فضايي احساس شد و طرح آمايش سرزمين به عنوان ابزار توسعه‌ي فضايي كشور تلقي گرديد.

5- در كشور ما آمايش سرزمين داراي چه ابعادي است؟ ابعاد ارزشي، سياسي، قانون، علمي و هنري

6- نتايج آمايش سرزمين در زمينه‌ي جمعيت را بيان كنيد. پيش‌بيني تحولات جمعيتي كشور طي سال‌هاي مورد برنامه‌ريزي
تعيين محدوده‌هاي روستايي با توجه به اولويت‌هاي توسعه‌ي آن‌ها منطقه‌بندي كشور براساس وضعيت مهاجرتي آن‌ها


تاریخ : جمعه بیست و نهم مهر 1390
نویسنده : اسد علی فلاحی

 

1-  چهار مورد از ورودي‌هاي سيستم شهر را ذكر كنيد.

2-  هريك از موارد زير جرو كدام شاخه علم جغرافيا مي‌باشد؟

3-  الف) جغرافياي شهري     ب) كارتوگرافي                   ج) سنجش از دور      د) جغرافياي آب‌ها

4-  پژوهش علمي را تعريف كنيد.

5-  در چه مرحله‌اي از يك پژوهش جغرافيايي، حذف اطلاعات غير ضروري انجام مي‌گيرد؟

6-  امروزه گردآوري اطلاعات جغرافيايي براي تهيه نقشه، به چه روش‌هايي انجام مي‌گيرد؟

7-  در ارتباط با سيستم تصوير به سؤالات زير پاسخ دهيد:

الف) براي تهيه نقشه قطب‌ها، كشورهاي كوچك و جزاير از كدام سيستم تصوير استفاده مي‌شود؟

ب) مدار استاندارد در كدام سيستم تصوير مشاهده مي‌شود؟

ج) در كدام سيستم تصوير مدارات و نصف‌النهارات به صورت خطوط متقاطع عمود بر هم ديده مي‌شود؟

د) در كدام سيستم تصوير مدارات به صورت دواير متحدالمتمركز مي‌باشد؟

8-  اصطلاحات زير را توضيح دهيد:

الف) Excel                  ب) E.mail

9-  مفهوم سنجش از دور چيست؟

10-   از كدام ماهواره در مطالعات هواشناسي استفاده مي‌شود؟

11-   اثرات به كارگيري رايانه در تحليل‌هاي مكاني جغرافيايي را بنويسيد.

12-   مهم‌ترين اصل درمدل‌هاي جغرافيايي چيست؟

13-   چهار مورد از ويژگي‌هاي يك مدل را ذكر كنيد.

14-   هدف از مديريت جغرافيايي محيط زيست چيست؟

15-   امروزه هدف از آمايش سرزمين در جوامع صنعتي غرب چيست؟زمايش آزمايش سرزمين در زمينه‌ي جمعيت را بنويسيد.

16-   نتايج نهايي طرح آمايش سرزمين در زمينه‌ي جمعيت را بنويسيد.

17-    كدام عوامل در مطالعات جغرافيايي نقش بسيار اساسي دارند؟

18-   يك سيستم شهر را در نظر گرفته،‌چهار مورد از خروجي‌هاي آن ار نام ببريد.

19-   چرا چشم‌انداز شهرهاي اسلامي و شهرهاي غير اسلامي متفاوت‌اند؟

20-   شاخه‌هاي اصلي دانش جغرافيا را نام ببريد.

21-   اهداف علم جغرافيا را ذكر كنيد.

22-   به چه دليل «كجا» اصلي‌ترين پرسشي است كه در جغرافيا مطرح مي‌شود؟

23-   نقشه را تعريف كنيد.

24-   نقشه‌ها را مي‌توان بر اساس موضوع طبقه‌بندي كرد، انواع آنها را ذكر كنيد.

25-   چگونه مي‌توان به كمك منحني‌هاي ميزان دامنه كم شيب و پرشيب را مشخص كرد؟

26-   كروكي‌ها نقشه‌هاي .......... مقياسي هستند كه معمولا براي مشخص كردن .......... موردنظر در   يك مرحله ترسيم مي‌شوند.

27-   دو نرم‌افزار آموزشي جغرافيا را نام ببريد.

28-   نرم‌افزارهاي Spss و  Excel از جمله نرم‌افزارهاي .......... هستند.

29-    حركت ماهواره‌ها به دور زمين چگونه صورت مي‌گيرد؟

30-   سيستم تعيين موقعيت جهاني چيست؟

31-   انواع مدل‌ها را ذكر كنيد.

32-   ويژگي‌هاي يك مدل را ذكر كنيد.(4 مورد كافي است)

33-   بي‌توجهي به بعد مكاني تصميم‌گيري‌ها چه مشكلاتي  را ايجاد مي‌كند؟

34-   مديريت محيط زيست را تعريف كنيد.

35-   چهار مورد از نتايج طرح آمايش سرزمين در زمينه‌ي فعاليت‌هاي اقتصادي را ذكر كنيد.

 

 

 


تاریخ : جمعه بیست و نهم مهر 1390
نویسنده : اسد علی فلاحی

 

درس اول

۱- جغرافیا درگذشته چگونه علمی بود؟

جغرافیا درگذشته علمی بودکه به وصف زمین و پدیده های مختلف روی آن می پرداخت.

۲-جغرافیا راتعریف کنید؟

جغرافیاعلم بررسی رابطه ی متقابل انسان با محیط خود به منظور بهبود زندگی انسان می باشد.

3- دو عامل اصلی درجغرافیاکدامند؟

انسان ومحیط

4- محیط طبیعی چگونه به محیط جغرافیایی تبدیل شد؟

اگرانسان بخواهدازمحیط اطراف خوداستفاده بیشتری ببرد لازم است تادراین محیط تغییراتی ایجادکند به این ترتیب محیط طبیعی به محیط جغرافیایی تبدیل می شود.

5- چرا انسان در ارتباط با طبيعت،دچار مشكل شده است؟

امروزه برخی از كشورهای پيشرفته صنعتی با دانش و فن آوری جديد در هر گوشه الز جهان،دست به بهره برداری شديد زده و سودجويانه در حال برهم زدن تعادل محيط زيست انسان هستند بدين ترتيب رابطه سالم و متعادل انسان با طبيعت به رابطه ای نا متعادل كه به ضرر محيط و انسان است تبديل شده است.

6-جغرافيدانان دربهبودزندگی انسان چه نقشی دارند ؟مثال بزنید0

هدف علم جغرافيا مانند ساير علوم،راهنمايی انسان وكمك به او در زندگی است. مثلا جغرافيدان برای شناسايی و تعيين منطقه مناسب كشت چای،همه ويژگيهای لازم برای كشت چای از جمله نوع آب و هوا،نوع خاك،نوع ناهمواری،بازار فروش،نيروی انسانی مناسب برای كشت را بررسی می كند وبا توجه به همه اين موارد مكان مناسب را انتخاب می نمايد.

۷- چرا جغرافيدان با ديد تركيبی يا كل نگری به مطالعه موضوعات می پر دازد؟

زيرا اجزاء و عوامل محيطی در ارتباط با يكد يگر عمل می كنند.

8- منظور از ديد تركيبی يا كل نگری در جغرفيا چيست؟

مطالعه همه جانبه و جامع تمام پديده ها با ويژگيهای آن در يك مكان ،همان بكارگيری ديد تركيبی است كه جغرافيدان از آن استفاده می كند و به حل مشكل می پردازد و يا طرح مناسب‍ی ارايه می كند.

9- جغرافيدان اطلاعات خود را از كدام منابع بدست می آورد؟(منابع اطلاعاتی جغرافيدان را بنويسيد؟)

الف – روش کتابخانه ای : 1-مراجعه با سازمانها و ادارات وکتابخانه ها 2-استفاده از كتاب ها و آمار نامه ها 3-استفاده ازنقشه های مختلف (نقشه بزرگ مقياس و نقشه كوچك مقياس) 4-استفادهاز عكس های هوايی 5-استفاده از تصاوير ماهواره ای

ب- روش میدانی : 1-پرسش نامه 2- مصاحبه 3- مشاهده

10- ويژگی نقشه های بزرگ مقياس را بنويسيد؟

هر چه نقشه های بزرگ تر تهيه شوند،جزئيات در آن بهتر نمايش داده می شود.مانند نقشه های شهری كه در آنها حتی خيابانهای فرعی هم مشخص است.

11- ويژگی نقشه های كوچك مقياس را بنويسيد؟

برخی نقشه بسته به هدف جغرافيدان،كوچك مقياس هستند و می توانند پهنه های وسيعی از سطح زمين(كشور-قاره ها)را نمايش دهند اما جزئيات در آنها معلوم نيست.

12- امروزه در چه زمينه هايی از عكس هايی هوايی استفاده می كنند؟

امروزه دراحداث جاده های بين شهری،حفر تونلها،جنگل كاريهای مصنوعی، تعيين محدودۀ پاركهای وحش،تأسيس سدها وقبل از هر كارعمرانی .

13- كار آيی عكس های هوايی چه زمانی بهتر معلوم می شود؟

كار آيی عكسهای هواي‍ی زمانی بهتر معلوم می شود كه از يك ناحيه به فاصله چند ماه يا چند سال تصاوير متعدد گرفته باشند. مقايسه تصاوير،نشان دهندۀ تغييرات پديده های مختلف در سطح زمين است.

14- از روش های جمع آوری اطلاعات روش میدانی راتوضیح داده وانواع آنرا نام ببرید؟

به روشهایی گفته می شود که جغرافیدان برای گردآوری اطلاعات ناگزیراست ازمحیط های مختلف بازدیدکندوازطریق ارتباط مستقیم ، اطلاعات موردنظر راگردآوری کند به عنوان مثال فتخریب جنگل ویا آلودگی هوا ودریا را ازنزدیک ببینید

روشهای گردآوری میدانی شامل پرسش نامه ها – مصاحبه ها ومشاهده است

 

درس دوم

1- موقعيت نسبی ايران را بنويسيد؟

قارۀ آسيا با وسعتی بيش از 30درصد خشكيهای زمين،وسيع ترين قارۀ روی زمين است.در جنوب غرب اين قاره منطقه خاورميانه قرار دارد كه كشور ما نيز در اين بخش از جهان استقرار يافته است.

2- موقعیت ریاضی ایران را بنویسید؟

ايران در منطقه معتدل نيم كره شمالی بین 25 تا 40 درجه ی عرض شمالی و 44 تا63 درجه ی طول شرقی واقع شده است

۳- در دوره ترشياری چه فعاليت های در فلات های ايران صورت گرفته است؟

زمين شناسان معتقدد فعاليتهای كوهزايی در اوخر دوره ترشياری ،شكل نهايی كوههای البرز(شمالی)و زاگرس(غربی)را بوجود آورده است.همزمان با ارتفاع گرفتن كوهها و ناهمواريها،زمينهای پست وهموار به صورت حوضه های بسته يعنی دشتها و چاله های كوچك و بزرگ شكل گرفتند.

4- دردوره كواترنر چه فعاليت های در فلات های ايران صورت گرفته است؟

در آغاز كواترنر فعاليت آتشفشانی شدت بيشتری پيدا كرد و ارتفاعات مخروطی شكل و بلند همچون دماوند،سبلان،سهند و تفتان را به وجود آوردند.

5-محدوده فلات ايران را بنويسيد؟

ضلع شمالی فلات ايران از كوههای آرارات در تركيه شروع شده و در شمال شرقی به ارتفاعات هندوكش در خاك افغانستان ختم می شود. غرب فلات ايران را رشته كوه زاگرس و شرق آن را رشته كوه سليمان محدود كرده اند.

6- ناهمواريهای ايران را از نظر طبيعی وجهت بر جستگيها و شرايط خاص منطقه را می توان تقسيم نمود؟

كوههای شمالی -كوههای غربی و جنوبی -كوههای شرقی - كوههای مركزی - جلگه های ساحلی – دشتها وچاله های داخلی

7- ناهمواريهای ايران چه نقش در زندگی ما دارند؟

به طور متوسط به ازای هر هزار متر ارتفاع،6درجه دمای هوا كاهش می يابد. بنابراين،در كوهپايه های زاگرس و البرز دما پايين تر از مناطق پست و هموار مجاور آن است. از طرف ديگر با كاهش دما،رطوبت و بخار آب موجود در هوا متراكم شده و باعث ريزش باران و برف در ارتفاعات می گردد.

8- مخروطه افكنه چگونه به وجود می آيد؟

با ادامۀ فرسايش،رسوبگذاری و ته نشين شدن مواد آبرفتی در پای كوهها مخرطه افكنه بوجود می آيد، مخرطه افكنه ها بهترين مكان برای كشاورزی و ايجاد روستاها وشهرها است.

9- علت تفاوت بين دامنه شمالی و جنوبی رشته كوه البرز چيست؟

رطوبت دريای خزر(مازندران)به شكل برف و باران بر دامنۀ شمالی البرز می بارد و رودهای فراوانی را به وجود می آورد. اين قسمت، از جنگلهای انبوه پوشيده شده است،در حالی كه دامنه جنوبی البرز بدون رطوبت مانده و تنها در فصل زمستان مقداری برف و باران بر آن می بارد. پوشش گياهی در اين دامنه نا چيز است.

10- ويژگی چين خوردگی های زاگرس را بنويسيد؟

چين خوردگیهای زاگرس اغلب منظم و محور آنها موازی است. در زاگرس جنس سنگها عموما از نوع سنگها رسوبی و بيشتر آهكی است.در برخی نقاط مانند اطراف همدان وبروجرد،توده های آذرين درونی نيز به چشم می خورد.

11- گسل سراسری در كدام جهت زاگرس واقع شده است؟

در رشته كوه زاگرس و در امتداد شمال غربی – جنوب شرقی گسل سراسری وجود دارد. اين گسل سبب جابه جا شدن وشكسته شدن لايه شده است.

12- ویژگی زاگرس شمالی غربی رابنویسید؟

زاگرس شمال غربی همچون دیواری در مقابل نفوذ توده های هوای مرطوب که رطوبت را از دریای مدیترانه و اقیانوس اطلس برای ما به ارمغان می آورد،قرار گرفته است. این رطوبت در برخورد با ارتفاعات زاگرس و دامنه های غربی آن،اوج گرفته و در ارتفاع زیاد متراکم می شود و به شکل باران و برف بر قلل و دامنه ها فرو می ریزد.

13- ویژگی زاگرس جنوب شرقی رابنویسید؟

زاگرس جنوب شرقی داری دره های باز و دشتهای وسیع در میان رشته کوهها است. مرودشت و دشت ابراهیم آباد در این قسمت زاگرس قرار دارد.

14-دشت را تعریف کنید؟

دشت سرزمین هموار یا نسبتا همواری است که حصاری کوهستانی آن را فرا گرفته و ممکن است یک یا چند رود به آن وارد شود.

15- ویژگی های دشت ها و چاله های دشت های ایران را بنویسید؟

میزان باران در این چاله ها بسیار کم و میزان تبخیر آنها بسیار زیاد است. قدرت تبخیر زیاد،املاح محلول در خاک را در طول زمان به سطح زمین کشانده وشوره زارهای وسیعی را به خصوص در دشت کویر ظاهر ساخته است. اختلاف دمای تابستان و زمستان در این بیابانها بسیار بالا بوده و رویش گیاه به شدت ضعیف وفرسایش باد شدید است.

16-جلگه را تعریف کنید؟

به سرزمینهای پست و همواری که از یک طرف به کوه ها و از طرف دیگر به دریاها و دریاچه ها منتهی می شود،جلگه می گویند.

17- ویژگی جلگه های خلیج فارس را بنویسید ؟

به جز جلگۀ خوزستان،در طول سواحل دریای عمان و خلیج فارس با توجه به اقلیم خشک و خاکهای نامناسب و رودهای فصلی و کم آب ،زمینه فعالیت چشمگیر کشاورزی برای ساحل نشینان فراهم نشده است.

18- ویژگی های جلگه های سواحلی دریای خزر را بنویسید؟

سواحل دریای خزر (مازندران)بر اخلاف جلگه های جنوبی کشور،از شرایط مطلوبتری بر خوردارند.رطوبت کافی،خاک های آبرفتی و دمای مناسب در طول سال عوامل مهمی هستند که زمینه فعالیت کشاورزی را برای ساکنان این جلگه ها فراهم کرده است.

19-چه عواملی در تنوع آب و هوایی کشور ما مؤثر هستند؟

1-عرض جغرافیای(اختلاف در زاویه تابش آفتاب)2-ارتفاعت و جهت آن ها 3-فاصله از دریا

4-نوع توده های هوا

20- عرض جغرافیای چگونه در تنوع کشور ما مؤثر می باشد؟

مناطق جنوبی ابران به مدار رأس السرطان نزدیک است و تابش آفتاب در هنگام ظهر مستقیم و نزدیک به عمود است، اما منطق شمال و شمال غرب ایران چون در عرضهای بالاتری قرار دارد تابش آفتاب مایل تر بوده و زمین از گرما کمتری برخوردار است.

 

21- ارتفاعات و جهت آنها چگونه در تنوع آب و هوای کشور ما مؤثر می باشد؟

دما در مناطق کوهپایه ای و کوهستانی معتدل تر از مناطق پست و کم ارتفاع کشور ماست ومیزان رطوبت و باران نیز بیشتر است، به طوری که در برخی از ماههای سال،نواحی کوهستانی پوشیده از برف است.

22- فاصله از دریا چگونه در تنوع آب و هوای کشور ما مؤثر می باشد؟

مثلا نواحی داخلی ایران به دلیل دور بودن از دریاها، خشک و اختلاف دمای شبانه روز دراین نواحی زیاد است.ولی جلگه های کناره دریای خزر (مازندران)به دلیل رطوبت دریا دارای زمستانها و تابستانهای معتدل بوده و بارش نسبتا زیاد است.

23- کدام توده های هوا کشورما را ما را در طول سال تحت تأثیر قرار می دهند؟

1- سرد قطبی 2- مرطوب غربی 3- سودانی 4- گرم وخشک 5- مرطوب موسمی

24- ویژگی توده هوای سرد قطبی را بنویسید؟

در فصل سرد از نواحی سیبری وآسیای مرکزی کشور ما را تحت تأثیر هوای سرد قرار می دهد.

25- ویژگی توده هوایی مرطوب گرم غربی را بنویسید؟

در فصل زمستان از دریای مدیترانه واقیانوس اطلس رطوبت را به داخل کشور انتقال می دهد. برف وباران تولید می کند.

26- ویژگی توده گرم وخشک را بنویسید؟

بیشتر در تابستان ها هوای گرم را از عربستان به داخل کشور می کشاند.

27- ویژگی توده هوای سودانی را بنویسید؟

گاهی در فصل زمستان رطوبت دریای سرخ را به کشور ما می آورد وباعث بارندگی می شود.

28- ویژگی توده هوای مرطوب موسمی را بنویسید؟

در برخی از سال ها، در تابستان از اقیانوس هند به جنوب شرقی ایران نفوذ می کند وموجب ریزش رگبار می شود.

29- سازمان هواشناسی چگونه نقشه های هواشناسی را تهیه می کند؟

امروزه سازمان هواشناسی کشور با استفاده از اطلاعات روزانۀ دما، رطوبت وباد، نقشه های هواشناسی تهیه می کند.

30- کارشناسان هواشناسی چگونه وضعیت هوا را برای روزهای آینده پیش بینی می نمایند؟

با توجه به حرکت توده های هوا، سرعت وجهت آنها، کارشناسان هواشناسی قادر هستند وضعیت هوا وتغییرات آن را برای روزهای آینده پیش بینی نمایند

 

درس سوم

1- آریاییها چه کسانی هستند؟

آریاییها دامپرورانی بودند که از آسیای مرکزی وجنوب سیبری حرکت کردند وبه تدریج در بخش هایی از فلات ایران ساکن شدند. گروهی از آنان در نواحی مرکزی وگروهی در دره ها ودشت های رشته کوه زاگرس ساکن شدند. اغلب آریاییها کشاورزی وعده ای از آنها زندگی کوچ نشینی برگزیدند.

2- آب در پیدایش سکونت گاههای ایران چه نقشی دارد؟

شکل گیری سکونت گاهها در ایران بیش از هر چیز به میزان دسترسی به آب بستگی داشته است به طوری که روستا های اولیه در کنار چشمه ها ورود ها دایر شده اند وشکل استقرار خود را از مسیر آب ها کسب کرده اند.

3- واحه چیست؟

در حاشیه بیابانها هم چنانچه آبهای زیرزمینی به سطح زمین نزدیک شده باشند با احداث چاه وقنات، امکان کشاورزی وزندگی روستایی به وجود می آید به چنین آبادی های کوچک در نواحی بیابانی واحه گفته می شود.

4- در کدام مناطق از کشور روستاهای متمرکز وجود دارد؟

در نواحی خشک ونیمه خشک کشور ما هر جا آب به صورت قنات یا چاه در سطح زمین پیدا شده است، خانه های روستایی در اطراف آن گسترش یافته اند. اینگونه سکونت گاهها ی روستایی را روستای متمرکز گویند.

5- ویژگی روستای متمرکز را بنویسید؟

در این نواحی فاصلۀ روستا ها از هم بسیار زیاد است وزمین های کشاورزی در بخش حاصلخیزتر ودورتر از خانه قرار گرفته اند.

6- ویژگی روستاهای پراکنده رابنویسید؟

د رنواحی مرطوب و جلگه ای شمال ایران،به دلیل آنکه آب و خاک خاصلخیز همه جا در دسترس است و امکان کار کشاورزی در همه جا فراهم شده است، روستاها دریک مکان متمرکز نیستند و مرز روستاها بخوبی از یکدیگر مشخص نیست،خانه های روستایی د رهمه جا مشاهده می شود. در اطراف هر خانه روستایی زمینهای کشاورزی و شالیزارهای بزرگ شکل گرفته است. این شکل بندی روستایی را روستاهای پراکنده می گویند.

7- ویژگی روستاهای طولی را بنویسید؟

روستاهایی که در امتداد یک رود شکل گرفته اند به روستاهای طولی معروفند.

8- ویژگی روستاهای پلکانی را بنویسید؟

در مناطق کوهستانی کشور ممکن است خانه های روستایی بر دامنه یک کوه استقرار یافته باشد، معمولا در دامنه های رو به آفتاب ساختمانها به صورت پلکانی در بالا دست ساختمانهای دیگر قرار می گیرد.اینگونه روستاها،به روستاهای پلکانی معروفند.

9- چرا در نواحی گرم خشک روستایان سقف خانه خود کنبدی شکل می سازند؟

زیرا در این حالت معمولا روزها به نیمی از سقف خانه آفتاب مستقیم نمی تابد و این امر در خنک نگهداشتن داخل خانه ها مؤثر می باشد و از شدت گرمای تابش آفتاب می کاهد.

10- روستا به چه مکانی گفته می شود؟

روستا محلی است که فعالیت اغلب ساکنان آن وابسته به زمین باشد،مانند کشت و زرع،اکثر روستاییان ما به کشاورزی اشتغال دارند.

11-منابع درآمد روستایان را بنویسید؟

1-کشتزر(کشاورزی)2-دامداری3-زنبورداری4-صنایع دستی 5-صید ماهی

12-عوامل سکل گیری شهرهای ایران را بنویسید؟

1-آب 2-ناهمواری 3-عرض جغرافیایی4-راههای ارتباطی و عامل دفاعی

13- عرض جغرافیایی چه تأثیری در شکل گیری شهرهای ایران دارد؟

در نواحی جنوبی کشور علیرغم هموار بودن زمینها تعداد مراکز شهری کم است و برعکس در نیمه شمالی کشور(عرضهای جغرافیایی بالا)تراکم بیشتری از شهرها را ملاحظه می کنیم.

14- راهها ارتباطی و عامل دفاعی چه تأثیری بر شکل گیری شهرهای ایران داشته است؟

بزرگترین شهرهای ایران در گذشته در مسیر راههای کاروان رو و بازرگانی شکل گرفته اند مانند کرمانشاه.امروزه نیز توسعه راههای ارتباطی ووضعیت مناسب گذرگاهی،موجب گسترش برخی از شهرها شده است.بنادر از این نظر حائز اهمیت هستند.

15- نقش شهرها را تعریف کنید با ذکر مثل؟

در گذشته و حتی امروز برخی از شهرها ویژگی خاص داشته و کارایی خاصی را از خود نشان می دهند که به آن نقش شهر می گویند. به عنوان مثال،تهران بعنوان پایتخت کشور ما یک نقش سیاسی دارد گرچه کارایی های دیگری نیز در آن مشهود است.

16- نقش چند مورد از شهرهای ایران را نام ببرید؟

شهر اصفهان با آنکه یک شهر تاریخی بوده،اما امروزه بیشتر به صورت یک شهر صنعتی و خدماتی نیز نقش خود را ایفا می کند.شهرهای مشهدو قم از دیرباز بدلیل وجود مرقد امام هشتم(ع)و حضرت معصومه(س)چهرۀ یک شهر مذهبی را داشته اندو نقش مذهبی از عوامل مهم توسعه و گسترش این شهرها بوده است.شهرهای بندری درایران از گذشته تا کنون نقش بازرگانی و ارتباطی داشته اند.

17- انواع نقش شهرهای ایران را نام ببرید؟

سیاسی،مذهبی،صنعتی-فرهنگی،بازرگانی،نظامی،توریستی،گذرگاهی وحتی دانشگاهی باشد.

 

18- چه عوامل زمینه را برای زندگی عشایری فراهم کرده است؟

وجود کوههای بلند با دامنه های سرسبز(مراتع ییلاقی)در مجاور دشتهای وسیع(مراتع قشلاقی)زمینه مناسبی را برای شکل گیری زندگی عشایری فراهم کرده است.

19- ویژگی زندگی عشایر را بنویسید؟

عشایر،زندگی اجتماعی- قبیله ای دارند واز ایل و طایفه تشکیل شده اند. افراد یک طایفه غالبا با هم خویشاوند هستند. اقتصاد عشایر متکی به دام است.

20- ایلات مهم کشور را با ذکر محل ییلاق و قشلاق آنها را بنویسید؟

ایلات بختیاری ییلاق خود را در اطراف شهرکرد(زاگرس شمال غرب)و قشلاق خود را در جلگۀ خوزستان می گذرانند. ایلات قشقایی د رزاگرس بین شمال و جنوب استان فارس و ایل سونها بین جلگۀ مغان و دامنه های سبلان وارتفاعات آذربایجان جابه جا می شوند.

درس چهارم

1- بیایان چیست؟

بیابانها بخشی از مناطق خشک محسوب می شوند و ویژگی عمدۀ آنها کمبود بارش و وتبخیر شدید می باشد.

2-ویژگیهای آب و هوایی منطق خشک را بنویسید؟

بارندگی در مناطق خشک کم و نامنظم است.

مقدار بارن در سالهای مختلف متفاوت است و ممکن است حتی چندین سال بارندگی صورت نگیرد.

بارندگی اغلب شدید و به صورت رگبار است.

به علت گرما،خشک هوا و وزش بادهای شدید، میزان تبخیر و تعرق بیشتر از بارندگی سالانه است.

3- علل ایجاد بیابانها را نام ببرید؟

1- فشار زیاد جنب حاره ای 2-جریان آب سردساحلی اقیانوسها 3- دوری از منابع رطوبت و وجود کوهستان

4-مهمترین عامل خشکی آب و هوای ایران چیست؟

نزدیکی به مدار رألسرطان تحت تأثیر فشار زیاد جنب حاره قرار دارد

درس پنجم

1- بیابان زایی چیست؟

بنابراین بیابان زایی فرآیند تخریب زمین با تغییر منابع گیاهی،خاک و...است که فعالیتهای انسان عامل مهم این تخریب محسوب می شود.

2- خاک را تعریف کنید و برای تشکیل یک سانتی متر چه مدت لازم است؟

خاک قشر نازکی است که بر سطح زمین گسترده شده است ومعمولا کمتر از یک متر ضخامت دارد. برای تشکیل یک سانتی متر خاک،بیش از هزار سال زمان لازم است.

3- فرسایش خاک چیست؟

فرسایش خاک یعنی جابجایی افقی خاک از محلی به محل دیگر توسط آب یا باد.

4- انسان چگونه موجب گسترش بیابان ها می شود؟

1- چرای بی رویه دامها 2- شخم زدن نامناسب خاک

3-تخریب جنگلها 4- بهره برداری بیش از حد خاک

5- انسان به چه صورت موجب شور شدن خاک می شود؟

از جمله آبیاری زمین کشاورزی با آب شور،دادن کود شیمیایی شور به زمین، از بین بردن پوشش گیاهی، آتش زدن گیاهان و بقایای محصولات کشاورزی در زمین و...

6- برای مبارزه با بیابان زایی چه کار های انجام می شود؟

تثبیت ماسه ها روان از طریق کاشتن گیاهان و ایجاد بادشکن با دیواره هایی از بوته ها و گیاهان خشک وسرشاخه ها به صورت نواری یا شطرنجی روی تپه های ماسه ای انجام می گیرد.

پاشیدن مالچ نفتی روی ماسه های روان،برای جلوگیری از حرکت آنها

درس ششم

1-علت پدید آوردن زیست بوم های مختلف در روی زمین چیست؟

به دلیل تنوع آب و هوا و خاک،ارتفاع،جنس زمین و... زیست بوم گوناگونی در سطح زمین بوجود آمده است.

2- زیست بوم را تعریف کنید؟(در زمین چند زیست بوم وجود دارد؟)

زیست بوم ها،مناطق عمده و وسیع محیطی هستند که با پوشش گیاهی و جانوری خاصی مشخص می شوند. برخی از جغرافیدانان سطح کرۀ رمین را به نه منطقه محیطی اصلی یا زیست بوم تقسیم کرده اند.

3- چرا در زیست بوم های قطبی و توندا را میزان دخالت و دستکاری آن نا چیز است؟

زیرا به دلیل شرایط آب وهوایی نامناسب جمعیت اندکی د راین نواحی زندگی می کنند.

4-عوامل تخریب زیست بوم ها را بنویسید؟

سوزاندن و قطع درختان به منظور تهیه زغال و هیزم برای سوخت منازل و پخت غذا،قطع درختان برای تولید الوار و مصالح ساختمانی و صنعتی ،گسترش بی رویه شهرها و کارخانه ها همه از علل انهدام زیست بوم ها می باشد.

 

5- مزارع استعماری چیست؟

استعمارگران اروپایی از آغاز قرن نوزدهم هم در نواحی استوایی مزارع قهوه،کائوچوو...ایجاد کرده اند. زیرا که صدور این محصولات سود زیاد داشت،این امر سبب شد که بخشی از جنگلهای استوایی از بین برود ومزارع استعماری تبدیل شود.

6- کشاورزی گذرا(نوبتی)چیست؟

امروزه نیز بعضی از قبایلی که دراین ناحیه زندگی می کنند بخشی از جنگل را با سوزاندن یا قطع درختان به زمین های کشاورزی تبدیل می کنند پس از چند سال استفاده،به علت روش سریع درختان و کم قوتی زمین آن را رها کرده و به جای دیگری می روند.این کشاورزی به کشاورزی گذرا (نوبتی)معروف است.

7- عوامل تخریب جنگلهای آمازون رابنویسید؟

عوامل دیگری چون احداث یک بزرگراه سراسری،پرورش گاو،قطع درختان برای بهره برداری از منابع معدنی چون بوکسیت و منگنز و سنگ آهن و سایر معادن و دادن زمین جنگلی به افراد فقیرو بدون مسکن از عوامل تخریب این جنگلها بوده است.

8- چرا جنگلهای آمازون را ریه های تنفسی جهان می نامند؟

جنگلهای آمازون یکی از منابع مهم تأمین کنندۀ اکسیژن جهان است و به همین دلیل هم به این جنگلها ریه های تنفسی جهان گفته می شود.

9- پیامدهای تخریب جنگلهای آمازون را بنویسید؟

وقتی درختان انبوه این جنگلها سوزانیده می شود(برای تهیه هیزم یا ایجاد زمین کشاورزی)دی اکسیدکربن افزایش یافته و میزان اکسژن کاهش می یابد.همین امر می تواند به گرم شدن کره زمین و تغییر الگوی آب و هوای جهان کمک کند. با از بین رفتن جنگلهای آمازون تعداد بی شماری از انواع گونه های با ارزش گیاهی و جانوری که در این مناطق زندگی می کردند نیز نابود خواهند شد و انسانهایی که در داخل این جنگلها ساکن بودند و با فروش میوه ها و فرآورده های جنگلی روزگار خود را می گذرانیدند،منابع مهم درآمد خود را زا دست می دهند.

درس هفتم

1- انواع جنگلها‍ ی ايران را نام ببريد؟

جنگلهای نواحی مرطوب (كناره در يای خزر(مازندران ))
جنگلهای نواحی نيمه مرطوب(ارسباران)

جنگلهای نواحی نيمه خشك

2- ويژگی جنگلهای نواحی مرطوب (كنار دريای خزر) را بنويسيد؟

به سبب رطوبت زياد (بارش سالانه 2000_800ميلی متر) و اعتدال هوا و خاك مساعد در كرانه های دريای خزر (مازندران ) و دامنه های شمالی البرز جنگلهای انبوهی در اين ناحيه روييده است.

3- نوع درختان و اهميت و نواحی مرطوب در كنار دريای خزر را بنويسيد؟

بيش از نيمی از درختان اين جنگلها راش و ممرز می باشد . اهميت جنگلهای شمال به دليل تجارتی و صنعتی بودن آن است.

4- ويژگی و نوع درختان جنگلهای نيمه مرطوب ارسباران را نام ببريد؟

اين جنگلها در شمال غرب ايران كه شامل حوضۀ آبخيز رود خانه ارس است،(بارش سالانه 1000_600ميلی متر)روييده اند. جنگلها عمدتا مخلوتی از درختان بلوط و راش سفيد تشكيل شده اند و شبيه جنگلهای كوهستانی نواحی خزری هستند .

5- اهميت جنگلهای نواحی‌ نيمه خشك (بلوط) رابنويسيد؟

اين جنگلها از نظر تجاری اهميت زيادی ندارند اما از نظر حفاظت خاك و آبهای جاری و تعديل آب وهوا و گذران اوقات فراغت نقش مهمی دارند.

6- ويژگی و اهميت جنگلهای نواحی گرمسيری يا حرا را بنويسيد؟

اين جنگلها د رهنگام مد تا نيمه به زير آب می روند ودر هنگام جزر سر از آب بيرون می آورند.از آب شور دريا تغذيه می كنند و از نظر داروسازی و تغذيۀ دامها اهميت دارند.

7- مرتع را تعريف كنيد؟

مرتع يا چراگاه زمينی داری پوشش گياهی است و دام م‍ی تواند مدتی درآن چرا كند.

8- مهم ترين نقش مراتع ايران نام ببريد؟

جلو گيری از فرسايش خاك

تأمين علوفه مورد نياز دام ها

استفاده در صنايع يا داروسازی

زيستگاه جانوران

9- مهم ترين عوامل تخريب جنگلها ی و مراتع كشور ايران را نام ببريد؟

چرای بيش از حد دامها،كندن بوته ها برای مصارف سوخت روستاييان، قطع درختان و از بين بردن مراتع به منظور تبديل به زمين كشاورزی ، خانه های مسكونی، كارخانه ها و غيره.

درس هشتم

1- آلودگی هوا را تعريف كنيد؟

هر گونه مادۀ اضافی كه وارد هوا شود و خواص فيزيكی ، شيميایی و زيستی آن راتغيير دهد ، آلودگی هوا ناميده می شود .

 

2- علل آلودگی هوا را بنويسيد؟

فورانهای شديد آتشفشان و وزش طوفان و بادهای شديد ، گازها و ذرات ريزی را وارد هوا می كند و باعث آلودگی آن می شود. اما آنچه امروزه به عنوان آلودگی هوا مطرح می شود، ناشی از فعاليتهای انسانی مانند صنعت، كشاورزی ، شهرسازی و... است.

3- منظور از پديده ‍ ی گلخانه ای زمين چيست؟ و اثر مثبت پديده گلخانه ای را بنويسيد؟

كرۀ زمين با تابش خورشيد گرم می شود، اما گرمای بازتابی زمين به علت وجود گازهایی مانند بخار آب،دی اكسيد كربن،متان،دی اكسيد نيتروژن وغيره از جو زمين خارج نمی شود . (گاز های گلخانه ای ). بدين ترتيب اثر مثبت پديدۀ گلخانه ای آن است كه از سرد شدن زياد زمين در هنگام شب جلوگيری می كند و در عين حال مانع گرم شدن بيش از حد زمين در هنگام روز می شود. به اين عمل اثر«گلخانه ای جو» می گويند كه در واقع مثل پتو و پوششی برای سيارۀ زمين محسوب می شود.

4- چه عواملی باعث گرم شدن كره زمين می شود؟

با افزايش كار خانه ها و فعاليتهای صنعتی و استفاده بيش از حد از سوختهای فسيلی، افزايش استفاده از وسايل نقليه، از بين رفتن جنگلها و مراتع ميزان گازهای گلخانه ای چون دی اكسيد كربن افزايش يافته است كه اين امر می تواند موجب گرم شدن زمين شود.

5- مهمترين پيامدهای گرم شدن كرۀ زمين چيست؟

گرم شدن زياد هوا باعث ذوب شدن توده های يخ در قطب شمال و جنوب م‍ی شود.

سطح آب اقيانوسها و درياها بالا می آيد واين امر باعث به زير آب رفتن سواحل پست و دلتاها و برخی جزاير وايجاد سيل خواهد شد.

طول دوره های خشكسالی افزايش می يابد و در برخی مناطق ميزان محصولات كشاورزی كم می شود. در بخشی ديگر از كره زمين ميزان بارش افزايش يافته و خطر سيل آنها را تهديد خواهد كرد.

6- وارونگی دما چيست؟و چگونه رخ می دهد؟

در حالت عادی در لايه های اوليه جو (تروپوسفر)،با افزايش ارتفاع از سطح زمين، دمای هوا كاهش می يابد و بنابراين در شرايط عادی ، هوای مجاور سطح زمين گرمتر و سبكتر از لايه های بالايی است و می تواند به راحتی به سمت بالا صعود كند و جابجا شود. اما در بعضی مواقع بخصوص در فصل زمستان وضعيت بر عكس می شود. زيرا در اين شرايط هوای سردتر و سنگين تر در مجاورت زمين به حالت ساكن قرار گرفته است و لايه هوا ی گرمی در بالا‍ی آن وجود دارد. در چنين شرايطی حركت صعودی و جابجايی هوا صورت نمی گيرد.

7- وارنگی هوا معمولا چه زمانی و در چه مكانی اتفاق می افتد؟

وانگی‌ دما معمولا در شبها آرام و بدون ابر زمستان اتفاق می افتد. اين پديده ممكن است در داخل يا خارج از شهرها رخ دهد. اما در شهرهای بزرگ وصنعتی مشكلات زيادی را به همراه می آورد.

8- باران اسيدی چيست و چگونه اتفاق می افتد؟

در دو دهۀ اخير (دربرخی نواحی صنعتی) بر اثر فعاليتهای كارخانه ها ميزان دی اكسيد گوگرد و دی اكسيد ازت در هوا افزايش يافته است. اين دو ماده در اتمسفر با اكسيژن و بخار آب واكنش شيمايی ايجاد می كند و به صورت اسيد سولفوريك و اسيد نيتريك در می آيد. اين ذرات اسيدی مسافتهای طولانی را بوسيله باد طی می كنند و به صورت باران اسيدی بر سطح زمين فرو می ريزند. چنين بارش هايی ممكن است به صورت برف، باران يا مه نيز در بيايد.

9- پيامد های باران اسيدی را بنويسيد؟ باران اسيدی باعث از بين رفتن بناها و آثار تاريخی بخصوص در ساختمانهايی كه از سنگ مرمر يا آهك ساخته شده باشند، می شود.

باران اسيدی ميزان حاصلخيزی خاك را كاهش می دهد و حتی ممكن است مواد سمی را وارد

خاك می كند.

باران اسيدی موجب نا بودی درختان و كاهش مقاومت آنها بخصوص در برابر سرما می شود.

درس نهم

1- چه عواملی باعث آلودگی امروز رود راين شده است؟

بسياری از كارخانه ها در اطراف اين رود مستقر شده اند.صنايع فلزی و شيميايی مواد مضری چون كادميوم ، سرب و جيوه را وارد رود می كنند. صنايع كاغذ سازی و مواد شوينده هم فاضلابهايی به اين رود وارد می كنند. فاضلابهای خانگی،زباله ها ومواد زايدی چون قطعات كاغذ، وسايل كهنه و ... به داخل رود ريخته می شود. ورود اين مواد كيفيت آب رود را به شدت آلوده نموده است.

2- به طور كلی برای مقابله با آلودگی رودها چند راه حل وجود دارد؟

1ـ كاهش ورود مواد آلاينده به داخل‌آب

2ـ انتقال منابع آلوده كننده به نقاط دورتر

3ـ پاكسازی رودها از آلاينده ها.

3- چه عواملی حياط دريا خزر را به خطر انداخته است؟

دو مشكل آلودگی دريا ها و صيد بی رويۀ ماهيها حيات درياها را به خطر انداخته است.

4- دريای خزر از چه نظر اهميت دارد؟

دريای خزر (مازندران) از نظر صيد ماهی و بويژه ماهيان خاويار اهميت فراوان دارد.

5- چه عواملی باعث آلودگی دريای خزر شده است؟(منابع آلوده كننده دريای خزر را بنويسيد؟)

مسوم كشاورزی : ورود فاضلابهای دارای كودهای شيميایی و سموم كشاورزی از طريق رود ها. اين سموم وارد دريا شده و بوسيله آبزيان وارد زنجيره غذايی شده و سلامتی انسان را به خطر می اندازد.

رودها:قسمت عمدۀ آلودگی دريای خزر(مازندران) ناشی از رود خانه ولگا است كه فاضلابهای شهری و صنعتی كارخانجات را به اين دريا وارد می كند.

افزايش جمعيت:با افزايش جمعيت و دفع زباله های ساكنين سواحل، محيط زيست دريا را به خطر می اندازد.

نفت:استخراج واكتشاف نفت از بستر دريای خزر (مازندران) بويژه جمهوری آذربايجان آلودگی نفتی ايجاد كرده است.

6- دليل اهميت خليج فارس رابنويسيد؟

خليج فارس يكی ازمراكز مهم صيد مرواريد و ماهی است و در عين حال بدليل وجود جزايری كه از نظر اقتصادی و نظامی اهميت دارند، منطقه ای مهم محسوب می شود .

7- چرا خليج فارس محيط زيست .ويژه ی را تشكيل می دهد؟ و در برابر آلودگی ها آسيب پذير است؟

خليج فارس به علت عمق كم، شوری آب، گرمی هوا و ارتباط محدود با آبهای آزاد جهان،محيط زيست ويژه ای را تشكيل می دهد كه در برابر منابع آلوده كننده بسيار آسيب پذير است.

8- چه عواملی باعث آلودگی شديد خليج فارس شده است؟

بهره برداری از منابع نفتی و انتقال آن به ساير نقاط جهان موجب آلودگی شديد اين دريا شده است.

9- تأثيرات ناشی از آلودگی آب خليج فارس را بنويسيد؟

نابودی و يا مهاجرت هزاران پرنده از اين ناحيه.

تغيير رنگ و كيفيت آب و كاهش آب آشاميدنی در قطر و كويت.

تشكيل لايه ای از مواد نفتی بر روی سطح آب كه مانع از رسيدن نور خورشيد و اكسيژن به ماهيها و ساير آبزيان شده و موجب مرگ آنها می شود.

1- مخاطرات طبيعی چيست؟

مخاطرات طبيعی بخشی از رفتار محيط اطراف ماست كه به طور ناگهانی رخ می دهد و موجب خسارتها و تلفات جانی و مالی به انسان می شود.

درس دهم

1- چند مورد از مخاطرات طبيعی را نام ببريد؟

زلزله، آتشفشان، سيل، بهمن برف يا سنگ ، صاعقه ، خشكسالی ، طوفان، تگرگ، امواج شديد دريايی ، هجوم ملخ و بسياری از قبيل را می توانيم نام ببريم.

2- طبقه بندی مخاطرات طبيعی را بر اساس منشأ شكل گيری آن بنويسيد؟

با منشأ درون زمينی 1ـ زلزله 2ـ آتشفشان 3ـامواج بلند اقيانوس ناشی از زلزله های زير دريا

با منشأ بيرون زمينی

1ـ سيل 2ـ صاعقه 3ـ طوفان

3- طبقه بندی مخاطرات طبيعی را براساس نقش انسان در شكل گيری آن بنويسيد؟

انسان در ايجاد آن نقش ندارد : آتشفشان

انسان د رايجاد آن نقش دارد : سيل

4- صفحات زمين چند نوع حركت دارند نام ببريد؟

يا از هم درو می شوند.

يا به هم نزديك می شوند.

يا در امتداد هم می لغزند.

5- گسل چيست؟

پوسته قاره ها يكپارچه نيستند بلكه در بخشهای مختلف دچار شكستگی هستند كه محل آنها را گسل می نامند.

6- زلزله چه زمانی اتفاق می افتد؟

زلزله زمانی اتفاق می افتد كه سنگهای ناحيه ای از پوسته زمين ، مقاومت خود را در برابر نيروهايی كه از درون زمين به آنها وارد می آيد، از دست می دهند و به طور نا گهانی می شكنند وانرژی زيادی آزاد می شود.

7- تجزيه مواد پرتوزا مانند اورانيوم چگونه باعث ايجاد زلزله می شود؟

تجزيه مواد پرتوزا مانند اورانيوم د رداخل زمين سبب تجمع انرژی در زمين می شود كه گاهی درمحل تماس دو پوسته يا گسلها، انرژی جمع شده، امكان آزاد شدن می يابد. در اثر اين واقعه ، پوسته زمين به صورت موجی شكل بالا و پايين می رود.

8- عمق كانونی زلزله چه تأثيری د رميزان خرابی دارند؟

يعنی هر چه عمق كانونی زلزله كمتر باشد، شدت ويرانی بيشتر می شود و هر چه از مركز زلزله دورتر شويم از قدرت تخريب آن كاسته می شود.

9- مركالی وريشتر چيست؟

برای اندازه گيری ميزان خسارت زلزله (شد ت) و همچنين مقدار انرژيی كه زلزله آزاد می كند (بزرگی ) از دو مقياس استفاده می كنند، كه به نام مركالی و ريشتر معروف است.

10- كمربند های مهم زلزله خيز جهان را نام ببريد؟

كمربند كوهستانی آلپ ــ هيماليا

كمربند اطراف اقيانوس آرام

كمربند ميانی اقيانوس اطلس

 

11- كمربند كوهستانی آلپ ــ هيماليا شامل چه مناطقی می با شد ؟

جايی كه پوسته تشكيل دهنده قاره آسياــ اروپا به پوسته دهنده قاره آفريقا و هند بر خورد می كند.

12- كمربند اطراف اقيانوس آرام شامل چه مناطقی می باشد؟

يعنی محلی كه پوسته كف اقيانوس آرام به پوسته قاره آسيا ــ اروپا، آمريكای جنوبی، استرالياو آمريكای شمالی بر خورد می كند.

13- كمربند ميانی اقيانوس اطلس شامل چه مناطقی می باشد؟

يعنی جايی كه پوسته اقيانوس اطلس در حال گسترش است.

14- علا‍ئم پيش بينی زلزله را نام ببريد؟

1ــ كاهش لرزشهای كوچك زمين در محلهای مستعد

2ــ تغيير در سطح آبهای زير زمينی

3_بيشتر شدن فاصله پوستۀ زمين در محل شكستگی ها و گسلها

15- از علائم پيش بينی زلزله كاهش لرزشهای كوچك زمين در محل مستعد زلزله را توضيح دهيد؟

زمين دايما د رمحل لرزش است اين لرزشها فقط توسط دستگاههای حساس لرزه نگار ثبت می شود. د رزمانی كه اين لرزه ها متوقف شود، امكان تجمع انرژی بيشتر شده و ممكن است در اثر تخليه يكبارۀ اين انرژی ، لرزش شديدتری ، رخ دهد.

16- بعداز وقوع زلزله چه اتفاقی می افتد؟

آنچه كه در اغلب زلزله ها سبب خسارت می شود و تلفات انسانی رابيشتر می كند، تنها ويرانی ناشی از خود زلزله نيست بلكه مشكلاتی است كه پس از وقوع زلزله رخ می دهد. مانند آتش سوزيها،انفجار لوله های گاز، لغزشهای زمين، پس لرزه ها اتصال كابلهای برق و ... گاهی تلفات بيشتری به بار می آورند.

17- سيل چيست؟

سيل جريان بسياری شديد آب است كه در بيرون از بستر اصلی رود خانه به جريان در می آيد و به دليل نيرويی كه دارد هر آنچه راكه بر سرراه دارد با خود می برد. بنابراين وقتی سيل جاری می شود و گل ولای آن همه چيز را مدفون می كند هر چه در سر راه دارد، ويران می سازد.

18- علل اصلی وقوع سيل را بنويسيد؟

علل اصلی وقوع سيل ريزش بارانهای شديد وطوفانی،ذوب ناگهانی برف ارتفاعات در اثر گرمای زودرس هوا است.تخليه آب ذخيره شده درپشت سد در اثر خراب شدن آن نيز می تواند سيل بوجود آورد.جغرافيدانان يكی ازعلل مهم وقوع سيل را قطع درختان ونابودی جنگلها می دانند.

19- در صورتی كه بخواهيم يك منطقه را از نظر امكان وقوع يا عدم سيل بررسی كنيم بايد به چه نكاتی توجه نماييم؟

1ــ وضعيت پوشش گياهی در حوضه آبخيز

2ــ جنس خاكها در حوضه آبخيز

3ــ شيب دامنه ها در حوضه آبخيز

4ــ وضعيت شبكه آبراهه در حوضه آبخيز

20- بهمن چيست؟

بهمن ، سقوط ناگهانی مواد از روی دامنه ها به سمت پايين است و ممكن است اين مواد برف يا قطعات سنگ و يا مخلوطی از هر دو باشد.

21- علل اصلی سقوط بهمن رابنويسيد؟

1ــ نيروی جاذبه زمين 2ــ وزن مواد روی دامنه 3ــ استفاده نادرست از محيط طبيعی

22- د رچه مناطقی خطر سقوط بهمن وجود دارد؟

در تمام مناطق كوهستانی بخصوص مناطقی كه شيب دامنه ها زياد باشد و همچنين دامنه هايی كه فاقد پوشش گياهی باشند، احتمال سقوط بهمن وجود دارد.

23- در كشور ما در چه مناطقی خطر سقوط بهمن وجود دارد؟

در كشور ما، جاده هايی كه كوهستانها راقطع می كنند مانند جاده هراز و چالوس در رشته كوه البرز و چهار محال و بختياری در زاگرس ، محلهايی هستند كه هميشه احتمال سقوط بهمن وجود دارد.

24- خشكسالی چيست؟

كمبود ريزشهای جوی مورد انتظار در يكسال نسبت به ميزان متوسط بارندگی و افزايش ميزان خشكی در يك منطقه را خشكسالی می گويند.

25- پيامدهای خشكسال‍ی را بنويسيد؟

مردم برای مصرف آب و بهداشت و شستشو دچار مشكل می شوند.

خاكهای رسی ترك بر می دارند و بخشی از خاك مرغوب بوسيله باد از دست می رود.

ميزان توليد محصولات كشاورزی و در نتيجه غذا به شدت كاهش می يابد.

ذخاير آب سدها و در نتيجه توليد برق كاهش می يابد و ممكن است آب جيره بندی شود.

خشكی زياد ممكن است موجب بروز آتش سوزی در جنگل ها شود.

درس یازدهم

1-چه موقع حوادث طبيعی اثرات مفيد بر جای می گذارند؟

بهترين زمينهای كشاورزی ،زمينهايی هستند كه دارای رسوبات سيلايی رود خانه ها هستند و يا بهترين ماده برای تقويت زمينهای كشاورزی خاكستر آتشفشانی است، مطمئن می شويم كه حوادث طبيعی گاه به بهبود زندگی انسان كمك می كنند! گاهی فوران مواد مذاب سبب تقويت زمينهای كشاورزی می شود. گاهی نفوذ زباله هايی از مواد مذاب به مسير يك رود، باعث ايجاد يك سد طبيعی شده و درياچه پشت آن، محيط جديدی را برای موجودات زنده فراهم می آورد. لغزش دامنه يك كوه به مسير يك رود ممكن است همين نقش را ايفا نمايد.

 

2- چه موقع حوادث طبيعی، مخاطرات طبيعی ناميده می شوند؟

فقط زمانی می توان آنها را خطر محسوب نمود كه موجب خسارتهای جانی و مالی به انسانهای ساكن در آن محل شوند.

3- مهم ترين فوايد پوشش گياهی برا‍ی جلوگير‍ی ازبروز سيل را بنويسيد؟

آبهای جاری بر روی دامنه ها در بر خورد باغ بوته ها و گياهان مختلف سرعت اوليه خود را از دست می دهند و با نفوذ بيشتر به درون خاك ، علاوه بر تقويت سفره های آب زير زمينی ، مانع از بروز سيل مكی شوند.

4-برای پيش بينی خطر سيل معمولا از چه راهی استفاده می كنند؟

1-اعلام خطر بالا آمدن سطح آب رود خانه ها؛ يعنی اگر سطح آب رود خانه به نقطه بحرانی برسد احتمال وقوع سيل افزايش می يابد.

2- اندازه گيری باران در يك دوره طولانی در حوضه يك رود.

5- از راههای پيش بينی خطر سيل كدام مؤثرتر است؟ چرا؟

البته راه دوم مؤثرتر است زيرا بين زمان بارندگی و وقوع سيل نسبت به بالا آمدن آب رود و وقوع سيل ، فرصت بيشتری وجود دارد و می توان از اين فرصت برای انتقال مردم به جای امن استفاده نمود.

6- در چه مناطقی اعتمال وقوع سيل وجود دارد؟

سيل معمولا در حريم رود خانه ها اتفاق می افتد و يا در كف دره هايی كه دامنه های آن پوشش گياهی مناسبی نداشته باشند. مخروط افكنه ها و دلتاها محلهايی هستند كه اغلب در معرض خطر سيل هستند. نواحی نزديك به خطر ساحلی نيز چنين وضعيتی دارند.

7- در هنگام وقوع سيل بهترين راه برای در امان ماندن چيست؟

در اين صورت پناه بردن به نقاط مرتفع از بهترين روشهای در امان ماندن است. آمادگی قبلی برای مقابله با وضعيت غير عادی در هنگام وقوع بلايای طبيعی، اهميت زيادی دارد و ممكن است جان انسانها را نجات دهد. در هنگام وقوع مخاطرات طبيعی كمك به افراد مسن و يا خردسالان وظيفه هر فرد توانمندی است.

8- راه های مقابله با خطر بهمن چيست؟

شناسايی نقاط بهمن خيز ، ساختن مانع منحرف كننده بهمن ، ساختن بهمن گير ، جلوگيری از قطع درختان و نابودی پوشش گياهی روی دامنه ها

 

9- دانشمندان علت خشكسالی را چه نام برده اند؟

تغييرات وضع آب وهوای هر منطقه ، پديد آوردن لكه های خورشيدی ، دخالت نابجای انسان در طبيعت

10- اعلام وقوع آتشفشان را بنويسيد؟

1- مطالعه و برسی مداوم عكسهای ماهواری و تغيير دمای سطح زمين و اطراف آن

2- ذوب يخ و برف در درياچه های دهانه ی آتشفشان ها

1- اوقات فراغت را تعريف كنيد؟

ينعی آن بخش از زمان بيدار‍ی كه انسان از تعهدات شغلی و كار توليدی آزاد است وبه طور دلخواه به استراحت و رفع خستگی جسمی و روحی می پردازد.

2-چرا گذران اوقات فراغت در دانش جغرافیا مورد مطالعه قرار می گیرد؟

از آنجایی که در گذران اوقات فراغت از یک سو انسان و از سوی دیگر محیطی که انسان اوقات فراغت خود را در آن سپری می کند، وجود دارد و دانش جغرافیا هم به مطالعه رابطه و تأثیرات متقابل انسان و محیط می پردازد،بنابراین گذران اوقات فراغت از جمله مباحثی است که در دانش جغرافیا مورد مطالعه قرار می گیرد.

درس دوازدهم

1- چرا تعداد مسافرت ها قبل از 50سال اخیر بسیار کم و محدود بوده است؟

زیرا مسافرتها اغلب طولانی و ناراحت کننده بودند و وسایل حمل و نقل سریع و راحت وجود نداشت و مسافرت بسیار گران تمام می شد.

2- جهانگردی در دنیا قدیم به چه گروههای اختصاص داشت؟

جهانگردی در دنیا قدیم فقط به گروه خاصی از افراد اختصاص داشت. مسافرتهای ماجراجویان و یا سفرهای علمی بعضی از افراد برای کشف سرزمینهای ناشناخته ویا با انگیزه های تجاری و مذهبی اشکال عمدۀ جهانگردی را تشکیل می داد.

3- کلمه سیّاح در گذشته به چه کسانی گفته می شد؟

در کشور ایران در گذشته کلمه سیّاح به کسانی گفته می شد که هدف و منظور خاصی دست به سفر می زدند مانند ناصر خسرو که شرح مسافرتهای خود را در سفرنامه ای گرد آورده است.

4- اصطلاح توریست از چه زمانی مطرح شد؟

اصطلاح توریست(جهانگرد) از قرن نوزدهم معمول شد.

5- چه عواملی موجب گسترش و تکامل جهانگردی در قرن بیستم شده است؟

1- ظهور و توسعه وسایل نقلیه موتوری

2- توسعه شهرنشینی 3-بهبود شرایط کار

4-بهبود درآمد مردم 5- توسعه ارتباطات و افزایش سطح فرهنگ و آگاهی مردم

6- پیداش مؤسسات و دفاتر جهانگردی

6- ظهور و توسعه وسایل نقلیله موتوری چگونه موجب گسترش جهانگردی شده است؟

د رقرن نوزدهم ظهور راه آهن تحول عظیمی در حمل ونقل بوجود آورد. پس از آن با اختراع اتومبیل و گسترش و آسفالته شدن راهها و پیدایش بزرگراهها،حمل و نقل و جابجای سریع تر و آسانتر گردید. و راههای آبی نیز توسعه یافت با بالاخره با ظهور هواپیما در قرن بیستم امکان مسافرت به نواحی دوردست را میسر ساخت .

7- توسعه شهر نشینی چگونه موجب گسترش جهانگردی شده است؟

شهرنشینی خستگیها و فشارهای جسمی و روحی زیادی برای شهرنشینان ایجاد کرده است. آلودگی هوا ،آلودگی صوتی ، تراکم جمعیت، کارخانه هاو ساختمانهای بلند ، کمبود فضای سبز و زمینهای ورزشی و مشکلات عصبی و روانی ناشی از آنها نیاز انسانهای شهرنشین را به گذران اوقات فراغت در خارج از شهر بیشتر کرده است.

8- بهبود شرایط کار چگونه موجب گسترش جهانگردی شده است؟

با بهبود شرایط کار و کم شدن مدت انجام کار و اختصاص یافتن روزهایی به تعطیلات رسمی ،امکان گذران اوقات فراغت بیشتر شده است.

9- بهبود درآمد مردم چگونه موجب گسترش جهانگردی شده است؟

افزایش درآمدمردم و تغییر شیوه های زندگی نیز در گسترش جهانگردی مؤثر بوده است.

10- توسعه ارتباطات وافزایش سطح فرهنگ و آگاهی چگونه موجب گسترش جهانگردی شده است؟

با پیشرفت روزافزون رسانه های گروهی مثل رادیو،تلویزیون،کتاب و روزنامه،سطح آگاهی مردم از امکانات اوقات فراغت و شناسایی محیطهای دور و نزدیک بیشتر شده و فرهنگ سیر و سفر گسترش یافته است.

11- گردشگران به چند صورت تقسیم می شوند؟

گروه اول کسانی هستند که از خارج وارد یک کشور می شوند و یا از کشور خود به کشور دیگری مسافرت می کنند.

گروه دوم افرادی هستند که در داخل کشور خودشان به مسافرت می روند.

12- اهمیت اقتصادی جهانگردی را بنویسید؟

فعالیت جهانگردی یکی از راههای عمدۀ کسب در آمد می باشند.در کشورهای در حال توسعه جهانگردی بالاترین منبع درآمد مهم حتی پس از درآمدهای نفتی می باشد به عنوان مثال در کشورهایی نظیر مکزیک و مصر.

13- جهانگردی از چند راه می توان به توسعه اقتصادی کشوری کمک می کند؟

1- افزایش درآمد 2- ایجاد شغل

14- منظور از صادرات نامرئی چیست؟

هزینه های که جهانگردی با ارزی که همراه آورده اند می پردازند و در واقع مثل این است که خدمات وکالاهای داخل کشور به کشور جهانگرد صادر شده باشد. به این جریان اقتصادی که از طریق جهانگردی حاصل می شود«صادرات نامرئی»می گویند.

15- توسعه جهانگردی چگونه به ایجاد اشتغال در یک کشور می توان کمک کند؟

با جلب جهانگرد به یک کشور، بخش های ساختمانی در زمینۀ ساختن هتلها و رستورانها فعال می شوند.صنایع ساخت قایقهای تفریحی، تولید انواع لوازم چادر و اردوگاه و لوازم ورزشی بیشتر می شود.تعداد بیشتری از افراد به عنوان کار گر و کارمند در هتلها،رستورانها،مؤسسات و دفاتر مسافرتی،گمرک و حمل و نقل مشغول به کار می شوند.راهنمایان جهانگردی،مراکز تهیه نقشه ها و پروشورهای مختلف، مراکز تولید صنایع دستی و فروشگاههای عرضه کنندۀ آن،تولید بسته بندی فرآورده های غذایی و...افزایش می یابند. دربعضی از مناطق که در فصلهای معینی مثلا تابستان یا زمستان تعداد زیادی جهانگرد را به خود جلب می کنند،افراد محلی با ارائه خدماتی به جهانگردان نظیر اجارۀ اتاق، فروش مواد غذایی،صنایع دستی و نظایرآن،شغل دومی برای خود می یابند.

16- اهمیت فرهنگی جهانگردی رابنویسید؟

علاوه بر اهمیت اقتصادی ،توسعه جهانگردی به تبادل فرهنگی میان کشورها کمک می کند و بینش اجتماعی و تفاهم بین المللی افزایش می یابد.

17- نواحی عمده جهانگردی در جهان را بنویسید؟

1- اروپا وحوزۀ دریای مدیترنه

2- آسیا 3- آمریکا و کاندا

18- چرا اروپا و حوزۀ دریای مدیترنه به عنوان یکی از کانون های مهم جهانگردی جهان محسوب می شود؟

اعتدال هوا و سواحل آفتابی مدیترنه انواع تفریحات و ورزشها نظیر شنا،تنیس،مسابقه اتومبیل رانی و اسب سواری رادر فصل تابستان میسر می سازد. سینماها ،نمایشگاه های تمبر و نقاشی، جشنواره های موسیقی، شهرهای هنری و موزه ای نظیر لندن وپارس وبناهای تاریخی و تابستانی بخصوص در تابستان جهانگردان فراوانی را از سراسر دنیا جلب می کند.

19- کدام کشورها جزو کشورهای مهم جهانگردی محسوب می شود؟

کشورهای اروپایی نه تنها جهانگردان زیادی را می پذیرند بلکه در ردیف کشورهای توریست فرست نیز هستند.

20- چرا اتریش و سوئیس از مراکز توریست زمستان اروپا محسوب می شود؟

به علت ایجاد امکانات خدماتی و رفاهی ورزشهای زمستانی در گوهستانهای آلپ از مهمترین مراکز توریسم زمستانی اروپا هستند.

21- چند مورد از کانون های جهانگردی و جاذبه های آسیا رانام ببرید؟

آسیا به عنوان مهد تمدنها و ادیان بزرگ از جاذبه های جهانگردی فراوانی بر خوردار است. خاورمیانه یکی از بزرگترین کانون ها جهانگردی مذهبی است. مکه معظمه در هنگام مراسم عبادی- سیاسی حج زائران فراوانی را به سوی خود می خواند.

دیوار بزرگ چین،مسجد پادشاهی لاهور شهر قدیمی پاکستان مجموعۀمعابد بانکوک در تایلند که از دوران مغولها به جای مانده و قصر دالایی لاما در لهاسا(تبت)از جاذبه های جهانگردی آسیا به شمار می روند.

22- چرا ایالت فلوریدا از مهمترین کانون های جهانگردی آمریکا به شمار می آید؟

در کشور آمریکا در ایالت فلوریدا جاذبه های طبیعی و جاذبه های ساختۀ دست انسان در هم آمیخته اند و این ناحیه را به عنوان یکی از مهمترین کانونهای جلب جهانگردی دنیا در آورده اند. تابستانهای معتدل وسواحل آفتابی،رطوبت مناسب همراه با نسیم، زمستانهای ملایم(ژانویهc16)هتلها و آپارتمانهای لوکس،امکانات وسیع قایقرانی،مجموعۀ باغ وحش ها،آکواریم ها،فرودگاههای بین المللی و بزرگراهها از جاذبه های این ناحیه است.

 

23- آثار پیامد های جهانگردی بر روی محیط را نام ببرید؟

1-تغییرچشم اندازهای طبیعی 2-تخریب محیط زیست وابنیۀ تاریخی

3- آثار نا مطلوب فرهنگی و اجتماعی

24-از آثار وپیامدهای جهانگردی تغییر چشم اندازهای طبیعی را توضیع دهید؟

برای مثال با گسترش فعالیتهای جهانگردی در یک ناحیه خوش آب وهوا وزیبا، مشاغل گوناگونی ایجاد می شود و بازار کار فصلی در زمستان یا تابستان در آن ناحیه پدید می آید. در نتیجه ممکن است عده زیادی به روستاهای اطراف آن ناحیه مهاجرت کنند و جمعیت ناحیه افزایش بیابد. به دنبال آن تعداد خانه های کوچک اجاره ای، تعمیرگاههای اتومبیل،رستورانها و مغازه ها افزایش می یابد. قیمت زمین بالا می رود و راههای اصلی وفرعی توسعه می یابند. با افزایش این سکونتگاهها و بناها،وسعت چشم اندازهای طبیعی روزبروز کمتر و چشم اندازهای ساختۀ دست انسان بیشتر می شود.

25- از آثار و پیامدهای جهانگردی تخریب محیط زیست و ابنیۀ تاریخی را بنویسید؟

بازدید مکرر جهانگردی از آثار و ابنیه تاریخی و آلودگی ناشی از دود اتومبیلها در اطراف این بناها به سائیده شدن و تخریب بناهای تاریخی منجر می شود و در بعضی موارد تماس دستها با اشیای بناهاو یا بالا رفتن مکرر جمعیت انبوه از پله ها به آنها آسیب می رساند. تخلیۀ زباله های هتلها و رستورانها در محیطهای طبیعی، سلامت افراد و محیط را به خطر می اندازد.

26- از آثار و پیامدهای جهانگردی آثار نامطلوب فرهنگی و اجتماعی را بنویسید؟

وقتی انبوه جهانگردان به کشوری می آیند،شیوه های رفتاری،لباس پوشیدن،غذا خوردن و فرهنگ خاص خود را به آن جامعه وارد می کنند و چون ممکن است این رفتارها با معیارهای فرهنگی آن جامعه فرق داشته باشد،اساس نظم اخلاقی و سلامت جامعۀ کشور میزبان به خطر می افتد.

درس سیزدهم

1-علت وجود جاذبه های طبیعی ایران چیست؟

گسترش ایران در عرضهای جغرافیایی،موجب شده است که آب و هواهای متنوع،سواحل طولانی در شمال و جنوب کشور،انواع ناهمواریهای کوهستانی،جلگه ای و بیابانی،دریاچه های بزرگ و کوچک، چشمه های آبگرم و غارهای طبیعی و محیطهای گوناگون با جاذبه های طبیعی فراوان برای ایران بوجود بیاید.

2- علت وجود جاذبه های تاریخی و فرهنگی در ایران چیست؟

کشور ایران دارای قدمت تاریخی طولانی است. آثار باستانی پیش از اسلام و یاد گارهای بسیاری چون بناها،مساجد وزیارتگاههای دورۀ اسلام با بهره گیری از فرهنگ اسلامی و هنر و نبوغ ایرانی به صورت عالیترین جلوه های هنر و معماری در کشور ما پراکنده شده است و دیدار آنها موردعلاقۀ جهانگردان خارجی و داخی می باشد.

3- جاذبه های طبیعی جهانگردی درایران را نام ببرید؟

1-سواحل دریا خزر 2- سواحل جنوبی دریای خلیج فارس وعمان 3- مناطق کوهستانی 4- آب های گرم معدنی

4- جاذبه های طبیعی جهانگردی سواحل دریا خزر را بنویسید؟

جلگه باریک و ممتد به طول 700کیلومتر از آستارا تا گرگان ، آب هوای معتدل،آب دریا با املاح کم و عمق مناسب، این ناحیه را محل مساعدی برای شنا و تفریح و استراحت ساخته است. در ناحیه خزری جنگلهای انبوه و پیوسته روی دامنه های البرز روییده است و مسافراتی که در جاده های کناره ای سفر می کنند در یک سمت چشم انداز دریای آبی و سمت دیگر جنگل سرسبز و طراوت و دلپذیر آن را بر دامنه کوهها مشاهده می کنند.

*5- شهرهای عمدۀ توریستی و مکانهای کردشگری سواحل دریای خزر را نام ببرید؟

مناطق ییلاقی و سرسبز کلاردشت تالار، دریاچۀ و لشت، تالاب انزلی و ماسوله از دیدنیهای این ناحیه هستند. منطقۀ کوهستانی ماسوله در استان گیلان حدود 30 آبادی کوچک و بزرگ را در بر دارد. خانه ها با استفاده از چوب و پنجره های مشبک چوبی به صورت مشرف بر یکدیگر در دامنۀ کوه بناه شده اند.
از جمله جاذبه های طبیعی این ناحیه پارک جنگلی سی سنگان است که در شرق شهرستان نوشهر قراردارد. در این ناحیه جنگلی امکاناتی نظیر میز و نیمکتهای چوبی، سرویس های بهداشتی،‌آلاچیق های چوبی، اجاق های آتش و چادرهایی جهت اسکان مسافران ساخته شده است که البته به نسبت انبوه مسافران ناکافی است . متأسفانه در این ناحیه بدلیل عدم فرهنگ صحیح استفاده از پارک و کارهایی نظیر روشن کردن آتش زیر درختان،کندن پوست درختان با چاقو،ریختن زباله و استفاده از تفنگهای ساچمه ای محیط زیست تخریب می شود و به زیبایی ناحیه آسیب می رسد. یکی دیگر از جاذبه های برجسته طبیعی در شمال ایران پارک ملی گلستان است که بین گنبدکاووس و بجنورد قرار دارد . و بر اساس مصوبه شورای عالی حفاظت محیط زیست در سال 1361 به عنوان پارک ملی اعلام شد. جادۀ اصلی تهران- مشهد از بخشی از این پارک عبور می کند و این پارک یکی از مهم ترین پارک های ملی خاورمیانه محسوب می شود.

*6- جاذبه های جهانگردی سواحل جنوبی ایران (خلیج فارس)را بنویسید؟

1-آب و هوای گرم در زمستان

2- بنادر مهم بازرگانی 3-جزایر چون قشم و کیش یا بازارهای خرید و مکانهای تفریحی

*7-حوزه های مهم ورزشی های زمستانی در ایران را نام ببرید؟

از حوزه های مهم ورزش زمستانی در ایران می توان آبعلی،‌ دیزین، شمشک و توچال را در ارتفاعات البرز نام برد. این حوزه ها دارای هتل وتأسیسات و امکانات رفاهی برای اسکی بازان می باشد.

8-چرا به آبهای معدنی آبهای درمانی گفته می شود؟

آب های معدنی داراي املاح معدنی است و معمولاً از چشمه يا نقاط حفر شده در طبقات زيرزمينی بدست مي آيد. برخی از اين آب ها دارای خواص بهداشتی و درمانی هستند و در معالجۀ امراض پوستی و ساير بيماری ها مؤثر می افتد و از اين رو به آنها آب های درمانی هم گفته می شود.

9- بهترین مراکز جهانگردی ایران را بنویسید؟

شهر مقدس به دليل وجود بارگاه امام رضا (ع) مهمترين قطب مذهبی كشور است.همه ساله تعداد زیادی از زائران ایرانی و خارجی از کشورهای همسایه و مسلمان به این شهر سفر می کنند. در اطراف حرم مطهر نيز بناهای متعددی چون صحن مسجد گوهرشاد، صحن عتيق و جديد وجود دارد كه از نظر كاشيكاری، معماری و هنرهای تزئيني از جالب ترين بناهاي مذهبي اسلام به شمار می رود. شهر مذهبی قم (بارگاه حضرت معصومه (س)) ری (شاهزاده عبدالعظیم) وشيراز(شاهچراغ فرزند امام هفتم(ع)) نیز از جمله مراكز مهم جهانگردی مذهبی ايران به شمار می روند.

*10- ویژگی های شهرهای زیارتی را بنویسید؟

در شهرهای زیارتگاهی راهها و خیابانایی که به مکان مقدس منتهی می شود محل عرضۀ انواع کالاهای بازرگانی، مواد غذایی،سالنهای غذا خوری،دفاتر مسافرتی،بانکها ومهمانسراها و هتلهاست و هجوممسافرین به این شهرها در ایجاد اشتغال و توسعه بازرگانی ساکنین شهر نقش مهمی ایفا می کند.

*11- جاذبه های تاریخی و فرهنگی شهر اصفهان را نام ببرید؟

شهر اصفهان با وجود ميدان نقش جهان ،عمارت عالی قاپو، مسجد امام خمينی (ره)،‌مسجد شيخ لطف الله و بازار قيصريه را در بر مي گيرد وهمچنین با ابنيه ديگر نظير سی و سه پل، پل خواجو و كاخ چهلستون گنجينه ای از هنرهای گوناگون معماری مينياتور ،‌كاشی كاری و حجاری را به وجود آورده است.

*12- جاذبه های جهانگردی استان فارس را نام ببرید؟

نيز با بناهای باستانی چون تخت جمشيد ، نقش رستم و خرابه های استخر، تخت سليمان، پاسارگاد(مقبره کوروش) و آثار تاريخی پس از اسلام چون مسجد و حمام وكيل شيراز، بازار وكيل ، دروازه قرآن و آرامگاه حافظ و سعدی از قطب بهای عمده جهانگردی فرهنگی و تاريخی كشور محسوب می شود.

13- علت کاهش ورود جهانگردان به ایران بعد از پیروزی انقلاب اسلامی چه بود؟

پس از پيروزی انقلاب اسلامی و با شروع جنگ تحميلی جهانگردی در ايران ركود پيدا كرد. علاوه بر مسائل مربوط به جنگ،‌تبليغات استكبار جهانی بر عليه كشور ايران و ارزش های انقلاب اسلامی نيز موجب كاهش ورود جهانگردان خارجی به كشور شد.

14- منظور از بازارهای عمده جهانگردی چیست؟

منظور از بازارهای جهانگردی كشورهايی است كه مقصد حركت جهانگردان آنها كشور ايران می باشد.

درس چهاردهم

1- عوامل دفع جمعيت به چه عواملی گفته می شود و نتيجه آن چيست؟

بعضی از عوامل انسانها را از زندگی در يك ناحيه دفع می كند. به اين عوامل ، عوامل دفع جمعيت گفته می شود كه نتيجه آن تراكم پايين يا كم جمعيت در يك ناحيه است.

2- عوامل جذب جمعيت به چه عواملی گفته می شود و نتيجه آن چيست؟

برخی عوامل ديگر جمعيت را به زندگی در يك ناحيه تشويق می كند. به اين عوامل، عوامل جذب جمعيت می گويند كه تراكم زياد را بوجود می آورد.

 

*3_از عوامل طبيعی دفع جمعيت آب و هوا را توضيح دهيد؟

انسانها به طور طبيعی به نواحی دارای آب و هوای بسيار سرد يا بسيار گرم جذب نمی شوند. آب و هوای بسيار مرطوب يا بسيار خشك نيز برای انسان خوشايند نيست.

4- ناهمواری چگونه به عنوان يكی از عوامل طبيعی دفع جمعيت عمل می كند؟

نواحی بسيار بلند يا شيبهای تند كه در معرض فورانهای آتشفشانی يا زمين لرزه هستند نيز مانع جذب جمعيت می باشند.

5*- چه نوع پوشش گياهی به عنوان عامل طبيعی دفع جمعيت عمل می كند؟

د رجنگلهای انبوه به ندرت مساكن دائمی ديده می شوند. در مناطقی كه ضخامت قشر خاك كم است و يا گياخاك كافی برای كشت وجود ندارد ويا فرسايش شديد خاك به سبب تخريب جنگلها و چرای بيش از حد دامها پديد آمده است، جمعيت اندكی زندگی می كنند.

*6- چرا نواحی دور افتاده و نواحی داخلی قاره ها جمعيت كمتری دارند؟

نواحی دور افتاده چون به وسايل حمل و نقل و ارتباطات دسترسی ندارد، جمعيتهای پراكنده يا متفرق را بوجود می آورند. نواحی داخلی قاره ها كه از دريا ها و اقيانوسها دور هستند نسبت به سواحل جمعيت كمتری دارند زيرا امكانات تجارت، بازرگانی و دريانوردی ندارند.

*7- دلايل اقتصادی برای كمی تراكم جمعيت در يك ناحيه چيست؟

از جمله دلايل اقتصادی برای كمی تراكم جمعيت در يك ناحيه فقدان ثروت و سرمايه يا سطح پايين تكنولوژی است.

8- عوامل سياسی كمی تراكم جمعيت د ريك ناحيه را بنويسيد؟

از عوامل سياسی می توان به تصميمات حكومتها اشاره كرد. اگر دولتها در برنامه ريزیهای خود به سرمايه گذاری و ايجاد مشاغل يا امكانات خدماتی و رفاهی در برخی نواحی يك كشور توجه لازم نداشته باشند ، بر نوع پراكندگی جمعيت اثر می گذارند.

*9- چرا پس از انقلاب صنعتی جمعيت جهان پند برابر كرديده است؟

پس از انقلاب صنعتی با پيشرفت چشمگير پزشكی و بهداشت،توسعۀ ابزار وآلات وشيوه های كشاورزی وافزايش توليد غذا وپيشرفت امكانات حمل ونقل و ارتباطات،ميزان مرگ وميربه شدت كاهش يافته وجمعيت جهان چند برابر گرديد.

 

10- نرخ رشد جمعيت د رچه كشورهای به صفر رسيده است؟

حتی در بعضی از كشورهای صنعتی اروپا نظير آلمان،فنلاند،سوئد،اسپانياو دانمارك نرخ رشد به صفر يا پايين تر از آن رسيده است.

*11- رشد طبيعی جمعيت را تعريف كنيد؟

رشد طبيعی جميعت تفاوت بين نرخ مواليد و مرگ و مير است. اگر نرخ مواليد بيشتر باشد جمعيت كل افزايش خواهد يافت و اگر نرخ مرگ و مير بيشتر باشد جمعيت كل كاهش خواهد يافت.

12- چرا امروزه در كشورهای در حال توسعه جمعيت هم چنان در حال افزايش است؟

امروزه در كشورهای در حال توسعه با پيشرفت بهداشت وبهبود وضعيت اقتصادی نرخ مرگ و مير به طور سريع كاهش يافته است اما نرخ مواليد همچنان بالاست و به همين دليل جمعيت همچنان در حال افزايش است.

*13- هرم سنی در كشورهای در حال توسعه نظير مكزيك چگونه است؟

در كشورهای در حال توسعه نظير مكزيك قاعدۀ هرم پهن است يعنی درصد زيادی از جمعيت كمتر از 15 سال سن دارند. به اين مسئله «جوانی جمعيت» گفته می شود.

*14- كشورهای كه با جوانی جمعيت روبروهستند چه مشكلاتی دارند؟

كشورهاي‍ی كه با جوانی جمعيت روبرو هستند بايد برای تأمين نيازهای جوانان بخصوص ر آموزش وپرورش و ايجاد شغل سرمايه گذاری كنند.

همچنين جوانی جمعيت بر رشد جمعيت در آينده تأثير خواهد گذاشت.

*15- هرم سنی د ركشورهای پيشرفته صنعتی مثل سوئد چگونه است؟

د ركشورهای پيشرفته صنعتی مثل سوئد كه نرخ مواليد و مرگ ومير هر دو پايين است و اميد به زندگی هم بالاست؛ قاعدۀ هرم باريك و هرم به شكل يك زنگ د رآمده است. دراين كشورها تعداد فعالان اقتصادی زياد است ولی جمعيت به تدريج روبه پيری می رود.

*16- پراكندگی جمعيت د رايران چگونه است؟

در مقايسه با بسياری از كشورهای ديگر تراكم جمعيت در ايران كم است

پراكندگی جمعيت در ايران بسيارناهمگون است يعنی بعضی نواحی تراكم زياد وبعضی نواحی تراكم جمعيت كم است.

17- عوامل طبيعی مؤثر بر پراكندگی جمعيت در ايران رانام ببريد؟

آب وهوا- آب- خاك مساعد – دسترسی به دريا – نوع ناهمواری ها

18- در مورد تأثير عوامل انسانی بر پراكندگی جمعيت در ايران را مثال بزنيد؟

مثلا مركزيت سياسی (پايتخت كشور) وتمركز وزارتخانه ها وسازمانهای دولتی و امكانات زير ساختی نظير راهها وامكانات برتر آموزشی و خدماتی، مهاجران زيادی را از سراسر كشور به تهران جذب نموده است.

19- اطلاعات حاصل از سرشماری د رچه زمينه های استفاده می شود؟

اين اطلاعات بوسيلۀ وزارتخانه ها و سازمانهای دولتی و همچنين مؤسسات تحقيقاتی يا خصوصی به منظور برنامه ريزی مناسب در زمينه های بهداشت،آموزش، مسكن،حمل ونقل، اشتغال،كشاورزی و...بكار می رود.

20- در كشورهای سرشماری توسط چه سازمانی وهر چند سال يكبار انجام می شود؟

در كشور ما هر ده سال يكبار سرشماری عموم‍ی نفوس و مسكن بوسيلۀ مركز آمار ايران انجام می گيرد. اولين سرشماری رسمی در سال 1335 وآخرين سرشمار‍ی در سال1385 انجام گرفته است.

*21- د ر80 سال اخير چه عواملی باعث رشد سريع جمعيت ايران شد؟

د ر80 سال اخير و بخصوص از سال 1335 به بعد با گسترش بهداشت و واكسيناسيون ،لوله كشی وبهبود آب آشاميدنی،رونق صادرات نفت و واردات مواد غذايی ،ميزان مرگ و مير كاهش يافت در حال كه ميزان مواليد همچنان بالا باقی ماند و جمعيت خيلی سريع رشد كرد.

 

*22- هرم سنی جمعيت ايران چگونه است؟

هرم سنی كشور ما همانند ساير كشورهای در حال توسعه هرمی با قاعدۀ پهن می باشد كه نشاگر ميزان مواليد بالا است. ساخت سنی كشور ما جوان است.

23- ساخت سنی جمعيت رشد ما چگونه است؟

در همۀ سرشماریهای عمومی نفوس و مسكن«درصد جمعيت كمتر از15 سال» ايران بيش از 42% بوده است و همين جوان بودن جمعيت بر بالا ماندن رشد جمعيت در آينده نيز تأثير خواهد گذشت.

درس پانزدهم

1- مهاجرت راتعريف كنيد؟

عبارت است از جابجايی مردم از مكانی به مكان ديگر به منظور كار يا زندگی.

2- علل مهاجرت را بنويسيد؟

اصولا مردم به دو دليل مهاجرت می كنند:اول به دليل دور شدن از شرايط يا عوامل نا مساعد.به اينها عوامل دوركننده يا«عوامل دافعه» گفته می شود. دوم اينكه مردم به شرايط يا چيزهايی كه دوست دارند جذب می شوند واينها«عوامل جاذبه»

در مهاجرت هستند.

3- اثرات مهاجرت از روستاها چيست؟

وقتی روستاييان به شهرها مهاجرت می كنند شغل خود را از يك كار كشاورزی به شغل غير كشاورزی تغيير می دهند بنابراين تحولی در ساختار اشتغال كشور بوجود می آيد. چون اغلب مهاجرين از روستاها در سنين كار وفعاليت می باشند بنابراين نيروی كار در روستاها كم می شود.

*4- مشاغل روستاهای كه به شهرها مهاجرت می كنند چگونه است؟

د رآمد مشاغلی كه روستاييان در شهرها به دست می آورند ناكافی است.زيرا آنها اغلب به دليل غير ماهر بودن به مشاغل كاذب مانند دستفروشی،كارگری در روستورانها،فعاليتهای ساختمانی و... مشغول می شوند.

*5- زاغه نشينی چيست و چگونه به وجود می آيد؟

در نتيجۀ گرانی زمين و كمبود مسكن،مناظر زشت زاغه نشينی و حلبی آبادها در اطراف شهرها و بخصوص شهرها‍ی بزرگ پديد می آيد كه يكی از آثار و نتايج مهاجرت از روستاها به شهرهاست.

*6- مهاجرت ها روی چه مسايلی تأثير می گذارند؟

مهاجرتها هم در مكان مبدأ و هم در مكان مقصد می توانند بر افزايش يا كاهش جمعيت، ساختمان سنی جمعيت،نيروی كار،بيكاری ، ميزان دستمزدهاو همچنين فرهنگ، نژاد وزبان اثر بگذارند.

*7- منابع غير قابل تجديد به چه منابعی گفته می شود؟

منابعی هستند كه فقط يكبار می توانند مورد استفاده قرار بگيرند. برای مثال زغال سنگ ونفت فقط يكبار سوزانده و پس از استفاده تمام می شوند و علت اينكه اين منابع را غير قابل تجديد می نامند اين است كه ميليونها سال طول می كشد تا امكان تشكيل مجدد آنها فراهم شود.

*8- منابع تجديد شدنی چه منابعی هستند؟

منابعی هستند كه می توانند به طور مداوم مورد استفاده قرار بگيرند. بعضی از اين منابع هرگز به پايان نمی رسند مانند انرژی حاصل از باد و خورشيد

*9- منظور از حد متناسب جمعيت چيست؟

«حد متناسب جمعيت عبارت است از بهترين تعادل ممكن بين منابع و تعداد جمعيت يك سرزمين»

10- ميزان كالری مورد نياز هر فرد در شبانه روز چقدر است؟

ميزان كالری مورد نياز برای هرفرد سالم عادی و معمولی بر حسب سن، ساختمان بدن ونوع اشتغال ومحيط زندگی او فرق می كند ولی به طور معمول ميزان حداقل كالری روزانه برای هرفرد به منظور يك زندگی سالم 2300كالری است.

11- سوء تغذيه چه مشكلاتی برای انسان به وجود می آورد؟

سوء تغذيه توان افراد را برای كار و فعاليت اقتصادی كاهش می دهد و بدن انسان را برای بيماريها مستعد می سازد و سوء تغذيه شديد به مرگ منجر می شود.

*12-عوامل اقتصادی واجتماعی چگونه بر مسائل دست رسی به غذا تأثير می گذارند؟

مثلا توزيع غير عادلانۀ غذا در يك كشور،ارتباطات وحمل ونقل نامناسب،احتكار غذا توسط كشورهای ثروتمند،افزايش قيمت مواد غذایی،ناآراميهای سياسی و جنگ همه براين مسئله تاثیر دارند.

درس شانزده

1- آب شیرین به چه آبی گفته می شود؟

آب شیرین یعنی آبی که،میزان نمکهای آن بسیار کم باشد.

*2- چرا برای استفاده از آب های شیرین جهان محدودیت وجود دارد؟

زیرامقدار زیادی از آبهای شیرین جهان به شکل یخ د ریخچالهای قطبی و کوهستانی قرار دارد و می دانید که به این صورت قابل بهره برداری نیست.

 

3-تبخیر واقعی چیست؟

یعنی بخش اعظم آبهای ناشی از بارندگی طی فرآیند تبخیر،بخار شده و از دسترس خارج می شود که آن را تبخیر واقعی می نامند.

*4-تبخیر بالقوه چیست؟

یعنی مقدار آبی که اگر در دسترس باشد به وسیلۀ خورشید تبخیر می گردد.

*5- چرا میزان تبخیر بالقوه بیشتر از تبخیر واقعی است؟

زیرا معمولا آبی که برای تبخیر د رمحیط وجود دارد،کمتر از توانایی آن محیط برای تبخیر می باشد.

*6- محدودیت منابع آب ایران را بنویسید؟

1-بارندگی ر ایران کم است. 2-باران در کشورهای صورت می کیرد که نیاز به آب نیست. 3-باراندگی در ایران یکسان نیست یعنی بعضی جا بیشتر و بعضی جا کمتر است.

*7- در چه استان های قنات استفاده می شود؟

بویژه در چهار استان خرسان،یزد،کرمان و اصفهان بیش از سایر استانهای کشور استفاده شده است.

درس هفده

1- در بخش کشاورزی چه عواملی باعث به هدر رفتن آب در سال می شود؟

1-آبیاری*مزارع در زمان نا مناسب 2-غرقابی کردن زمین* زراعی و نفوذ دادن آب به اعماق زیاد 3- آلودگی آبها

2-برای تأمین آب سالم و مناسب چه خدماتی صورت می گیرد؟

1-کشف منابعی که برای آشامیدن وسایر مصارف مردم مناسب باشد.

2-جمع آوری آبهای سطحی یا بهره برداری از آبهای زیر زمینی

3- تصفیه آبها برای از بین بردن آلودگیهای احتمالی

4-انتقال آب از محل تصفیه خانه به محلهای مصرفی

5- مراقبت از تأسیسات،کانالها و لوله های انتقال آب.

همۀ این عملیات به تخصص،هزینه وزمان نیازمندند.

بنابراین درنواحی شهری و روستایی آبها آشامیدنی لوله کشی شده یا تصفیه شده با صرف مخارج زیاد فراهم می شود وباید در استفاده از آنها دقت کافی به عمل آید.

3- برای بهره برداری از آب های آشامیدنی بهترین راه چیست؟

برای بهره برداری درست از آبهای آشامیدنی بهداشتی،شاید بهترین راه جدا کردن آب آشامیدنی از آبها مصرفی دیگر است.

*4-برای بهره برداری درست از آب در بخش کشاورزی چیست؟

در کشاورزی هم باید از روشهای آبیاری متناسب با محیط استفاده کرد و یا از روشهای جدید آبیاری بهره برد که اتلاف آب در آن کم است.

*5- آلودگی آب چیست؟

گاه انسان با اعمال نسنجیدۀ خود،سبب تعییر آب می شود که به آن آلودگی آب گویند.آلودگی آب شامل تغییرات فیزیکی،شیمیایی و زیستی (میکروبی)آب است.

*6- عوامل آلوده کننده آب را بنویسید؟

واردکردن زباله های صنعتی یا خانگی به آبها.

ریختن فاضلابهای صنعتی،خانگی یا بیمارستانی به آب.

آلودگی حرارتی آب که از طریق فعالیتهای صنعتی بر آب رودها تحمیل می شود.

وارد کردن سموم دفع آفات گیاهی و کودهای شیمیایی.

*7- آلودگی حرارتی آب چیست؟و چگونه باعث از بین رفتن جانوران می شوند؟

تولید فلزات وبرخی کالاهای صنعتی دیگر نیز سبب افزایش دمای آب شده و آلودگی حرارتی را باعث می شوند.شاید به نظر شما،گرم شدن آب زیاد مهم نباشد اما اگر در نظر بگیرید که برخی انواع گیاهان، ماهیهان و جانداران آبزی در رودها ودریاچه ها فقط قادر به تحمل دمای خاصی هستند وکمتر یا بیش از آن دما را نمی توانند تحمل کنند.

*8- خطر ناک ترین آلوده کننده های آب کدام اند؟

جیوه،سرب و مواد شیمیایی سمی،از خطرناکترین آلوده کننده های آب هستند و بعضی از این عناصر،سالها در محیط باقی می مانند و حیات جانداران و گیاهان را به خطر می اندارند.

 


تاریخ : چهارشنبه سیزدهم مهر 1390
نویسنده : اسد علی فلاحی

ماه

جلسه

درس

مبحث

فعاليت عمده

محدوده  صفحه

 

 

 

 

 

مهر

اول

 

آشنا يی با كلاس_مقدمه ای در خصوص تعريف جغرفيا و نواحی  جغرافيايی

 

ـــــ

دوم

اول

تصور  شما از يك نا حيه چيست؟

 

تا ص 3

سوم

اول

نواحی طبيعی

فعاليت1و نقشه موضوعی

تا ص 8

چهارم

اول

پوشش گياهی و زندگی جانوری

فعاليت2و3

تا پايان ص 15

پنجم

دوم

نواحی انسانی چگونه پديد مي آيد؟

فعاليت 1و2

تا ص 19

ششم

دوم

عوامل اقتصادی  و مطالعه موردی1

فعاليت3

تا پايان ص 25

هفتم

دوم

زندگی در نواحی  ساحلی

فعاليت 1و2و3

تا پايان ص 21

هشتم

 

بر گزاری   آزمون  مستمر بصورت  كتبی

 

 

 

 

 

 

 

 

آبان

اول

چهارم

انسال و سواحل

فعاليت1و2و3

تا ص 35

دوم

چهارم

آلودگی سواحلی و مطالعه موردی 2

فعايت4و5

تا پايان ص 39

سوم

پنجم

با كو هستان آشنا شويم

فعاليت1

تا پايان ص 44

چهارم

پنجم

نيم رخ تو پوگرافی چگونه تر سيم می شود؟

فعاليت2

تا پايان ص 46

پنجم

پنجم

كو هستا نها  چگونه بوجود آمده اند؟

فعاليت 3

تا پايان ص 49

ششم

پنجم

كوهستانها چگونه تغيير شكل می دهند؟

فعاليت 4و5

تا پايان ص 55

هفتم

ششم

انسان و كوهستان و مطالعه  موردی 3

فعاليت 1و2و3

تا پايان ص 59

هشتم

 

بر گزاری  آزمون مستمر بصورت  كتبی

 

 

 

 

 

 

 

آذر

اول

هفتم

فرسايش بيابانها در نواحی گرم و خشك

فعاليت 1

تا پايان ص 69

دوم

هشتم

تنوع زيستی در نواحی گرم و مرطوب و مطالعه موردی  4

فعاليت1و2و3

تا پايان ص 73

سوم

هشتم

توان های محيطی و محدوديتهای زندگی در نواحی گرم و خشك گرم و مرطوب

فعاليت1تا5

تا پايان ص 82

چهارم

نهم

ويژگيهای طبيعی نواحی قطبی

فعاليت 1تا4

تا پايان ص 89

پنجم

نهم

گستردگی يخچال ها در سطح  زمين

فعاليت5و6

تا پايان ص96

ششم

دهم

انسان در نواحی قطبی

فعاليت1و2

تا ض100

هفتم

دهم

توان های محيطی  نواحی قطبی و مطالعه موردی 6

فعاليت3و4

تا پايان ص 107

هشتم

 

بر گزاری   آزمون  مستمر بصورت كتبی

 

 

ماه

جلسه

درس

مبحث

فعاليت عمده

محدوده صفحه

 

 

 

 

 

بهمن

اول

يازدهم

سكونتگاههای روستايی و شهری چگونه پديد می آيند؟

فعاليت1و2

تا ص 112

دوم

يازدهم

سكونتگاههای  روستايی  با سكونتگاههای شهری چه تفاوتی دارند؟

فعاليت3و4

تا پايان  ص 116

سوم

يازدهم

مسائل  اقتصادی _اجتماعی رو ستاها

فعاليت5

تا پايان  ص119

چهارم

دوازدهم

پراكندگی و نقش شهر ها

فعاليت 1وكار با نقشه

تا پايان ص 122

پنجم

دوازدهم

مادر شهر (متروپل) چيست؟

فعاليت 2

تا ص 125

ششم

دوازدهم

نقش شهر

فعاليت3

تا پايان  ص129

هفتم

 

بر گزاری  آزمون  مستمر

 

 

 

 

 

 

 

 

اسفند

اول

سيزدهم

رشد سريع شهر نشينی چه مشكلاتی بوجود می آورد؟

فعاليت1

تا پايان ص 133

دوم

سيزدهم

برای مقابله  با مشكلات ناشی از شهر نشينی چه بايد كرد؟مطالعه موردی 7

فعاليت2

تا پايان ص 140

سوم

چهارده

واحد های سياسی و مرزها

فعاليت 1

تا پايان  ص 146

چهارم

چهارده

انواع مرز ها :مرزها ی  طبيعی

تر سيم و تمرين شكل

تا ص  148

پنجم

چهارده

مرزهای  غير طبيعی

فعاليت4

تا پايان  ص 150

ششم

چهارده

مرور دروس

 

 

هفتم

 

بر گزاری آزمون   مستمر

 

 

 

 

 

فروردين

اول

پانزدهم

قدرت  ملی  و تحولات   سياسی بيست  سال  اخير

فعاليت1

تا پايان  ص 153

دوم

پانزدهم

تحولات   سياسی جديد

 

تا پايان  ص158

سوم

پانزدهم

جهانی  شدن و مطالعه موردی 9

فعاليت2

تا پايان  ص160

چهارم

 

بر گزاری آزمون  مستمر

 

 

 

 

 

اردبيهشت

اول

شانزدهم

نواحی اقتصادی :كشاورزی

فعاليت1

تا پايان ص 116

دوم

شانزدهم

صنعت  وتجارت و مطالعه موردی 10

فعاليت 2

تا پايان  كتاب

سوم

 

جمع بندی و مرور دروس

 

 

چهارم

 

نمونه  سوالات نهايی و بر گزاری  آزمون از كل كتاب

 

 

 


تاریخ : چهارشنبه سیزدهم مهر 1390
نویسنده : اسد علی فلاحی

بسمه تعالی

طرح درس

پایه

صفحه کتاب

عنوان درس

موضوع

تاریخ اجرا تعداد دانش آموزان

منبع مطالعاتی

تهیه کننده

جغرافیایی 2

سال سوم متوسطه رشته

ادبیات وعلوم انسانی

107 – 97

زندگی در نواحی قطبی ( انسان در قطب ) درس دهم

انسان در قطب ( زندگی

در نواحی قطبی )

 

___________

 

1.       واژگان و سایتهای اینترنتی مریوط به درس که ضمیمه گردیده است .

2.       کتاب راهنمایی معلم جغرافیا 2

 

 

    هدف کلی : آشنایی با نحوه زندگی انسان در نواحی قطبی از دیر باز تا کنون  و چگونگی تطبیق و بهره برداری با محیط

 

منظور معلم آموزشی عبارت است از

فعالیتهای قبل از تدریس

تدوین هدفهای جزئی

  1. آشنایی با کاشفان نواحی قطبی
  2. آشنایی با زندگی اسکیموها در شمالگان
  3. آشنایی با شمالگان امروزی وزندگی مدرن با وررد تکنولوژی
  4. آشنایی با نحوه استقرار جمعیت در نواحی قطبی
  5. آشنایی با توانهای محیطی نواحی قطبی
  6. آشنایی با گردشگران و چاذبه های گردشگری نواحی قطبی و چشم اندازها
  7. مشکلات زندگی در نواحی قطبی و چشم انداز آینده آن
  8. توسعه وتعمیق اطلاعات دانش آموزی از زندگی انسانی در قطب با  IT  و دسترسی به اطلاعات جدید با آن

فعالیت های قبل از تدریس

تدوین هدف های رفتاری

 

فراگیر بعد از پایان درس قادر خواهند بود

حیطه های شناختی

دانش

درک و فهم

کاربرد

تجزیه و تحلیل

ترکیب

ارزشیابی

  1. کاشفان مهم قطب را نام ببرید
  2. نحوه زندگی سنتی اسکیموها در در قطب شمال را توضیح دهید
  3. زندگی انسان مدرن در قطب شمال با زندگی اسکیموها را مقایسه کنید
  4. توانهای محیطی نواحی قطبی را نام ببرند
  5. استفاده از انرژی درون گرمایی زمین بر نواحی سرد را توضیح دهید . ( بارسم یا ارائه شکل و مدل )
  6. حداقل 2 مورد از تاثیر جریانهای گرم دریایی را در تعدیل آب و هوای قطب شمال توضیح دهید
  7. منابع طبیعی نواحی قطبی را مشخص کنیید .
  8. معادن و منابع قطب ها را نام ببرید
  9. حداقل چهلر مورد از اهمیت های قطب جنوب را نام ببرید
  10. با نام چاذبه های توریستی قطب ها آنها را با هم مقایسه کنید
  11. تصویر آینده قطب را ارزیابی کنید
  12. اگر شما در قطب زندگی میکنید برای بهبود زندگی خود با نگرش توسعه پایدار نسبت به منابع آن چه میکردید
  13. با استفاده از رایانه  جنبه های دیگری از اطلاعات مربوط قطب را بدس بیاورید

 

 

 

 

 

 

فعالیتهای حین تدریس

آشنایی با ارزش ها و آداب اجتماعیی

مراحل تدریس

وسایل مورد نیاز

شیوه تدریس

معلم

دانش آموز

زمان لازم

بر قراری روابط عاطفی با دانش آموز ذکر نام خدا و نوشتن آن بر روی تخته همراه با یک آیه و شعر سلام و احوال پرسی و توجه به حضور و غیاب

کاربرگ گچ و تخته

 

 

 

5

ارزشیابی تشخیصی

جمع آوری آزمون درسی گذشته با استفاده از سولات دادهشده به آنها و کار با اینترنت به صورت فردی ذخیره سازی و ایجاد پوشه در کامپیوتر

دسترسی دانشآموزانبه کامپیوتر . کره جغرافیا 

گروهی – فردی نظارت معلم

 

 

20

پیش آزمون

پیش آزمون پرسش مربوط به ورود به درس جدید و پذیرش جواب از دانش آموزان به صورت فردی .

1 . آیا تا کنون به سفر به قطب را تصور کرده اید ؟

2. چگونه می توانید خود راب اشرایطزندگی در هوای قطبی تطبیق داد

3. از مواهب مختلف قطب آگهی دارید ؟

4 . آیا به نقش تکلوژی و میزان بکارگیری آن در مناطق قطبی آشنایی دارید ؟

5. برای حفظ و نگهداری نعمتهای موجود در قطب چه اقداماتی می توان انجام داد

سولات بر روی کاغذاز قبیل آماده شده یا تخته سیاه و جمع آوری نمودن پاسخ آنها

کار فردی دانش آموز. بارش مغزی

 

 

5

آمادگی ایجاد انگیزه

ارائه کلیپ و مستند تهیه شده از طریق برنامه همراه با تصویر و موزیک ارائه الگوی ساخته شده مساکناسکیموها به صورت ماکت

نصب و نمایش عکس های ارائه شده در کلاس به صورت پوستر

اشاره به نقشه و کره جنوبی 

کامپیوتر ویدیو پروژکتور ماکت ساخته شده از خانه اسکیموها

نمایش وارائه مستند توسط دبیر

 

 

10
















 

فعالیتهای حین تدریس

معرفی تدریس

مراحل تدریس

وسایل مورد

شیوه تدریس

معلم

دانش آموز

زمان لازم

رئوس مطالب مطابق با چهار چوب و محتوای درس کتاب و جلد بر روی تخته نوشته می شود با کامپیوتر هم میتواند آنرا نمایش داد

تخته وگچ یا کامپیوتر

 

 

 

2

روش ارائه

با توجه به نمایش و عکسهای ارائه شده از دانش آموزان می خواهیم که کتاب را به صورت فردی مطالعه نماییم و با همراهی دبیر واژگان کلیدی رابا معادل لاتین آن نوشته و نمایش دهیم و زمان را نیز اعلام نماییم (  15 دقیقه )

کامپوتر ونرم افزار وماکت ساخته شده

ترکیبی از نمایش فیلم پرسش پاسخ و درک مفاهیم

 

 

15

جمع بندی

از دانش آموزان می خواهیم به صورت گروهی با توجه به عناوین کتاب مطلب جمع آوری نماییم و آنها را در پوشه جداگانه تصویر و متن قرار دهیم و توان ارائه در قالب اسلاید یا متن و یا تصویر را داشته باشند .

کامپیوتر سی دی  و فالپی

مشارکت گروهی و. کار آیی تیم .طرح تیم طرح سوال از پیش آماده شده

 

 

10

ارزشیابی تکوینی

  1. باارائه سولات آماده شده از قبیل و در اختیار قرار دادن آن به دانش آموزان می خواهیم که آنها را پاسخ دهد .
  2. پوشه های تهیه شده خود همراه با اسلاید یا مقاله های تحقیقی با اینترنت
  3. به جهت جمع آوری نهایی و دسته بندی کلی و یکسان سازی مطالب نرم افزاری از قبیل آماده شده در رابطه با دسترسی و مطالب دسته بندی شده توسط دبیر همراه با جمع بندی و نظر خواهی از دانش آموزان بصورت شفاهی برروی مانتیتور 5 دقیقه نمایش داده می شود .

کامپیوتر و کاربرگ

به منظور دسترسی به تعمیق یادگیری و دسترسی یه سطوح با لای حیطه های شناختی

 

 

20

تعیین تکلیف و آموزش تکمیلی

از دانش آموزان خواسته می شود با توجه به آدرس های معرفی شده در زمینه های سایتها کتب سودمند و با استفاده به عنواوین مطالب کتاب درسی و برای پیش از در کامپوتر آنرا نگهداری کنند . خلاقیت و نو آوری در پاسخ در ارزشیابی موثر است .

  1. طرح یک نیروگاه زمین گرمایی و نحوه عملکرد آن را داشته باشد .
  2. تصاویری در رابطه با محل سکونت نوع شکار نوع مسکن در زندگی ساکنان قدیمی قطب شمال جمع آئری کنند .
  3. جاذبه های گردشگری قطب شمال و جنوب در جدولی دسته بندی مقایسه و علل روند انهدام آنها را بررسی نمایید .

کلربرگ – نمایش با کامپیوتر . کار با اینترنت و لزوم انتصال به سایت سازمان میراث فرهنگی و گردشگری

 

به منظور دسترسی به تعمیق یادگیری و دسترسی یه سطوح با لای حیطه های شناختی

 

 


تاریخ : چهارشنبه سیزدهم مهر 1390
نویسنده : اسد علی فلاحی

بارم بندی درس جغرافیای عمومی ( به جز رشته ی ادبیات و علوم انسانی)

فصول

عناوین

نوبت اول

نوبت دوم

شهریور

اول

درس اول:جغرافیا علمی برای زندگی

2

5/0

5/1

دوم

درس دوم:نگاهی به جغرافیای طبیعی ایران

درس سوم: نگاهی به جغرافیای انسانی ایران

7

5/1

4

سوم

درس چهارم: بیابان ها

درس بنجم: انسان و بیابان

5/3

1

5/1

چهارم

درس ششم: اهمیت و نقش جنگل ها

درس هفتم: براکندگی و انواع جنگل ها و ....

5/3

1

5/1

بنجم

درس هشتم: آلودگی هوا

درس نهم: آلودگی دریاها و رود ها

4

1

5/1

ششم

درس دهم: مخاطرات طبیعی

درس یازدهم: انسان و مخاطرات طبیعی

0

5/3

5/2

هفتم

درس دوازدهم: گردشگری چیست؟ گردشگر کیست؟

درس سیزدهم: ایرانگردی

0

3

2

هشتم

درس چهاردهم: براکندگی و رشد جمعیت

درس بانزدهم: جمعیت و مهاجرت

0

5/5

5/3

نهم

درس شانزدهم: آب ها

درس هفدهم: بهره برداری از منابع آب

0

3

2

جمع

20

20

20

یادآوری مهم:

1- تدریس کتاب جغرافیای استان هماهنگ و همراه با کتاب اصلی خواهد بود.

2- ارزشیابی کتاب جغرافیای عمومی 15 نمره و کتاب استان 5 نمره می باشد.

3- نمره ی مندرج در هر فصل مربوط به همان موضوع در هردو کتاب می باشد.

4- شایسته است همکاران محترم از نقشه ها و اشکال و تصاویر مناسب در طرح سؤال استفاده نمایند.

بارم بندی درس جغرافیای 1

فصول

عناوین

نوبت اول

نوبت دوم

شهریور

اول

درس اول:جغرافیا علمی برای زندگی

2

5/0

5/1

دوم

درس دوم:نگاهی به جغرافیای طبیعی ایران

درس سوم: نگاهی به جغرافیای انسانی ایران

7

5/1

4

سوم

درس چهارم: بیابان ها

درس بنجم: انسان و بیابان

5/3

1

5/1

چهارم

درس ششم: اهمیت و نقش جنگل ها

درس هفتم: براکندگی و انواع جنگل ها و ....

5/3

1

5/1

بنجم

درس هشتم: آلودگی هوا

درس نهم: آلودگی دریاها و رود ها

4

1

5/1

ششم

درس دهم: مخاطرات طبیعی

درس یازدهم: انسان و مخاطرات طبیعی

0

5/3

2

هفتم

درس دوازدهم: گردشگری چیست؟ گردشگر کیست؟

درس سیزدهم: ایرانگردی

0

5/2

5/1

هشتم

درس چهاردهم: براکندگی و رشد جمعیت

درس بانزدهم: جمعیت و مهاجرت

0

5

3

نهم

درس شانزدهم: آب ها

درس هفدهم: بهره برداری از منابع آب

0

1

2

دهم

درس هجدهم:جغرافیای ،جغرافیدانان و ....

0

1

5/1

جمع

20

20

20

یادآوری مهم:

1- تدریس کتاب جغرافیای استان هماهنگ و همراه با کتاب اصلی خواهد بود.

2- ارزشیابی کتاب جغرافیای عمومی 15 نمره و کتاب استان 5 نمره می باشد.

3- نمره ی مندرج در هر فصل مربوط به همان موضوع در هردو کتاب می باشد.

شایسته است همکاران محترم از نقشه ها و اشکال و تصاویر مناسب در طرح سؤال استفاده نمایند

بارم بندی درس جغرافیا (2) رشته ی ادبیات و علوم انسانی

فصول

عناوین دروس

نوبت اول

نوبت دوم و شهریور

اول

درس اول – درس دوم

4.5

2.75

دوم

درس سوم – درس چهارم

3

1.75

سوم

درس پنجم – درس ششم

4.5

2.75

چهارم

درس هفتم – درس هشتم

4

2.25

پنجم

درس نهم – درس دهم

4

2.25

ششم

درس یازدهم – دوازده و سیزدهم

ـــ

3.5

هفتم

درس چهاردهم – درس پانزدهم

ـــ

2.75

هشتم

درس شانزدهم

 

2

جمع

 

20

20



تاریخ : دوشنبه یازدهم مهر 1390
نویسنده : اسد علی فلاحی

تعريف مفهومی خشكسالی :

تعاريف مفهومی كه در قالب اصطلاحاتی كلی بيان می شده به افراد كمك می كند تا مفهوم خشكسالی را درك كنند . بعنوان مثال “ خشكسالی عبارت است از يك دورة ممتد كمبود بارش كه منجر به صدمه زدن محصولات زراعی و كاهش عملكرد می شود ” .    تعاريف مفهومی در تبيين سياستگزاری در زمينه خشكسالی نيز حائز اهميت است . مثلاً خط مشی ( سياست كلی ) در زمينه خشكسالی در استراليا تلفيقی از آگاهی نسبت به تغييرپذيری نرمال اقليم در تعريف متناظر آن از خشكسالی می باشد .

 اين كشور ، كمك های مالی به زارعان را صرفاً در رخداد “ خشكسالي های استثنايی ” بلاخص زمانی كه شرايط خشكسالی حادتر از مواردی است كه بعنوان جزيی از ريسك عادی مديريت پروژه درنظر گرفته می شود ، ارائه   می كند .

 تشخيص خشكسالی های استثنايی مبتنی بر ارزيابی های علمی است . پيش از اين زمانی كه خشكسالی از نقطه نظر سياستگزاری كمتر تعريف شده بود و زارعان درك درستی از آن نداشتند ، برخی كشاورزان در مناطق اقليمی نيمه خشك استراليا هر چند سال يكبار تقاضای كمكهايی برای مقابله با خشكسالی داشتند .

 

تعريف عملی خشكسالی :    تعاريف عملی به افراد كمك می كند تا شروع ، خاتمه و درجه شدت خشكسالی را تشخيص دهند . برای تعيين شروع خشكسالی تعاريف عملی ، ميزان انحراف از ميانگين بارش يا ساير متغيرهای اقليمی در طول يك دوره زمانی را مشخص می كند . اين امر معمولاً با مقايسه وضعيت فعلی نسبت به متوسط های گذشته كه غالباً مبتنی بر دوره آماری30 ساله است انجام می شود .
 حد آستانه تعيين شده به عنوان شروع يك خشكسالی ( مثلاً 75 درصد بارش متوسط در طول يك دوره زمانی مشخص) معمولاً‌ بيشتر به صورت قراردادی انتخاب می شود تا بر مبنای رابطه دقيق تأثيرات خاص آن بر محيط . 

    در تعريفی عملی از خشكسالی برای كشاورزی مقدار بارندگی روزانه با مقادير تبخير و تعرق مقايسه می شود تا سرعت ( نرخ ) تخليه رطوبت خاك تعيين شود و اين روابط برحسب ميزان تأثيرات خشكسالی بر رفتار گياه ( يعنی رشد و عملكرد ) در مراحل مختلف نمو گياه بيان گردد .

    تعاريفی نظير اين مورد را می توان در ارزيابی عملي شدت و اثرات خشكسالی براساس متغيرهای هواشناسی ، رطوبت خاك و شرايط گياه در طی فصل رشد مورد استفاده قرار داد و مستمراً تأثير بالقوه اين شرايط را بر عملكرد نهايی ارزيابی كرد . بعلاوه اين تعاريف عملی در تحليل تناوب شدت و تداوم خشكسالی برای يك دوره تاريخی مفروض نيز كاربرد دارند . ليكن چنين تعاريفی نيازمند داده های جوی در مقياس های زمانی ساعتی، روزانه ، ماهانه و ساير مقاطع زمانی و احتمالاً داده های مربوط به تأثير پذيری از پديده نظير عملكرد محصول بسته به ماهيت تعريف ، مورد استفاده قرار می گيرند .تدوين ماهيت اقليم شناسی خشكسالی يك منطقه ، و درك بيشتری از خصوصيات و احتمال وقوع مجدد در شدت های مختلف اين پديده بدست   می دهد .

 اطلاعاتی از اين نوع در تهيه راهبردهای تقليل اثرات و واكنش اين پديده و طرحهای آمادگی بسيار سودمند است .

 

جنبه های مختلف در زمينه خشكسالی :

هواشناسی ، هيدرولوژيكی ، كشاورزی و اقتصادی - اجتماعی

   

خشكسالي هواشناسي :     معمولاً براساس درجه خشكی ( در مقايسه با مقادير نرمال يا ميانگين ) و طول دوره خشكی تعريف می شود . تعاريف خشكسالی هواشناسی بايستی به صورت موردی برای هر منطقه خاص درنظر گرفته شود چرا كه شرايط جوی كه موجب كمبود بارش می شود ، از       منطقه ای به منطقه ديگر شديداً تغيير می كند .

 بعنوان مثال برخی تعاريف خشكسالی هواشناسی معرف دوره هايی از خشكسالی براساس تعداد روزهايی با بارش كمتر از يك حد آستانه خاص هستند . اين سنجه صرفاً برای مناطقی كه مشخصاً دارای رژيم های بارندگی ادواری هستند مانند جنگل های استوايی ، اقليم معتدل نيمه حاره يا اقليم مرطوب عرضهای ميانی مناسب است .

 مناطقی نظير مانائوس ( برزيل ) نيواورلئان لوئيزيانا ( آمريكا ) و لندن ( انگليس ) مثالهايی از اين مناطقند . مشخصه ساير مناطق اقليمی الگوی بارش فصلی است . نظير مناطق مركزی آمريكا ، شمال شرق برزيل ، غرب آفريقا و شمال استراليا .

    وجود دوره هايی طولانی بدون بارندگی امری عادی در مناطقی نظير اوباها ، نبراسكا( آمريكا ) ، فورتالزا ، سئار ( برزيل ) و داروين ( استراليا ) است . در اين موارد ، تعريفی مبتنی بر تعداد روزهايی با بارش كمتر از يك حد آستانه خاص، غير واقعی است . درساير تعاريف رابطه ای مابين ميزان انحراف واقعی بارش به مقادير متوسط ماهانه ، فصلی يا سالانه برقرار می شود .

 خشكسالی كشاورزی :    خشكسالی كشاورزی اثرات ويژگيهای مختلف هواشناسی يا هيدرولوژيكی خشكسالی را به اين پديده كشاورزی بويژه كمبود بارش ، اختلاف بين تبخير و تعرق واقعی و پتانسيل ، كمبود رطوبت خاك ، افت سطح آب زيرزمينی يا مخزن و مرتبط می سازد . نياز آبی گياه بستگی به شرايط جوی غالب ، خصوصيات زيستی گياه خاص ، مرحله رشد آن و خصوصيات فيزيكی و بيولوژيكی خاك دارد .

 تعريفی خوب از خشكسالی كشاورزی آن است كه بتواند حساسيت متغير گياهان زراعی را در طی مراحل نمو گياه از سبز شدن تا بلوغ لحاظ نمايد . كمبود رطوبت در لايه های فوقانی خاك به هنگام كاشت می تواند باعث تأخير جوانه زنی شود كه موجب كاهش تراكم بوته در هكتار و نقصان عملكرد نهايی گردد .

 ليكن چنانچه رطوبت خاك فوقانی(سطح الارضی) براي نيازهای مراحل اوليه رشد كافی باشد كمبودهای رطوبتی درلايه های زيرين خاك در صورت تأمين نيازهای آبی گياه بوسيله بارندگی يا آبياری بر عملكرد نهايی گياه تأثير چندانی نخواهد داشت .

 

خشكسالی هيدرولوژيكی :    خشكسسالی هيدرولوژيكی با تأثيرات دوره هايی از نقصان ريزش های جوی ( شامل برف ) بر منابع تأمين های آبهای زيرزمينی يا سطحی همراه می شود ( جريان رودخانه ها ، مخازن ، درياچه ها و آب زيرزمينی ) .

    فراوانی و شدت خشكسالی های هيدرولوژيكی غالباً‌در مقياس يك آبخيز يا حوزه آبريز رودخانه بيان می شود . گرچه همه خشكسالی ها از كمبود بارش منشأ می گيرند ليكن هيدرولوژيست ها بيشتر به اين موضوع توجه دارند كه اين كمبود چگونه در سيستم هيدرولوژيكی ظاهر می شود ؟ خشكسالی های هيدرولوژيكی معمولاً‌ با تأخير بيشتری نسبت به خشكسالی های هواشناسی يا كشاورزی رخ می دهند .

زمان بيشتری طول می كشد تا اثر كمبود بارش در اجزاء سيستم هيدرولوژيكی نظير رطوبت خاك ، جريان رودخانه و سطح مخازن و آبهاي زيرزميیي نمايان شود . در نتيجه زمان اين تأثيرات با ساير موارد موجود در ديگر بخشهای اقتصادی يكسان نيستند چرا كه بخشهای مختلفی براي تأمين آب موردنياز خود به اين منابع متكی هستند.

 مثلاً كمبود بارش می تواند موجب تخليه سريع رطوبت خاك شود كه تقريباً بلافاصله برای متخصصان كشاورزی مشهود است ولی اين كمبود بر سطح آب مخازن تا ماهها بر توليد نيروی برق آبی يا مصارف تفريحی تأثير نمی گذارد .

 بعلاوه آب موجود در سيستم های ذخيره هيدرولوژيكی ( مثلاً مخازن ، رودخانه ها ) معمولاً در مقاصدی مختلف و رقابتی ( مانند كنترل سيلاب ، آبياری ، تفرج ، كشتيرانی ، نيروی برق آبی ، زيستگاههای حيات وحش ) بكار می رود . رقابت بر سر آب در اين سيستم های ذخيره ای در طي دوره خشكسالی شدت می گيرد و منازعات مابين استفاده كنندگان آب به طرز قابل ملاحظه ای افزايش می يابد .

 

 خشكسالی هيدرولوژيكی و آمايش سرزمين ( كاربری اراضی )

    گر چه اقليم عامل اوليه ای در بروز خشكسالی هيدرولوژيكی است ولی ساير عوامل نظير تغييرات كاربری اراضی ( مانند جنگل زدايی ) ، تخريب اراضی و ساخت سدها همگی بر خصوصيات هيدرولوژيكی حوزه اثر می گذارند .

    چون مناطق مختلف بوسيله سيستم های هيدرولوژيكی به هم مرتبطند ، تأثير خشكسالی هيدرولوژيكی به مرزهايی فراتر از منطقه كمبود بارش گسترش يابد . مثلاً خشكسالی هواشناسی ممكن است شديداً بخش هايی از شمال كوههای راكی و دشت های بزرگ شمالی آمريكا را تحت تأثير قرار دهد ليكن از آنجا كه رودخانه ميسوری و شاخه هايش اين منطقه را به سمت  جنوب زهكشی می كنند امكان بروز تأثيرات هيدرولوژيكی مشهودی در پايين دست جريان وجود دارد . مشابهاً ، تغييرات در كاربری اراضی بالا دست می تواند خصوصيات هيدرولوژيكی نظير مقادير نفوذ و رواناب را تغيير داده و باعث متغيرتر شدن جريان و تشديد رخداد خشكسالی هيدرولوژيكی در پايين دست شود .

 مثلاً در كشور بنگلادش فراوانی وقوع كم آبی به دليل تغيير كاربری اراضی كه داخل كشور و كشورهای همسايه رخ داده ، افزايش يافته است . تغيير نحوه استفاده از اراضی يكی از راههايی است كه طی آن فعاليت های بشر فراوانی پديده كم آبی را حتی بدون آنكه تغييری در وقوع خشكسالی های هواشناسی مشاهده شده باشد ، تغيير می دهد .

 

پيامد اثرات خشكسالی :    پيامد اثرات توأم با خشكسالی های هواشناسی ، كشاورزی و هيدرولوژيكی تفاوت های آنها را بيشتر آشكار می كند . زمانی كه خشكسالی آغاز می شود ، بخش كشاورزی بدليل وابستگی بيش از حد به ذخيره رطوبتی خاك ، معمولاً نخستين بخشی است كه تحت تأثير قرار می گيرد . در طی دوره های ممتد خشكی ، چنانچه كمبود بارش ادامه يابد ، رطوبت خاك به سرعت تخليه می شود در اين صورت اتكاء مردم به ساير منابع آبی بايستی تأثيرات اين كمبود را مرتفع سازد مثلاً آنهايی كه متكي به منابع آبهای سطحی ( نظير مخازن و درياچه ها ) و آبهاي زيرزمينی هستند معمولاً ديرتر از سايرين تحت تأثير قرار می گيرند . يك خشكسالی كوتاه مدت كه 3 تا 6 ماه به طول می انجامد بسته به خصوصيات هيدرولوژيكی سيستم و نيازهای مصرف آب احتمالاً تأثيرات اندكی بر اين بخش ها به همراه دارد .

    زمانی كه بارش به حالت نرمال برمی گردد و شرايط خشكسالی هواشناسی پايان        می پذيرد ، تا زمان احياء مجدد منابع آبهای سطحی و زيرسطحی پيامدهای سوء‌اين پديده ادامه می يابد . در ابتدا ذخاير رطوبت خاك و به دنبال آن جريانهای سطحی ، مخازن و درياچه ها و آبهای زيرزمينی جايگزين می شود .

    ممكن است اثرات خشكسالی در بخش كشاورزی به دليل وابستگی آن به رطوبت خاك سريعاً ‌از بين برود ليكن در ساير بخش ها كه متكی به ذخاير سطحی و يا زيرسطحی آب هستند تا ماهها يا حتی سالها طول بكشد . استفاده كنندگان از آبهای زيرزمينی كه معمولاً آخرين افرادی هستند كه به هنگام بروز خشكسالی تحت تأثير آن قرار می گيرند ديرتر از سايرين بازگشت به وضعيت عادی سطح آب زيرزمينی را تجربه می كنند . طول دوره تجديد ذخيره منبع تابعی از شدت و تداوم خشكسالی و مقدار بارش دريافتی است .

 

خشكسالی اقتصادی - اجتماعی :    تعاريف اقتصادی - اجتماعی خشكسالی تلفيقی است از عرضه و تقاضای برخي كالاهای اقتصادی با اجزاء‌ خشكسالی هواشناسی ، هيدرولوژيكی و كشاورزي .

    اين مورد با ساير انواع پيش گفته ، از آن جهت تفاوت دارد كه وقوع آن بستگی به فرايندهای زمانی و مكانی عرضه و تقاضا برای تعريف يا تشخيص خشكسالی ها دارد . عرضه بسياری از كالاهای اقتصادی مانند آب ، علوفه ، غلات ، ماهی و نيروی برق آبی بستگی به وضعيت جو دارد .

 بدليل تغييرپذيری طبيعی اقليم عرضه آب در برخی سالها كافی است ولی در سالهای ديگر در حد تأمين نيازهای انسان و محيط زيست نيست . خشكسالی اقتصادی - اجتماعی زمانی رخ می دهد كه تقاضا برای يك كالای اقتصادی بدليل نقصان عرضة‌ آب از حاصل كمبود بارش از ميزان عرضه فزونی می گيرد . بعنوان مثال در اروگوئه در سال 89-1988 خشكسالی موجب كاهش قابل ملاحظه ای در توليد برق آبی شد بدين دليل كه نيروگاههای برقی بجايی استفاده از ذخاير آب متكی به جريانهای سطحی بودند . كاهش توليد برق آبی دولت را واداشت تا اقدام به ورود سوخت گرانتر نفت نمايد و با استفاده از ابزارهای تبديلی انرژی نيازهای مردم را برآورده سازد .

    در اكثر موارد ، تقاضا برای كالاهای اقتصادی در نتيجه افزايش جمعيت و مصرف سرانه رو به تزايد است . عرضه محصولات نيز ممكن است بدليل بهبود راندمان توليد و فنآوری يا ساخت مخازنی كه ظرفيت ذخيره آب را افزايش می دهد ، بيشتر شود .

 اگر هر دو كميت عرضه و تقاضا افزايش يابد عامل ( فاكتور ) حساس نرخ نسبی تغيير است . اگر تقاضا سريعتر از عرضه افزايش يابد ، اثرات سوء و ميزان وقوع خشكسالی در آينده همسو با روند عرضه و تقاضا افزايش خواهد يافت .


تاریخ : دوشنبه یازدهم مهر 1390
نویسنده : اسد علی فلاحی

ماهواره‌های جی پی اس

۲۴ عدد ماهواره جی‌پی‌اس در مدارهایی بفاصله ۲۴۰۰۰ هزار مایل از سطح دریا گردش می‌کنند. هر ماهواره دقیقاً طی ۱۲ ساعت یک دور کامل بدور زمین می‌‌گردد. سرعت هریک ۷۰۰۰ مایل بر ساعت است. این ماهواره‌ها نیروی خود را از خورشید تأمین می‌کنند. همچنین باتری‌هایی نیز برای زمانهای خورشید گرفتگی و یا مواقعی که در سایه زمین حرکت می‌کنند به‌همراه دارند. راکتهای کوچکی نیز ماهواره‌ها را در مسیر صحیح نگاه می‌دارد. به این ماهواره‌ها NAVSTAR نیز گفته می‌شود.

در اینجا به برخی مشخصه‌های جالب این سیستم اشاره می‌‌کنیم:

    * اولین ماهواره جی‌پی‌اس در سال ۱۹۷۸ یعنی حدود ۳۵ سال پیش در مدار زمین قرار گرفت.
    * در سال ۱۹۹۴ شبکه ۲۴ عددی NAVSTAR تکمیل گردید.
    * عمر هر ماهواره حدود ۱۰ سال است که پس از آن جایگزین می‌گردد.
    * هر ماهواره حدود ۱۰۰۰ کیلوگرم وزن دارد و طول باتری‌های خورشیدی آن ۵.۵ متر است.
    * انرژی مصرفی هر ماهواره، کمتر از ۵۰ وات است.

جی‌پی‌اس چگونه کار می‌کند

ماهواره‌های این سیستم، در مدارهای دقیق هر روز ۲ بار به‌دور زمین می‌‌گردند و اطلاعاتی را به زمین مخابره می‌کنند. گیرنده‌های جی‌پی‌اس این اطلاعات را دریافت کرده و با انجام محاسبات هندسی، محل دقیق گیرنده را نسبت به زمین محاسبه می‌کنند. در واقع گیرنده زمان ارسال سیگنال از ماهواره را با زمان دریافت آن مقایسه می‌‌کند. از اختلاف این دو زمان، فاصله گیرنده از ماهواره تعیین می‌‌گردد. این عمل را با داده‌های دریافتی از چند ماهواره دیگر تکرار می‌کند و بدین ترتیب محل دقیق گیرنده را با تقریب ناچیز معین می‌‌کند.

گیرنده به دریافت اطلاعات هم‌زمان از حداقل ۳ ماهواره برای محاسبه ۲ بعدی و یافتن طول و عرض جغرافیایی، و همچنین دریافت اطلاعات حداقل ۴ ماهواره برای یافتن مختصات سه بعدی نیازمند است. با ادامه دریافت اطلاعات از ماهواره‌ها گیرنده اقدام به محاسبه سرعت، جهت، مسیرپیموده شده، فواصل طی شده، فاصله باقی مانده تا مقصد، زمان طلوع و غروب خورشید و بسیاری اطلاعات مفید دیگر، می‌نماید.

امواج ماهواره ها متشكل ازامواج حامل باند L مدوله شده با يك كداستاندار كد (C/A2ويك كد دقيق (كد P(3) ويك كددريانوردي ومختصات ماهواره به صورت توابع زماني مي باشد كه دربر آن گيرنده هاي شخصي تفاوتهاي زماني بين وردوي كدهاي C/A را اندازه گيري ميكنند اگردراثر دخالت كنترل زميني درانطباق زماني خطايي بوجود نيايد گيرنده هاي شخصي ازدقتي حدود 15 متر برخوردار خواهند شد.

مفهوم كلي ناوبري راديويي بستگي به انتقال همزمان سيگنالهاي راديويي دارد اگر سيگنالهاي راديويي دقيقاً بطورهمزمان بطور فرستاده نشوند گيرنده نمي تواند بطوردقيق موقعيت را محاسبه نمايد كنترل زميني دراثر تاثيرگذاري بعضي ازماهواره ها درارسال سيگنال هاي C/A كمي قبل يا بعداز ساير ماهواره ها دخالت مي كند دخالت عمدي اصلي , هما ن دسترسي موردي (4) به شمار مي رود .

گيرنده هاي شخصي ميزان خطا را تشخيص نمي دهند. بلكه بطورتصادفي بين 15تا 100 متر دقت تغيير مي يابد .البته دخالت عمدي برروي گيرنده هاي نظامي اثر نمي گذارد .

منبع خطاي ديگر وجود كه برروي فركانس سيگنال گيرنده هاي شخصي اثرمي گذارد كه دخالت يونسفر ناميده مي شود .

زماني كه يك سيگنال راديويي ازبين الكترونها ي آزاد يونسفر عبورمي كند تاخير اندكي بوجود مي آيد برحسب مدت زماني تاخير كه بوسيله الكترون هاي آزاد بوجود مي آيد ماهواره‌هاي GPS كدP را روي دوموج راديويي با فركانس هاي مختلف ارسال مي كند كه L1,L2 ناميده مي شود .يك سيگنال به هنگام عبور ازيونسفر بيشتر ازديگري به تاخير مي افتد.

 گيرنده هاي گران قيمت هردوفركانس را رديابي مي كنند و اختلاف وردي بين L1,L2  اندازه مي گيرند مدت زمان تاخيري را محاسبه مي كنند كه الكترونها ي آزاد ي بوجود مي آورند وتصحيحات لازم را براي تاخير يونسفر انجام مي دهند. گيرنده هاي شخصي نمي توانند تاثير دخالت يونسفر را تصحيح كنند زيرا كدهاي C/A فقط برروي فركانس L1 فرستاده مي شوند نوعي گيرنده هاي تخصصي وجوددارد كه به عنوان گيرنده هاي بدون كدشناخته شده اند ودقت فوق العاده اي دارند كه درآن بطورغيرمستقيم ازكد P استفاده مي شود گيرنده ها ارزش كدP را مشابه آنچه كه گيرنده هاي نظامي تشخيص مي دهند نمي شناسند بنابراين دقت آنها با استفاده ازروش هاي خاص پردازش سيگنال بدست مي آيد آنها كد P رابراي چندروز دريافت كرده وپردازش مي نمايند وپس از انجام محاسباتي چندمي توانند موقعيت نقاطي را تهيه كند كه با دقت mm 10 با استفاده از3يا4 ماهواره عملي مي باشد .

البته اين گيرنده بيشتر براي تعيين  موقعيت دركارهاي نقشه برداري بكار مي رود زيرا بايدچند روزبطور مداوم درآن نقطه اطلاعات دريافت و پردازش شود.

روش تعيين موقعيت توسط GPS

اگرفاصله ما ازماهواره 1 درحدود 10 كيلومتر باشد بنابراين مكان ما درفضا برمحيط كرده به مركزيت ماهواره اوشعاع 10 كيلومتر منطبق مي باشد حال فرض مي كنيم فاصله ما ازماهواره 20 درحدود 11 كيلومتر باشد دراين حالت نيز مكان ما درفضا برروي محيط كره اي به مركز ماهواره 2 وشعاع 11 كيلومتر واقع  است فصل مشترك اين دوكره مي تواند يك دايره باشد كه مكان ما بطورقطع برروي محيط اين دايره قراردارد .

حال اگر ماهواره سوم را نيز درنظربگيريم كه فاصله اش با ما 12 كيلومترباشد دراين صورت فصل مشترك كره مربوط به ماهواره 3 با فصل مشترك كره هاي ماهواره اي 1و2 حداكثر دونقطه مي باشد كه قطعاً يكي ازاين دو مبين مكان واقعي ما خواهد بود.اما بطورقطعي يكي از اين دو نقطه نامعقول مي باشد .

بطورمثال داراي ارتفاع بيشتري از سطح زمين است . لذا كامپيوترهاي داخل گيرنده هايGPS با استفاده ازتكنيك هاي گوناگون قادر به تشخيص نقطه غلط مي باشند.

ازنظر تئوري با استفاده از3 ماهواره مي توانيم مكان خودرا به دست آوريم ولي به دليل فني اگرچنانچه ماهواره چهارم را همانند ماهواره هاي 1و2 انتخاب كنيم بطورقطع فصل مشترك اين چهار كره يك نقطه خواهد بود واين نقطه مختصات مكاني مارا نشان مي دهد استفاده كنندگاني كه درارتفاعي مششخص قراردارند (مانندكشتي هايي كه درسطح دريا واقع باشند)به سهولت ميتوانند با استفاده ازدوماهواره مكان خودرا تعيين نمايند .

دراين حالت كره زمين را مي توان جايگزين ماهواره سوم كردوازيك مرحله محاسبه مسافت صرفنظر نمود بدين ترتيب اين فرصت جهت انجام سايرمحاسبات قابل بهره برداري بوده وعملاً مكان يابي افزايش مي يابد .

بطورخلاصه مي توان بيان كرد كه مبناي كار GPS استفاده ازماهواره به عنوان مرجعي جهت يافتن موقعيت درهرنقطه زمين مي باشد ساير مسايل اين سيستم صرفاً جزئيات تكنيكي هستند كه به سرعت و دقت وسهولت عمل موقعيت يابي كمك مي كند.

روش محاسبه مسافت ازماهواره

درسيستم موقعيت ياب جهاني GPS قدم اساسي دانستن ميزان مسافت ازماهواره است بنابراين استفاده ازتكنيك هاي پيشرفته به منظور محاسبه مسافت امري اجتناب ناپذير است ايده اصلي اين موضوع براساس همان معادله سرعت نوردرمدت زمان تاخيراستواراست سيستم GPS بدين صورت كارمي كند كه گيرنده كاربر مدت زماني را كه طول ميكشد تا امواج راديويي ازماهواره به اوبرسد را اندازه گيري مي كند.

همانطوركه مي دانيد امواج راديويي با سرعت نورحركت مي كند وبدين ترتيب با حاصلضرب اندزه گيري شده درسرعت نور مسافت خود را تاماهواره بدست مي‌آورد و اين كارحداقل بايستي براي 3 ماهواره مشخص، صورت گيرد بنابراين بايد براي اندزه گيري زمان رسيدن به سيگنال ازساعتهاي خيلي كوتاه باشند زيرا امواج با داشتن سرعت نورخيلي سريع حركت مي كنند.

 مثلاً اگرماهواره اي دقيقا دربالاي سرما باشد حدود 60 ميلي ثانيه طول مي كشد تا امواج راديويي آن به ما برسد دقت ساعت گيرنده هاي GPS حدود نانو ثانيه مي باشد. يك اختلاف زماني بين كپي كدGPS ايجاد شده دربرگيرنده بااصل كد رسيده ازماهواره وجود دارد كه با ضرب كردن آن درسرعت نور, شبه فاصله به دست مي آيد اين روش با هردو كد A/C,P امكان پذيرهستند .

كدهاي توليدشده دربرگيرنده ازساعت خودگيرنده منتج مي شوند وكدهاي ارسالي ماهواره نيز توسط ماهواره ايجاد ميشود .

خطاي زماني درهردوساعت گيرنده وماهواره باعث مي شود كه فاصله اندازه گيري شده با فاصله هندسي بين ماهواره و گيرنده فرق داشته باشد  اين ساعتها بسيار دقيق وگران قيمت مي‌باشند وماهواره ها جهت قابليت اطمينان بيشتر داراي 4 ساعت اتمي هستند ولي در گيرنده ها به دليل گران قيمت بودن اين ساعتها نمي توان ازآنها استفاده نمود لذا ازساعتهاي ارزانتري استفاده مي شود كه درعمل ايجاد اختلاف جزئي دراندازه گيري زمان مي نمايند .البته با استفاده از راه حلهايي تصحيح صورت مي گيرد:

مزاياي سيستم GPS

× دقت بسيارزياددرموقعيت يابي
× داشتن پوشش جهاني
× دارا بودن زمان بندي دقيق
× نداشتن هيچ گونه هزينه براي استفاده كنندگان
× تعيين سرعت درسه محور مختصات
× قابليت دسترسي هميشگي
× قابليت كاربردي در هرشرايط آب وهوايي
× عدم محدوديت دربكارگيري همگاني
× دقت نسبي IPPM براي طولهاي كوتاه از1 تا 100 كيلومتر.
× تعيين سرعت درسه محور , زمان , تعيين فاصله سمت وگراي ونقطه مبداء .مقصود
× توانايي ديد همزمان با يك گيرنده

ماهواره ابتدا اطلاعات وداده هاي ناوبي رابه پنج ايستگاه كنترل كه درمناطق كلردواسپرينگ(5) كو آجالين (6) ديه گوگارسي)(7) آسنشن(8) و هاوايي (9) قراردارند ارسال مي كند كه درواقع اين سيگنال ها ماهواره ها را رديابي (10) مي كنند.

سپس اين ايستگاهها اطلاعات خودرا به ايستگاه كنترل ماهواره (ايستگاه اصلي كه همان كلرادواسپرينگ مي‌باشد) ارسال كنند كه وظايف آن پردازش داده ها ارسال به ماهواره و نظارت بركنترل روزانه ماهواره است سپس اين داده ها به سه آنت زميني ديگر ارسال مي شود كه توسط اين آنتها اطلاعات كنترل شده به ماهواره جهت تصحيح جهت ساعت ماهواره وفرامين ودستورات تله منزي ارسال مي شود به اين كار اصطلاحاً ataupload شدن ماهواره گفته مي شود.

ماهواره‌های جی پی اس

۲۴ عدد ماهواره جی‌پی‌اس در مدارهایی بفاصله ۲۴۰۰۰ هزار مایل از سطح دریا گردش می‌کنند. هر ماهواره دقیقاً طی ۱۲ ساعت یک دور کامل بدور زمین می‌‌گردد. سرعت هریک ۷۰۰۰ مایل بر ساعت است. این ماهواره‌ها نیروی خود را از خورشید تأمین می‌کنند. همچنین باتری‌هایی نیز برای زمانهای خورشید گرفتگی و یا مواقعی که در سایه زمین حرکت می‌کنند به‌همراه دارند. راکتهای کوچکی نیز ماهواره‌ها را در مسیر صحیح نگاه می‌دارد. به این ماهواره‌ها NAVSTAR نیز گفته می‌شود.

در اینجا به برخی مشخصه‌های جالب این سیستم اشاره می‌‌کنیم:

    * اولین ماهواره جی‌پی‌اس در سال ۱۹۷۸ یعنی حدود ۳۵ سال پیش در مدار زمین قرار گرفت.
    * در سال ۱۹۹۴ شبکه ۲۴ عددی NAVSTAR تکمیل گردید.
    * عمر هر ماهواره حدود ۱۰ سال است که پس از آن جایگزین می‌گردد.
    * هر ماهواره حدود ۱۰۰۰ کیلوگرم وزن دارد و طول باتری‌های خورشیدی آن ۵.۵ متر است.
    * انرژی مصرفی هر ماهواره، کمتر از ۵۰ وات است.

 اين بخش همان بخش ماهواره هاي موجود درفضا مي باشد اين ماهواره ها سيگنالهايي با مشخصات ذيل ارسال مي كند دونوع اطلاعات مربوط به محاسبه نقاط عبارتند از:

 1-اطلاعات تقويم نجومي مربوط به موقعيت تقويمي ماهواره ها مي باشد با دريافت اين اطلاعات سيستم گيرنده GPS ماهواره‌هايي كه بهترين اطلاعات را ارسال مي كنند تشخيص مي دهد و انتخاب مي كند( ازنظر موقعيت هندسي)

2) اطلاعات جدول نجومي براي عمليات ناوبري استفاده مي شود و بسيار دقيق است اين جداول نيز حاوي مختصات مكاني دقيق ماهواره اي GPS و زمان ساعت ماهواره ها مي‌باشد.

دوكدC/A, P دقيق است و مربوط به مسائل نظامي است وكد C/A استفاده عمومي دارد و دقيق نمي باشد ماهواره GPS اطلاعات مذكور را توسط سيگنالهاي با فركانس 1575HZ )L1 و (1227GHZ)  L2 ارسال مي كنند هرماهواره داراي آنت هليكس 12 آراه است قدرت  سيگنال روي آنتن براي سيگنال dbLI 58 . براي سيگنال dbL2 /35 مي باشد و قدرت آنت ماهواره بصورت ايزو تدوپيك حداقل db 50 مي باشد كدهاي C/A,P ازتنوع كدهاي شبه تصادفي (13) هستند .

انواع گیرنده‌های جی‌پی‌اس

گیرنده‌های جی‌پی‌اس انواع گوناگونی دارند و انتخاب هرکدام از آن‌ها بستگی به موارد استفادهٔ شما دارد؛ برای نمونه این که می‌‌خواهید در داخل خودرو آن را نصب کنید یا اینکه آن را در کوله پشتی خود قرار دهید گزینه‌های متعددی را پیش روی شما می‌‌گذارد.

گیرندهٔ بیسیک جی‌پی‌اس _ بیسیک: این گیرنده‌ها در واقع از ساده‌ترین و کم قیمت‌ترین گونه‌ها هستند (اغلب کمتر از $100 us) یک گیرندهٔ بیسیک (پایه) می‌‌تواند بسیار دقیق تر از گیرنده‌های گران قیمت باشد، اما باید این مساله را هم در نظر داشت که این گیرنده‌ها بسیاری از ویژگی‌های دستگاه‌های گران قیمت را ندارند. ویژگی قابل توجهی که کمبود آن بیشتر حس می‌شود، نداشتن قابلیت نقشه برداری یا Mapping است که بعدا شرح داده خواهد شد. در زیر تعدادی از امکانات این گیرنده‌های ساده آمده است:

- موقعیت یابی؛ تعیین طول جغرافیایی و عرض جغرافیایی که در واقع ویژگی اصلی یک گیرندهٔ جی‌پی‌اس است.
- تعیین جهت؛ با یک قطب نما ی الکترونیکی. 
- تعیین ارتفاع از سطح دریاهای آزاد؛ البته باید توجه داشت که دقت در اندازه گیری ارتفاع به خوبی دقت در موقعیت یابی نیست. 
- زمان دقیق. 
- موقعیت ماهواره‌ها و قدرت سیگنال ها. 
- توانایی محاسبهٔ مسافت پیموده شده. 
- توانایی ذخیره سازی مسیر پیموده شده ؛ که با استفاده از نقطه گذاری در صفحهٔ نمایشگر انجام می‌شود. 
- توانایی هدایت و مسیر یابی.
- یافتن مسیری که در گذشته آن را پیموده اید.

• گیرنده‌های دستی جی‌پی‌اس _ نقشه بردار: همانطور که از نام این گیرنده بر می‌‌آید گیرندهٔ نقشه بردار از قابلیت نمایش نقشه برخوردار است. این گیرنده‌ها ابعاد بزرگ تری نسبت به گیرنده‌های قبلی دارند. با اتصال این گیرنده به یک رایانه شخصی نقشهٔ دلخواهتان را به گیرنده می‌‌دهید. جزئیات نقشه نیز بستگی به اندازه و نیز رزولوشن نمایشگر دارد. این گیرنده‌ها فشارسنج، قطب نمای الکترونیکی، بازی و سالنامه هم دارند. اگرچه این گیرنده‌ها باید خیلی گران قیمت تر از نمونهٔ قبلی باشند، ولی افزایش قیمت نسبتاً کمی دارند و افزودن یک نمایشگر بزرگ تر برای شرکت تولید کننده هزینهٔ زیادی را در بر ندارد. قیمت این گیرنده‌ها از 150 دلار آمریکا شروع می‌شود. نقشه‌هایی که قابلیت بار کردن (upload) داشته باشند در یک سی‌دی قرار دارند که در هنگام خرید دستگاه به شما داده می‌شود. با استفاده از نصب نرم افزار نقشه در رایانه شخصی خود می‌‌توانید به انتخاب یک یا چند مسیر بپردازید و بعد از علامت گذاری نقشه آن را به گیرندهٔ نقشه بردار خود بدهید. ولی در این میان باید توجه کرد که دستگاه‌های دستی، ظرفیت محدودی دارند و تنها مقدار مشخصی از اطلاعات را می‌‌توانید در آن‌ها ذخیره کنید. مدل‌هایی از این گیرنده‌ها وجود دارند که می‌‌توان به آن‌ها کارت حافظه اضافه کرد (که معمولاً از حافظهٔ SD یا از حافظهٔ CF استفاده می‌شود). پس اگر به ذخیرهٔ مقدار بیشتری از اطلاعات نیاز دارید به یک کارت حافظه هم احتیاج پیدا می‌‌کنید. یک دستگاه پی‌دی‌ای

 • گیرنده‌های جی‌پی‌اس برای خودرو: این گیرنده‌ها بزرگ تر از گیرنده‌های دستی هستند و نمایشگری نسبتاً بزرگ دارند تا راننده در هنگام رانندگی به سادگی آن را بخواند. این گیرنده‌ها با استفاده از برق خودرو کار می‌کنند و بنابراین تنها در داخل خودرو قابل استفاده هستند. ویژگی جالبی که معمولاً در این دستگاه‌ها وجود دارد، راهنمایی‌های صوتی دستگاه است و به راننده اجازه می‌‌دهد بدون اینکه چشم خود را از جاده بردارد، با گوش دادن به صدای دستگاه طبق نقشه پیش برود. قیمت این دستگاه از 500 دلار آمریکا شروع می‌شود. بسیاری از کارخانه‌های تولید خودرو با سفارش مشتری، یک دستگاه جی‌پی‌اس بر روی خودروهای فروشی خود نصب می‌‌کنند. آن‌ها ثابت هستند و از زیبایی و نیز ایمنی بیشتری برخوردارند. قیمت تمام شدهٔ آن‌ها بیشتر از گیرندهٔ جی‌پی‌اس ای است که بعدا خودتان در خودرو نصب می‌‌کنید.

• گیرندهٔ جی‌پی‌اس برای یک دستگاه پی‌دی‌ای: برتری استفاده از یک دستگاه پی‌دی‌ای (PDA) به‌عنوان یک جی‌پی‌اس، نمایشگری بزرگ است که افزون بر راحتی در مطالعهٔ نقشه، جزئیات بیشتری را نیز قابل مشاهده می‌‌سازد. همچنین همانند جی‌پی‌اس‌هایی که در داخل خودرو نصب می‌‌شوند، می‌‌توانند به صورت صوتی راهنمایی کنند. برای استفاده از یک دستگاه پی‌دی‌ای به‌عنوان جی‌پی‌اس و اتصال پی‌دی‌ای به گیرندهٔ جی‌پی‌اس چندین راه مختلف وجود دارد:

- استفاده از Sleeve: وسیله‌ای است که با قرار دادن پی‌دی‌ای در آن، عملکردهای متفاوتی را می‌‌توان برای پی‌دی‌ای فراهم ساخت. برای این کار به حافظهٔ CF و یا اسلات PCMCIA هم احتیاج داریم. یک Sleeve می‌‌تواند کارت حافظهٔ اضافی، باتری اضافی، یک دوربین و یک تلفن را به دستگاه شما متصل کند و مهم تر از همه به‌عنوان یک گیرندهٔ جی‌پی‌اس برای دستگاه شما عمل کند. همچنین یک اسلات CF دیگر هم برای شما فراهم می‌‌کند که این اجازه را به شما می‌‌دهد تا بتوانید به کارهای دیگری در کنار استفاده از جی‌پی‌اس بپردازید. عملکرد یک Sleeve جی‌پی‌اس درست همانند عملکرد یک CF جی‌پی‌اس است.

- حافظهٔ CF: یکی از حافظه‌های متداول برای پی‌دی‌ای است که می‌‌تواند مستقیما به‌وسیلهٔ اسلات مخصوص CF که در پی‌دی‌ای وجود دارد یا با استفاده از Sleeve به دستگاه متصل شود. یک کارت CF جی‌پی‌اس انتخاب نسبتاً ارزان قیمتی است. ولی مشکلی در اینجا وجود دارد و آن این است که یک CF جی‌پی‌اس به سرعت باتری‌های پی‌دی‌ای شما را مصرف می‌‌کند و باید به فکر چاره باشید.

- بلوتوث جی‌پی‌اس: فن آوری بلوتوث این اجازه را به ما می‌‌دهد ارتباطی بدون سیم را بین چند دستگاه فراهم کنیم. شما می‌‌توانید پی‌دی‌ای خود را در دست گرفته و به گیرندهٔ جی‌پی‌اس ای که در کوله پشتی تان قرار داده اید بصورت بی سیم متصل شوید. استفاده از یک بلوتوث جی‌پی‌اس همچنین برای داخل خودرو بسیار مناسب است چرا که با قرار دادن آن در جلوی داشبورد دید بهتری از آسمان را برای گیرندهٔ تان فراهم می‌‌کنید. o اتصال پی‌دی‌ای به گیرندهٔ دستی جی‌پی‌اس با استفاده از کابل: به بیشتر گیرنده‌های دستی، کابلی جهت اتصال به پی‌دی‌ای وصل می‌شود. با این روش می‌‌توانید با قیمتی مناسب هم در داخل خودرو و هم در خارج آن از دستگاه موقعیت یاب خود استفاده کنید. دستگاه پی‌دی‌ای با نمایشگر خوب و نسبتاً بزرگی که دارد برای مشاهدهٔ نقشه‌ها مناسب است. 

- اتصال پی‌دی‌ای به گیرندهٔ جی‌پی‌اس خودرو با استفاده از کابل: می‌‌توانید با انتخاب گیرنده‌ها ی موسوم به موشواره (mouse) برای خودرو و یک پی‌دی‌ای از یک جی‌پی‌اس خوب بهره مند شوید. اگر می‌‌خواهید از جی‌پی‌اس خود تنها درون خودرو استفاده کنید، این مورد بهترین انتخاب است. گیرندهٔ موشواره برق خود را از خودرو تأمین می‌‌کند و باتری‌های پی‌دی‌ای شما بیشتر دوام خواهند آورد. همچنین این گیرنده یک کابل دوشاخه (Y) دارد که برق پی‌دی‌ای شما را نیز تأمین می‌‌کند. گذشته از این ها، ویژگی بسیار خوب گیرنده‌های موشواره، حداقل قیمت آن‌ها است.

 • گیرندهٔ جی‌پی‌اس برای رایانه کیفی (لپ‌تاپ): تقریباً همانند یک گیرندهٔ جی‌پی‌اس برای دستگاه پی‌دی‌ای است با این تفاوت که در اینجا دیگر نیازی به استفاده از Sleeve یا چیزی شبیه به آن نیست. بخاطر داشته باشید که اگر شما بخواهیداز یک CF جی‌پی‌اس به‌عنوان گیرندهٔ لَپ‌تاپ خود استفاده کنید، CF جی‌پی‌اس شما با اتصال مستقیم به لپ‌تاپ از آن بیرون می‌‌زند و بنابراین اگر بخواهید در حالی که روی صندلی خودرو نشسته اید از جی‌پی‌اس هم استفاده کنید ،گیرندهٔ جی‌پی‌اس شما دید خوبی از آسمان نخواهد داشت و به خوبی وضعیتی که گیرنده را مستقیما زیر آسمان قرار می‌‌دهید عمل نخواهد کرد.

اصول كارگيري GPS

وظيفه يك گيرنده GPS درست بعداز روشن شدن آن را مي توان بصورت زير خلاصه كرد.
الف) نرم افزار سيستم بايدبتواند ماهواره هاي موجود درديد كاربر را تعيين كند و سپس ازبين ماهواره ها , چهار ماهواره را كه داراي بهترين آرايش هندسي هستند به منظورمينيمم شدن خطاي فاصله  منبعي انتخاب كند.

مل تعيين كابل ماهواره هاي موجود درديد كاربراغلب توسط اطلاعات قبلي موجود درحافظه خراب نشدني دستگاه (14) انجام مي شود اگرچنين اطلاعات معتبري درحافظه نباشد سيستم بايد عمل جستجو را برروي تك تك 24 ماهواره GPS انجام داده وليستي ازماهواره هاي در ديدتهيه كند كه مسلماً اين كاروقت زيادي ازگيرنده را پس ازروشن شدن به خوداختصاص مي دهد .

ب) پس ازتعيين 4 ماهواره موردنظر بايدسيگنال آنها را بدست آوريم .اين كار با ساختن كدشبه تصادفي نظير كدماهواره موردنظر درگيرنده وانجام عمل همبستگي با سيگنال رسيده انجام مي شود .كد داخلي گيرنده را آنقدر شيفت زماني مي دهيم تا خروجي همبستگي‌ساز ماكزيمم گردد. دراين صورت كد بدلي وكد دريافتي ازماهواره كاملاً سنكرون هستند .به اين عمل , جستجوي سيگنال ماهواره درحوزه زمان مي گويند:

لازم به ذكراست كه بايستي عمل جستجو در حوزه فركانس نيز انجام شود ازآنجا كه ماهواره هاي GPS درمدار زمين ثابت (ژئو سنكرون)قرار نداشته ونسبت به زمين درحال حركت هستند وهمچنين چون گيرنده نيز معمولاً روي يك جسم متحرك نظيراتومبيل ويا هواپيما نصب مي شود درنتيجه فركانس دقيق كاربر ارسالي به علت اثر دوپلر ,مشخص نيست پس بايد فركانس كاربر محلي را نيز آنقدر تغيير دهيم تا خروجي همبستگي ساز ازحد آستانه اي بيشتر شود.و نهايتاً فركانس كاربر نيز با فركانس دريافتي سنكرون شود .

ج) پس از عمل جستجو وارد مرحله رديابي سيگنال مي شويم دراين مرحله اولاً هدف اين است كه سيگنال سنكرون توليد شده دربرگيرنده همچنان با سيگنال ماهواره سنكرون بماند اين عمل توسط يك حلقه كنترلي خاص تحت عنوان COSTASLOOP كه درواقع يك نوع خاص (15) VCO انجام مي شود .ثانياً عمليات دمودلاسيون (16) BPSK سيگنال رسيده اطلاعات ناوبري D(t) و عمليات شبه فاصله سنجي (تعين فاصله كاربر وماهواره توسط زمان انتشار سيگنال ) نيز دراين مرحله انجام شود.

د) مراحل بوت بايدعيناً براي 3 ماهواره ديگر انجام شود. درنهايت چهار شبه فاصله كه ازمراحل فوق محاسبه شده است دراختيار داريم . حال نرم افزار گيرنده بايدبتواند به كمك اين چهارشنبه فاصله يك دستگاه چهار معادله وچهار مجهول را حل كند واين معادلات طول وعرض جغرافيايي, ارتفاع وهمچنين زمان دقيق را بدست آورد ازمراحل چهارگانه فوق مراحل الف و د بيشتر به جنبه هاي نرم افزاري يك گيرنده برمي گردد.

كاربردهای GPS چیست؟

بطوركلي ازمهمترين زمينه هاي كاربد GPS مي توان به مواردزير اشاه كرد.

 الف – درزمينه هاي نظامي

1- كاربردهوايي : ازهدايت موشك ها تا تمام هواپيماهاي جنگنده و بمب افكن , هلي كوپتر .موشك كروز , چتر بازي و پروازهاي نظامي و ....

2- كاربرد هاي دريايي: زيردريايي , كشتي و تمام انواع قايق ها ودريانوردي نظامي .

3- كابردهاي زميني :  مكان توپخانه ها, ناوبري خودروها , هدايت پياده نظام , سيستم موشك زمين به زمين , شناخت نوع وجنس خاك .

ب: كاربرد هاي نقشه برداري :

 از GPS به طريق مختلف درنقشه برداري مي توان استفاده كرد .مهمترين كاربردهاي GPS درنقشه برداري عبارتنداز :

1) نقشه برداري هيدرو گرافيك .
2) نقشه برداري سينما تيكي خيلي دقيق برروي زمين .
3) فتو گرامتري بدون كنترل زميني
4) انبوه سازي شبكه ژئو دتيك
5) نقشه برداري كارامتري
6) فتو گرامتري بصورت REAL .TIME

ج: كاربردهاي تجاري :

1)ناوبري هوايي : دردهه هشتاد , چهل سال پس از كنوانسيون شيكاگو كه منجر به تأسيس سازمان بين المللي هواپيماهاي كشوري ايكائو گرديد نگراني جامعه هواپيمايي ازمحدوديتهاي سيستم هاي ناوبري موجود به طور روزافزوني افزايش يافت .

 پيش بيني هاي به عمل آمده نيز نشان دهنده رشدسريع مسافرت هاي هوايي تاسال 2001 خصوصاً درمناطقي مانند آسيا , اقيانوسه بودتعداد 18 ميليارد مسافر وبيش از 10000هواپيما ي درحال تردد درهرلحظه اين نگراني را تاييد مي نمود .لذا پيشنهاد شد كه ازتكنولوژي ماهواره براي مبادله صوتي وداده هاي موردنياز با خطوط ارتباطي مستقيم از هواپيمابه ماهواره وازآن طريق به كنترل ترافيك هوايي استفاده شود. دراين حالت محدوديت ديد مستقيم درسيستم هاي (17) VHF و كيفيت درسيستم هاي (18) HF وجودندارد بعلاوه دريك مجموعه واحد مي توان بصورت همزمان داده هاي ضروري هواپيما مانند مشخصات پرواز, ارتفاع , سرعت و جهت را نيز به كنترلر مراقب پرواز اطلاع داد واز اين  طريق خطاي انتقال صحيح اطلاعات ناشي از عوامل انساني دروقوع سوانح را به كلي ازبين برد.

امروزه تئوري پرواز آزاد انقلابي درصنعت حمل ونقل هوايي بوجود آورده است درپرواز هاي آزاد با توجه به قابليت انعطاف سيستم هاي ناوبري ونظارت مي توان به جاي استفاده ازمسيرهاي ثابت هوايي آنها را بصورت كاملاً ديناميكي بهينه نمود اين ايده جالب بهره برداري بسيارموثر ازفضا را دارد .بنابراين امروزه شركت هاي بزرگ هواپيما سازي مشغول نصب سيستمهاي GPS برروي هواپيما ها مي باشند .

2- ناوبري دريايي : درناوبري دريايي براي تعيين مسير , نقاط مبداء ومقصد وغيره از GPS مي توان بهره گرفت .
د: كاربردهاي همگاني :

سيستم موقعيت ياب GPS  كاربرهاي همگاني نيز دارد كه ازمهمترين اين كاربردها مي توان به موارد زيراشاره كرد.

1- حركت درفضاي باز: حركت درمناطقي كه راههاي چندان مناسبي ندارد يا به كلي فاقد راه است .گيرنده GPS  بسيارارزشمند خواهدبود.
2- ماهيگيري
3- پروازبا گلايدر .
4- استفاده حرفه اي درعمليات زميني
5- اسكي , كوهنوردي
6- قايقراني
7- عمليات جستجو و نجات
8- حركت اتومبيل درجاده
9- مسابقات اتومبيل راني رالي

البته كاربرهاي GPS روزبه روز بيشتروبيشتر مي شود ونيزنبايد اين نكته را ازنظر دورداشت كه اين سيستم با تمام مزاياي خودممكن است دچار اختلال گردد ويا گيرنده اي كه دردست شماست دچارخرابي گردد .پس بايدروشهاي موقعيت يابي كلاسيك را كه كار با قطب نما ونقشه است ازيادنبرد واول اين روش را يادگرفت وبعدبسراغ GPS رفت تا درمواقع نيازدچار وابستگي به سيستم موقعيت يابي جهاني نباشيم .

 البته مطالب گفته شده دراين مقاله بطور كامل تمام جزئيات را موردبررسي قرار نداده .زيرا بسياري ازموارد مسائل فني ويا محرمانه سيستم مي باشد كه كمتر دردسترس افرادعادي مي باشد و نيز بررسي آن نياز به دانستن بساري ازروابط پيچيده فيزيك و.... دارد.

منبع : نشریه الکترونیکی جغرافیای ایران


تاریخ : دوشنبه یازدهم مهر 1390
نویسنده : اسد علی فلاحی

مشخصات کلي

کتاب: جغرافياي عمومي    صفحات   :   50   الي   57

موضوع درس: بهره برداري از منابع آب

عنوان مسئله : چرا انسان با بحران آب روبه رو است

پايه  : دوم

رشته:  كليه رشته ها

 

طراح : دبيرخانه كشوري راهبري درس جغرافيا

تاريخ اجرا  :    /    /

مدت اجرا   : 90 دقيقه

محل اجرا:

استان  : ......             شهر : ......

ناحيه /منطقه : ......

نام آموزشگاه : ......

 

اهداف

اهداف

اصلي

شـــــنــــاخــــتـــــــــي

آشنايي فرا گيران با عوامل ايجاد كننده بحران آب

نــــــگــــرشــــي

تقويت گرايش فراگيران به مصرف بهينه آب

مـــهـــارتـــي

تقويت توانايي  فراگيران در  صرفه جويي در مصرف آب

اهداف

فرعي

شـــــنــــاخــــتـــــــــي

آشنايي فرا گيران با مراحل انجام فرآيند  كاوشگري

نــــــگــــرشــــي

تقويت تمايل فرا گيران به انجام فرآيند  كاوشگري در حل مسائل زندگي

مـــهـــارتـــي

توانايي انجام مراحل مختلف كاوشگري

 

رفتارهاي ورودي

آمادگي فضاي فيزيكي و رواني كلاس جهت شروع  تدريس

ارزشيابي تشخيصي :  فرآگيران بايد مفهوم بحران ، خشكسالي ، مصرف بهينه ، آلودگي را بشناسد .

ايجاد انگيزه در فرآگيران : ارائه نمونه اي از فعاليتهاي كاوشگري دانش آموزان يك مدرسه كه موفق به ارائه راهكارهايي جهت حل يك مسئله شده اند .

اجراي مراحل كاوشگري در تدريس

 

گامها

 

دستور كا ر

 

نقش معلم

 

نقش فرا گيران

 

زمان

( دقيقه )

 

گام

اول

 

كشف و تعريف مسآله

 

(تشخيص مشكلات جغرافيايي )

·              ايجاد يك فرصت مبهم و سوال برانگيز جهت هدايت دانش آموزان به سوي بحران آ ب مانند نمايش يك فيلم يا تصاوير در مورد تلفات و خسارات ناشي از كمبود آب

·  تبين و تشريح كامل مسئله ( تعريف عملياتي مسئله )

·  گروه بندي كلاس

 

·        دانش آموزان به مطالب ارائه شده با دقت توجه و واكنش نشان ميدهند

·        سوالات متعددي نسبت به مسئله طرح كنند .

·        مسئله مورد نظر را به خوبي تعريف و تشريح كنند .

·        تقسيم وظايف در گروه

 

 

 

15 دقيقه

گام

دوم

 

جمع آوري  اطلاعات

و

داده ها

·              معرفي منابع اطلاعاتي در مورد مسئله مورد نظر ( سازمانها ، منابع چاپي ، اينترنت ، مشاهده مستقيم و .......)

·              معرفي انواع شيوه هاي جمع آوري اطلاعات مانند فيش برداري ، مصاحبه ، تهيه عكس ، نمونه برداري ، تهيه نقشه ، پرسشنامه

·              معرفي انواع راه هاي  ذخيره سازي اطلاعات مانند   كپي برداري ،  يادداشت برداري ، فيلم برداري ،ضبط صدا ، تهيه تصوير

·              معرفي شيوه هاي طبقه بندي اطلاعاتي مانند طبقه بندي موضوعي

·        اقدام به جمع آوري داده ها و اطلاعات بر اساس تقسيم وظايف گروهي

·        ذخيره سازي اطلاعات جمع آوري شده

·        طبقه بندي اطلاعات جمع آوري شده بر اساس سوالات طرح شده در مرحله قبلي

 

زمان مورد نياز

گام

سوم

 

فرضيه سازي

 

( ارائه پاسخهاي اوليه )

·        شنيدن پاسخهاي فراگيران ( فرضيه هاي آنان ) و تشويق آنان به ارائه فرضيه هاي بيشتر مانند :

ü     بحران آب ناشي از خشكسالي است

ü     بحران آب ناشي از مصرف نادرست است

ü     بحران آب ناشي از افزايش جمعيت است

·      ارائه پا سخهاي متعدد و متنوع

·      جدا سازي پاسخهاي غير منطقي و غير قابل برسي از ديگر پاسخها

·      يادداشت برداري از پاسخهاي پالايش شده براي مراحل بعدي

 

15 دقيقه

گام چهارم

آزمون فرضيه ها

 

( برسي

سوالات تحقيق  )

·            اختصاص زمان به هر گروه جهت ارائه اطلاعات كسب شده توسط گروه در كلاس در راستاي تائيد يا رد فرضيه هاي ساخته شده

·            درج فرضيه هاي ارائه شده روي تابلو جهت ارزيابي

·            هدايت پاسخهاي دانش آموزان در راستاي سوالات تحقيق ( فرضيه ها )

·            جلو گيري از پراكند گويي دانش آموزان و يا طرح موضوعاتي خارج از فرضيه هاي ارائه شده

·        ارائه اطلاعات بدست آمده جهت تائيد و يا رد فرضيه هاي ساخته شده ( به صورت گروهي  دانش آموزان اطلاعات را پيرامون  فرضيه ارائه ميكنند و سپس مشخص ميكنند كه آيا فرضيه تائيد شده يا نه ؟ تمامي گروه ها پيرامون يك فرضيه بايد ارائه اطلاعات نمايند و سپس از برآيند تمامي نظرات ( اغناي علمي ) مشخص شود كه آيا فرضيه تائيد مي شود يا نه ؟

 

20 دقيقه

گام

پنجم

نتيجه گيري

و

ارائه مدل

·            ثبت  فرضيه ها ي تائيد شده روي تابلو و حذف  فرضيه ها ي رد شده

·            جمع بندي نهايي

·            ارزشيابي مدلهاي طرح شده توسط فرا گيران

·        جمع بندي نهايي توسط هر گروه  از كل فر آيند انجام شده به شكل يك مقاله ، تصوير ، نمودار و يا .....  ( مدل )

 


تاریخ : دوشنبه یازدهم مهر 1390
نویسنده : اسد علی فلاحی


آغازمهر بردبیران مهرورز ومهرآفرین جغرافیا مبارک باد



جغرافیاچیست؟
تصورات بسیار گوناگون و گاه غلطی از جغرافیا وجود دارد. جغرافیا فقط حفظ کردن نام مکانها و نقشه برداری نیست هر چند که هر دوی آنها بسیار مهم هستند.
جغرافیا علم مطالعه و توصیف چشم اندازهای طبیعی، کوه ها، آب و هوا، رودخانه ها و انسانها در ارتباط با یکدیگر است. علم جغرافیا یکی از بهترین راه ها برای مطالعه جهان است.
تعاریف زیر گزیده ای از تعاریفی است که برای علم جغرافیا مطرح شده است:
- علم جغرافیا از علوم اجتماعی است که تمرکز اصلی آن بر روی پراکندگی مکانی انسانها و پدیده های فیزیکی زمین است.
- مطالعه جهان فیزیکی (رفتارها، عمل و عکس العملهای متقابل و الگو ها و سیستم های درگیر در آن).
- مطالعه جهان و هر آنچه در آن است.
- مطالعه الگوها و فرآیندهایی که همراه زمین هستند.
- مطالعه ارتباط بین انسانها و محیط زیست آنها با تاکید بر روی پراکندگی مکانی و محیط زیست در مقیاسهای گوناگون
وظیفه اصلی علم جغرافیا توجه به تاثیرات متقابل انسان و طبیعت یا عمل و عکس العمل است. بدین طریق که هر جزء از حیات انسانی و هر پدیده طبیعی و انسان و کیفیت ناحیه ای و عوامل بوم و بومی در داخل یک یا چند شاخه از علم جغرافیا قرار می گیرد و یک نظم ویژه در همه پدیده هایی که در داخل یک سرزمین و یا یک مکان جغرافیایی به ظهور می رسد، بوجود می آید.
در حقیقت فکر جغرافیایی ، توانایی شناخت علل این نظم و وابستگی چهره های طبیعی و انسانی به یکدیگر و دریافت نتایج حاصل ازآن است.
مسائل کشاورزی، معدنی، نژادی، مذهبی و سیاسی ممکن است از طرف متخصصین و کارشناسان کشاورزی، زمین شناسی و صاحب نظران علوم اجتماعی مورد مطالعه و بررسی واقع شود ولی وظیفه اصلی جغرافی دان و ارزش کار او در این است که با توجه به همه عوامل و با در نظر گرفتن رابطه و وابستگی بین انسان و محیط طبیعی در واحد های مکانی، نسبت به پدیده های مختلف قضاوت و داوری نماید.
پس می توان گفت که علم جغرافیا، از طریق تفکر و کاربرد، جهان ما را شکل می دهد و جغرافیدانان به منزله متخصصین محیط جغرافیایی، راهگشا، برنامه ریز، هدایت گر، کشتیبان، مشاهده گر، آموزش دهنده، منتقد و بالاخره زندگی بخش به مکانهای شناخته می شوند. نتیجه آنکه، با تغییر شرایط اجتماعی، محتوای تعاریف جغرافیا نیز تغییر می یابد.
شاخه های جغرافیا
هر یک از عناوین درج شده در این بخش پیوندی است که کاربر را به توضیحاتی کامل از این علم ارتباط می دهد:
مبانی جغرافیا: در این مبحث تاریخ جغرافیا، فلسفه و مکاتب جغرافیا، آموزش جغرافیا و روشهای آن، روش تحقیق جغرافیا و همچنین منابع و مأخذ جغرافیا می گردند.
جغرافیای طبیعی: اين مبحث از جغرافي شامل: ژئومورفولوژي، جغرافياي ديرينه، جغرافياي آبها، جغرافياي خاک ها، آب و هوا و اقليم شناسي، جغرافياي زيستي و جغرافياي نواحي خشک و نيمه خشک مي باشد.
جغرافیای فیزیکی (ریاضی): در این مبحث کلیات مربوط به شکل گیری کهکشان و کیهان، منظومه شمسی و موقعیت زمین در فضا مورد بررسی قرار می گیرد.
جغرافیای انسانی: اين مبحث از جغرافيا شامل: جغرافياي جمعيت، جغرافياي تاريخي، جغرافياي سياسي، جغرافياي فرهنگي (نژادها و السنه)، جغرافياي شهري و برنامه ريزي شهري، جغرافياي روستايي و برنامه ريزي روستايي،جغرافياي کوچ نشيني، جغرافياي پزشکي و امراض، جغرافياي نظامي و جغرافياي ناحيه اي و برنامه ريزي مي باشد.
جغرافیای اقتصادی: اين مبحث شامل: جغرافياي کشاورزي، جغرافياي منابع، معادن، صنايع و توليدات صنعتي، جغرافياي حمل و نقل، جغرافياي مسکن، جغرافياي توريسم، جغرافياي بازرگاني و بازاريابي، جغرافياي توسعه، آمايش سرزمين و جغرافياي کاربردي است.
نقشه و نقشه برداری: اين مبحث شامل: کارتوگرافي عمومي، فتوگرامتري و تفسير عکس و نقشه، نقشه برداري زميني و اطلاعات جغرافيايي، نقشه برداري دريايي، نقشه برداري هوايي و چاپ مي شود.
فناوریهای کاربردی: در اين مبحث شامل: سيستم اطلاعات جغرافيايي (GIS)، سنجش از دور (RS) و سيستم موقعيت ياب جهاني (GPS) مي شود.

شامل:
[مبانی جغرافیا] [جغرافیای طبیعی] [جغرافیای فیزیکی(ریاضی)] [جغرافیای انسانی] [جغرافیای اقتصادی] [نقشه و نقشه برداری] [فناوریهای کاربردی]

آخرین مطالب